‹ Ìnnici dû situ · Pàggina dû museu · repertu ristauratu
Spartìllu:FacebookXWhatsAppTelegramEmail
Frasi fatti e cuncetti fatti (Caro Maurizio Costanzo Show... lettera n.33)
lettera n.33
Italiano Latina Zeneise Napulitano Venesian Romanesco Sicilianu Bulgnais

Sulu li saggi possèdinu idei; la cchiù parti dâ umanità ni è posseduta.

S.T. COLERIDGE






















FRASI FATTI E CUNCETTI FATTI

Caro Maurizio Costanzo Show,

si alludù spissu a quarchidunu ca parra pi "frasi fatti", spissu adurnannu sta allusioni cu ’na accezzioni nigativa. Quarchidunu s’è divirtutu a ironizzari supra chistu, cumpunennu ad arti dialòghi esclusivamenti furmati di frasi fatti. Ma nun ci su’ sulu li frasi fatti.
Ci su’, prima di tuttu, li "paroli fatti". Tìpicu di ’na frase fatta è ca idda si riprisenta sempri uguali o cu minimali variazioni. Pi esempiu: Li giuvani di oggi nun hannu cchiù rispettu. Beni, pû stissu mutivu, tutti li paroli su’ "fatti", pirchì si riprisèntanu sempri uguali. Pirchì è accussì pi tutti li paroli, nun ci abbadamu. Quarchi incunveninenti surgi quannu vulemu intenniri quarchi cosa ca nudda parola esistenti possa rapprisintari, pi esempiu ’na quarchi ’mminzioni nostra - materiali o cuncittuali. Nun putennu semplicimenti "arripetiri" la sòlita parola ca teni dintra chiddu ca vulemu diri, ci truvamu ’n difficultà. E si ’mmintamu ’na nova parola surgi lu prubblema di essiri cumprisi, pirchì nun si tratta di ’na parola "fatta", e nun avennula mai sintuta nuddu ni capisci lu significatu.
Ci su’ accussì li parole fatte, li quali quarchi vota cumpòninu li frasi fatti, e po’...?
Po’ ci su’ li "cuncetti fatti". Iddi su’ cchiù difficili di identificari, datu ca sòrginu dû ’nsemi di frasi nun nicissariamenti "fatti", e puru essennu sustanzialmenti sempri uguali, nun hannu ’na forma única e ricanuscibbili. Tìpicu di nu cuncettu fattu è la evidenza ca iddu nun sia surtu ntô pinseru di cu’ lu esterna, ma ca sia di iddu sulamenti rimbalzatu, pruvinenti di fora, comu evidentimenti già succedi cî frasi fatti.
È terribbili, anzi nurmali, ma tutti ragiunamu ’n grannissima privalenza pi cuncetti fatti. Quannu esprimemu ’na opinioni ca cridemu nostra, arripitemu quasi sempri chiddu ca di assai àutri è già statu espressu, spissu assai megghiu ca di nuiautri. Ma pirchì parru di "nuiautri"? Mi dispiaci pi "vuiautri", ma ju mi chiamu fora, nun pirchì la privalenza dî mei pinseri nun sia custituita di cuncetti fatti, (e ju ben sacciu ca lu è pirchì accussì è pi ogni essiri umanu), ma pirchì ’na parti dî cuncetti ca mi frýllanu ’n capu non sono cuncetti fatti. E fazzu l’esempiu di tutta sta riflissioni supra li cuncetti fatti, ca nun aju liggiutu o sintutu di nudda parti e aju avutu a pinsarimilla tutta d’a sula.
Si è accussì urgugghiusi dî propri opinioni, ma li opinioni nun su’ propri, si difènninu tenacimenti li propri idei ca nun su’ propri... ma di unni vèninu tutti sti opinioni e idei ca nun su’ nostri puru parennunì ca lu sianu e ca ni fànnu parrari pi cuncetti fatti? Embe’, chiddi ni vèninu dî pirsuni cî quali parramu, ovviamenti (è statu accussì di sempri), e... dâ tilivisioni.
Ascutannu dui pirsuni discýtiri o litigari di pulìtica si sintirannu, furmalmenti peggiurati, tutta chidda schiera di cuncetti fatti ca ritruviràmu ’n qualsiasi programma pulìticu tilivisivu. La diffirenza tra ’na pirsuna e l’àutra si riduci â diversa cumpusizioni dû cocktail di cuncetti fatti ca ognunu ospita ntâ propria menti.
Tuttu chistu nun è particularmenti nigativu. Po’ risurtari nuiusu, ma è nu cuncettu fattu piuttostu scioccu sustiniri ca sia nigativu. Li cuncetti fatti su’ ’n nu certu sensu archetipi, e ’n quantu tali nicissariamenti cumuni a granni quantità di pirsuni. È accussì ca funziona la cumunicazioni tra essiri umani. Si nun cumunicassimu facennu usu ’n grannissima privalenza di cuncetti fatti, la cchiù parti dî voti nun arriniscissìmu assulutamenti a ni capiri a vicenna.
Tuttavia, ognunu dî miliuni e miliuni di sìnguli passi ntô prugressu culturali ca ntê millenni ni ha purtatu a ni distingìri sempri cchiù dî àutri animali, è statu cumpiutu ’n virtù dâ capacità di tutti chiddi pirsuni ca nun si su’ accuntintati di ragiunari pi cuncetti fatti, e hannu cunsiguintimenti evulutu puru certi uriginali cuncetti propri. Nun essiri suddisfatti di pinsari ntê suli tèrmini dî puru nicissarii cuncetti fatti è accussì lu primu passu pi cuntribbuìri â evuluzioni dâ speci umana.
Sistematicamenti dimuliri cu’ sia si sottrai â cunfurtanti cunsuetudini di ragiunari pi cuncetti fatti, ’mmeci, significa agiri ’n direzioni cuntraria â evuluzioni di l’essiri umanu.
I cuncetti fatti su’ indispinsabbili, pirchì permèttinu ê pirsuni di cumunicari a nu accittabbili livellu di realtà (qualsiasi cosa sta oscura frasi possa significari).
Li cuncetti uriginali sèrvinu ’mmeci sulamenti ô prugressu dâ umanità, accussì non su’ indispinsabbili, benchì sianu artamenti auspicabbili.
Accinnirò ’nfini a chiddu ca pi mia è lu zimbellu dî cuncetti: lu cuncettu fattu travistutu di cuncettu uriginali. Quali pateticumi suscìta ’n mia la fiera e uscèna ostintazioni di nu cuncettu prisuntu uriginali, prisuntu "novu", prisuntu "autènticamenti propriu", prisuntu "’ntilligenti" o ancora peggiu "geniali", ’n realtà evidentimenti "fattu", ovveru precunfizziunatu, precottu e stracottu. Lu cuncettu fattu nun è ’n sé nigativu. Ma addiventa ridicýlu e patèticu quannu millanta di essiri chiddu ca nun è, ovveru nu cuncettu novu e uriginali. L’essiri umanu esibìsci li sò miserii menu dignitusi quannu presumi di essiri o di fari chiddu ca nun è e nun fa.
Riassumennu: La frase fatta è senza dubbiu la quintessenza di nu cuncettu fattu, ma si pònnu esprimiri cuncetti fatti puru senza ricòrriri ê frasi fatti. Tutti chiddi ca si cumpiàcinu di nun parrari pi frasi fatti, analizzìnu li propri cuncetti pi virificari si sianu fatti o menu. Si vi runa fastidiu analizzari li vostri cuncetti, pigghiati a birsagghiu chiddi dî àutri. Circati di capiri quantu di nu cuncettu sia lu pruduttu dâ menti ca l’ha espressu, e quantu sia ’mmeci la pura ripitizioni di argumenti già sintuti ’n tutti li sarzi, accussì chiddu ca ju chiamu nu cuncettu fattu.
Pi oggi è tuttu. Scusatimi si nun mi sugnu attinutu a cuncetti fatti, e scusatimi ancora di cchiù si ’mmeci l’aju fattu.

Roberto Quaglia





Lassa nu Cummentu.

Leggi li cummenti di l’àutri.

Mi piaci! Mi piaci! Mi piaci!

Ìnnici dî lèttiri.

Cupirtina.

Ma chi è Roberto Quaglia?





L’òpira "Caro Maurizio Costanzo Show...", sana sana o ’n parti, pò essiri liggiuta, scarcata supra ô computer, stampata e cupiata senza lìmiti, sulu pi usu pirsunali. Tutti li testi e li illustrazioni su’ pruprità di Roberto Quaglia e nun pònnu essiri adupirati sani sani o ’n parti senza autorizzazioni. Lu prugettu gràficu e li cumpunenti gràfichi di sti pàggini su’ pruprità riservata di Roberto Quaglia. L’òpira "Caro Maurizio Costanzo Show...", sana sana o ’n parti, nun pò essiri missa ’n vènnita a nuddu tìtulu senza privia autorizzazioni.
© 1994-2000 Roberto Quaglia.




















Spartìllu:FacebookXWhatsAppTelegramEmail