existan into nòstro paîse dôe Itàlie. No stàggo parlàndo da divixón tra Nòrd e Sùd. De questo pàrlan za tûtti i âtri e nisciùn o dîxe ninte de nêuvo. Stàggo parlàndo de dôe societæ italiànn-e paralèle, ch'e coexistan inte ménti de tûtti i italièn. Ùnn-a de lô a l'é a clàscica "Societæ Italiànn-a", che ciascedùn o pêu vîve co-a seu esperiénsa dirètta. I seu afètti, o seu travàggio ò a seu dezocupaçión, vêuo dî e seu relaçioìn dirètte co-i âtri èsi umàn. A l'é 'na societæ de 'n tîpo ch'a existe da quànde existe l'Òmmo, perché l'Òmmo o l'é 'n'animâle sociâle.
L'âtra a l'é quélla che mì ciàmmo "a Societæ Televixîva Italiànn-a".
A Societæ Televixîva Italiànn-a a l'é primma de tûtto conpòsta da 'na strénta çércia de indivìddoi, i quæ costituìscian a ciù erta de-e càste in cûi a l'é spartîa a Societæ Italiànn-a. A Societæ Televixîva Italiànn-a a l'é però assæ ciù de 'na càsta. A l'é pe ezénpio O Grànde Pugnàtto Dôve Bêugian Tûtti I Miti. A l'é ascì 'na mûggia de âtre cöse, e into ténpo çercheriémo de méttene a fêugo o ciù grànde nùmero poscìbile.
A Societæ Televixîva Italiànn-a a l'é vîva inti çervèlli de tûtti niâtri italièn. Ànche se i comùn çitadìn, mâi comparéndo in sciô video, no ghe fàn pàrte a pìnn-o tîtolo, ghe fàn o mæximo pàrte a tîtolo minô. Cómme ògni âtra societæ, a Societæ Televixîva Italiànn-a a pêu èse paragonâ a 'n organìsmo; i protagonìsti do video ghe són o multifórme çervèllo, i milioìn de telespetatôri ghe són o voluminôzo e poténte còrpo. Còrpo e çervèllo són intimaménte conéssi. Pe existe, ciascedùn o l'à bezéugno de l'âtro.
Tûtti i miti de cûi o çervèllo umàn o s'é da sénpre nutrîo pe orientâse during a vìtta, vêgnan ancheu cavæ feua da-o pugnattón da Societæ Televixîva Italiànn-a. Inta Societæ Televixîva Italiànn-a no ghe són sôlo i persongi nòstrén, i mikebongiorno, i emiliofede, i giulioandreotti. Ghe són a ugoâle tîtolo persongi forèsti, i stallonerambo, i boriseltsin, i billclinton, i mickjagger. I persongi forèsti fàn quæxi sénpre ascì pàrte de Societæ Televixîve Forèste, e pe sto motîvo, inte l'imaginârio coletîvo, vâran de ciù.
Tûtti i protagonìsti da Societæ Televixîva Italiànn-a són evidenteménte di miti. Quàrchedùn són miti poxitîvi, âtri són miti negatîvi. Quàrchedùn incàrnan o mîto da tranquilitæ, âtri quéllo de l'inrequietézza. Ma nisciùn de lô o pêu schivâ o rêuo de mîto. Cómme pe-i antîghi miti inta societæ clàscica, ciascedùn de lô o existe inta Societæ Televixîva Italiànn-a pe incarnâ 'na funçión bén preçîza. Inta existénsa de ciascedùn de lô o çitadìn comùn o ghe crédde a l'éurba, ànche se o no l'à mâi avûo l'esperiénsa probànte de 'n contàtto personâle. Quànti, tra 50 milioìn de telespetatôri, o l'à mâi incontròu sgarbi de persónna, coscì apuràndo che sgarbi o existe pe davéi, ch'o l'à 'n riscóntro ascì inta Societæ Italiànn-a, ôtre che inta Societæ Televixîva Italiànn-a? Se crédde ancheu a l'existénsa de sgarbi cómme 'na vòtta se credéiva a l'existénsa de odino. Vivémmo inta época ciù mitològica che l'umanitæ a l'àbbie mâi sperimentòu. O mîto o l'é coscì centrâle, into móndo de òua, che no pe câxo o lengoàggio zoêno o s'é apropiòu do vocàbolo, sôlo aparenteménte banalizàndone o significâto. Quànde a figétta a dîxe che vascorossi o l'é 'n mîto, a dîxe a veitæ.
Inta Societæ Italiànn-a no se pêu prescìnde da-a Societæ Televixîva Italiànn-a. O l'é ciù emarginòu 'n figeu ch'o no sàcce cómme pàrlan i puffi ò chi segian e tartarugheninja che 'n figeu "despægio" a-a mainêa tradiçionâle. 'N òmmo adùlto ch'o no l'é agiornòu in sciô canpionâto de bàlla o l'é sospètto. Se dòppo sto òmmo adùlto o estîta a esprìmme 'n seu giudìçio in sce sgarbi, o nùmero di seu potençiâli interlocutôri o cazze miseramente. Ascì ignorâ i spot pùbliçitâri o pêu rivelâse insidiôzo quànde no adiritûa fatâle. A l'é pràtica sénpre ciù frequénte quélla de intercalâ, tra 'n discórso e l'âtro, o slogan de 'n spot pùbliçitârio. A citaçión de 'n slogan a devénta voentêa ascì instruménto d'umorìsmo. Se a-a fìn, pe cómmo d'azàrdo, o nòstro ipotètico òmmo adùlto o sostegnîse pùblicaménte de no avéi a mìnima idêa chi o segge mikebongiorno, né de avéine mâi sentîo nominâ o nómme, o saiéiva goardòu no diversaménte da cómme se goàrda 'n irecuperàbile màtto, ò ancón pézo, 'n erètico.
A grànde prevalénsa de quéllo ch'o vêgne dîto tra i italièn de òua, pe motîvi che vàddan feua da-e seu atividæ de travàggio, a l'é intimaménte atinénte a-a Societæ Televixîva Italiànn-a. Ciù despésso de quànte vòtte se va in contàtto co-e seu amiçìçie (inta Societæ Italiànn-a), se va in contàtto co-a Televixón (vêuo dî a Societæ Televixîva Italiànn-a), inpiàndola.
Avéi successo inta vìtta, vêuo dî inta Societæ Italiànn-a, o l'é infinitaménte mêno prestigiôzo che avéi successo in Televixón, vêuo dî inta Societæ Televixîva Italiànn-a.
A Societæ Televixîva Italiànn-a, inta comùne scâa di valôri, a l'é coscì tànto ciù inpurtànte da Societæ Italiànn-a. No pe câxo o l'é assæ defìçile reuscî a intrâ a fâne pàrte a pìnn-o tîtolo, e o l'é defæti questo ùn di prinçipâli insêunni e anbiçioìn de sénpre ciù italièn. Comparî in Televixón, into móndo oçidentâle de òua, o l'é òrmâi deventòu 'n'esperiénsa mìstica a tûtti i efètti, cómme analizerémo inte ùnn-a de-e pròscime lettie.
Pe ancheu o l'é tûtto, câo Maurizio Costanzo Show, sublîme e mêgio sìnbolo da Societæ Televixîva Italiànn-a.

Roberto Quaglia