esistint in su paisu nostru duas Itàlias. No so faeddende de sa partzidura tra Norte e Sud. De custu faeddant giai totu sos àteros e nemos narat nudda de nou. So faeddende de duas sotziedades italianas paralellas, chi cumbivent in sas mentes de totu sos italianos. Una est sa clàssica "Sotziedade Italiana", chi dontzunu podet bìvere cun s'esperièntzia sua direta. Sos afetos suos, su traballu suo o sa disocupatzione sua, o mègius sas relatziones diretas cun sos àteros èsseres umanos. Est una sotziedade de unu tipu chi esistit dae cando esistit s'Òmine, proite s'Òmine est unu animale sotziale.
S'àtera est cussa chi deo tzèrrio "sa Sotziedade Televisiva Italiana".
Sa Sotziedade Televisiva Italiana est primu de totu fata dae una pitica cròtzula de indivìduos, chi faghent sa prus arta de sas castas in ue est partzida sa Sotziedade Italiana. Sa Sotziedade Televisiva Italiana est però meda prus de una casta. Issa est pro esempru Su Mannu Pingiadone in ue Bullint Totu sos Mitos. Est fintzas unu sacu de àteras cosas, e cun su tempus amus a chircare de nde pònnere a fogu su prus nùmeru chi si podet.
Sa Sotziedade Televisiva Italiana est bia in sos cherbeddos de totu nois italianos. Fintzas si sos tzitadinos comunes, chi no cumparint mai in su video, no nde faghent parte a pienu tìtulu, nde faghent su matessi parte a tìtulu prus pìticu. Comente ogni àtera sotziedade, sa Sotziedade Televisiva Italiana podet èssere paragonada a unu organismu; sos protagonistas de su video nde sunt su cherbeddu cun medas caras, sos milliones de telespetadores nde sunt su mannu e putente corpus. Corpus e cherbeddu sunt atacados istrintu. Pro esistire, dontzunu tenet bisòngiu de s'àteru.
Totu sos mitos chi su cherbeddu umanu s'est semper tzibadu pro si pònnere in mesu a sa vida, benint oe essidos foras de su calderone de sa Sotziedade Televisiva Italiana. In sa Sotziedade Televisiva Italiana no bi sunt isceti sos personàgios nostros, sos mikebongiorno, 'e emiliofede, 'e giulioandreotti. Bi sunt cun su matessi tìtulu personàgios istràngios, sos stallonerambo, 'e boriseltsin, 'e billclinton, 'e mickjagger. 'E persunagge furastiere fanno quase sempe pure parte de Sotziedades Televisivas Istràngias, e pro custu motivu, in s'imaginàriu colletivu, balent de prus.
Totu sos protagonistas de sa Sotziedade Televisiva Italiana sunt si cumprendet mitos. Calicunos sunt mitos positivos, àteros sunt mitos negativos. Calicunos personificant su mitu de sa tranchillidade, àteros cussu de sa fàmata. Ma nemos de issos podet iscansare su rolu de mitu. Comente pro sos antigos mitos in sa sotziedade clàssica, dontzunu de issos esistit in sa Sotziedade Televisiva Italiana pro personificare una funtzione bene pretzisa. In s'esistèntzia de dontzunu de issos su tzitadinu comune tzegamente credet, fintzas si no at mai tentu sa prova tzerta de unu cuntatu personale. Cantos, in mesu a 50 milliones de telespetadores, at mai addobiadu sgarbi de persone, gasi averiguende chi sgarbi esistit a beru, chi tenet unu riscontru fintzas in sa Sotziedade Italiana, foras chi in sa Sotziedade Televisiva Italiana? Si credet oe a s'esistèntzia de sgarbi comente una borta si creiat a s'esistèntzia de odino. Bivimus in s'època prus mitològica chi s'umanidade at mai proadu. Su mitu est gasi in mesu, in su mundu de immoe, chi no pro casu su limbàgiu de sos pitzocos s'est leadu sa paràula, isceti pariat banalizèndende su significadu. Cando sa pitzochedda narat chi vascorossi est unu mitu, narat sa veridade.
In sa Sotziedade Italiana no si nde podet fàghere a mancu de sa Sotziedade Televisiva Italiana. Est prus postu a banda unu pitzinnu chi no ischit comente faeddant sos puffi o chie sunt sas tartarugheninja chi unu pitzinnu "diversu" a su modu de una borta. Unu òmine mannu chi no siat agiornadu subra su campionadu de balla est suspetu. Si posca custu òmine mannu tentennat a nàrrere unu giudìtziu suo subra sgarbi, su nùmeru de sas persones cun chie podet faeddare iscùliat a terra. Fintzas a no connòschere sos spot publitzitàrios podet èssere perigulosu cando no finamentas fatale. Est pràtica semper prus a s'ispissu cussa de pònnere in mesu, tra unu discursu e s'àteru, su slogan de unu spot publitzitàriu. Su regordare unu slogan devenit fintzas a bonu coro istrumentu de risada. Si a sa fine, pro curmu de azardu, su nostru supostu òmine mannu cheret sustènnere in pùblicu de no tènnere mancu una mìnima idea chie siat mikebongiorno, ne de nd'àere mai intèndidu numenare su nòmine, diat èssere abbaidadu no diversu de comente si abbàidat unu macu chi no si recùperat, o galu peus, unu erèticu.
Sa gran parte de su chi si narat in mesu a sos italianos de immoe, pro motivos chi sunt foras de sas fadigas de traballu, pertocat istrintu sa Sotziedade Televisiva Italiana. Prus a s'ispissu de cando unu si ponet in cuntatu cun sas amistades suas (in sa Sotziedade Italiana), unu si ponet in cuntatu cun sa Televisione (o mègius sa Sotziedade Televisiva Italiana), allughèndela.
Àere sutzessu in sa vida, o mègius in sa Sotziedade Italiana, est infinitamente mancu prestigiosu chi àere sutzessu in sa Televisione, o mègius in sa Sotziedade Televisiva Italiana.
Sa Sotziedade Televisiva Italiana, in sa comune iscala de sos valores, est duncas meda prus importante de sa Sotziedade Italiana. No pro casu est meda difìtzile arribare a nde fàghere parte a pienu tìtulu, e est de fatu custu unu de sos printzipales sonnos e ambitziones de semper prus italianos. Cumparire in sa Televisione, in su mundu otzidentale de immoe, est oramai devènnida una esperièntzia màstica a totu sos efetos, comente amus a analizare in una de sas lìteras imbenientes.
Pro oe est totu, caru Maurizio Costanzo Show, sublime e mègius sìmbulu de sa Sotziedade Televisiva Italiana.

Roberto Quaglia