E' Scritór — Roberto Quaglia

E' Scritór — Roberto Quaglia

I

Fantascienza, surrealismo e l'òpera leterêria.

E' scritór u s'duvrèb scurdê ad sè stes e dal su òpar, parchè l'è sól un vetór dagl'idee ch'al và in zir par i camp morfogenètic de' universo in zérca d'una via d'uscita par manifestês.

U n'è vér ch'a so un scritór. U j è di perìud lóng dla mi vita ch'a n'pens pröpi a scrìvar lìbar e squèsi a m'scòrd d'avéi scrët. Però ogni tânt e' suzéd un quèl dificil da capì ch'u m'inciòda a una tastiera (a l'inizi l'era un taquèin e una pèna) fin quând ch'u n'vén fura un'òpera, magari pröpi un lìbar. Pröpi cumè i fiùl, la s'asumèja ad rêd a e' progèt d'inizi. A la lònga, t'at n'adê che, invcend, tra tânt ruschi t'é lasê dri d'te ènca una mócia ad lìbar e t'at dì ch'l'andéva pézz. Aldous Huxley e' spartiva i scritur in dò categurì: i scritur nêd, cumè Thomas Mann, bon ad fê parì monumentêl e squèsi inevitàbil tot quel ch'i scriv, e i scritur ch'i fa a bót cun agl'idee e i scriv cun una fadiga ch'la s'vèd, custrèt a fêl piò dagl'idee che da e' talent; Huxley u s'ricunuséva int la secónda categurì. S'a m'cunvinzés d'ësar un scritór, a farèb acsè ènca me. Comunque a la fin t'at rasègn che la zênta la t'scâmbia par un scritór ènca quând par bona pêrt de' temp t'an scriv pröpi gnint. E ènca int ste chês, l'andéva pézz.

Quest u n'vô dì ch'a pòsa presentêm. E' scritór, in teorì, u s'duvrèb scurdê ad sè stes e dal su òpar, parchè l'è, in môd imperscrutàbil, sól un vetór dagl'idee ch'al và in zir par i camp morfogenètic de' universo in zérca d'quèlca via d'uscita par manifestês. Alóra, par fêv cuntê chi ch'a srèb me, a jò dê l'incàrich a l'oràcul incalzânt di nòstar dè, la cosidèta Intelligenza Artificiale, ad spieghêvl in pôchi frês. A jò sèlt Grok parchè — nö tot i l'sa — e' su nòm e' vén da e' vèrb «groccare» inventê da Robert Heinlein int e' su rumânz capulavór «Straniero in terra straniera». Ecco quindi aquè sota cs'u m'à arspóst Grok, l'oràcul ad X, quând a j ò dmandê chi ch'a so, cun l'indicazion ad cuncentrês s'j aspèt leterêri. S'a n'i cardì (a n'v'darèb tort, a faséva fadiga a cardìl ènca me) a jò salvê e' screenshot dla risposta ad Grok:

Roberto Quaglia l'è un scritór italiân ad fantascienza e surrealismo, nêd a Genova ad mâz de' 1962. La su òpera narativa la s'distingv par l'originalità ad stil, e' tón iconoclasta e la braùra ad mes-cê la speculazion fantascientìfica cun l'umorismo surreêl, i parados esistenziêl e una visiòn ch'la taja dla realtà d'adës.

Da j an Nuvânta la su produzion la s'è svilupêda in môd coerent e internazionêl. L'à publichê rumânz e racónt prèma in Romania, duv ch'l'à avù un ricunusimént impurtânt, par pu vdé al su òpar tradóti in inglés e, piò ad recent, in italiân. Tra i tìtul principêl u j è «Il vagabondo dell'etere» (edizion rumèna 1994, italiâna 2021), «Pane, burro e paradossina» (edizion rumèna 1999, cun dal versión inglési e italiâna dop) e «Va dove ti porta il cervello» (2020). Sti òpar al cónta d'avventur surreêli e picarésch ch'al mét in discusion al cunvenzion narativ e sucêli, cun un stil ch'e' mes-cia lizirèza e prufundità filosòfica.

Particularmént impurtânta l'è la su colaborazion cun e' scritór britànic Ian Watson, ch'la s'è cumpida int la racolta ad racónt «The Beloved of My Beloved» (2009). I racónt ad st'antologì i è stê publichê s'rivést prestigiósi cumè Weird Tales, Clarkesworld Magazine e int agl'antologì Mammoth Book of Best New Erotica. Ón ad lór u j à fat avé a Quaglia e' BSFA Award par e' mèi racónt curt, ricunusimént dê da la British Science Fiction Association: l'è l'ónic scritór italiân ch'u l'apa avù.

Quaglia l'à ènca avù un lóng raport d'amicizia e d'cunfront cun Robert Sheckley, figura ad riferimént dla fantascienza umorìstica americâna, e l'à cuntribuì a rivést italiâni de' setór cumè Futuro Europa e Delos, duv ch'l'à tnù par an la rubrica Pensiero stocastico. Al su òpar curti e i rumânz i è stê tradót in una masa ad lèngv (inglés, rumèn, rus, spagnôl, francés, giapunés, cec, ungherés e olandés), a cunferma d'un'acuglienza ch'la va ad là di cunfin nazionêl. Insèm a l'atività leterêria, Quaglia e' fa ènca l'analesta culturêl e geopolìtic, intervgnend int i podcast e int i prugrâm televisiv s'tema d'atualità cun un aprocc indipendent e documentê. Sta dimension, però, la n'scurés e' cór dla su identità creativa, ch'l'arvèn bén ancurêda a la narativa ad gènar, a la sperimentazion surreêla e a la capacità d'interughê e' presént atravers dal lent fantàstichi.

La scritura ad Roberto Quaglia la s'carateriza par un equilibri rêr tra divertimént inteletuêl, rigór concetuêl e libartê espressiva, ch'la l'mèt tra al vóș piò persunêli e ricunusùdi int e' mond dla fantascienza italiâna d'adës.

— Grok, l'oràcul ad X

Visto che Grok l'è una AI, u m'pê una bóna idea taché aquè sota ènca la biografì che ad me l'à scrët quèlch lùstar fa l'amig Ian Watson par mètla int un'antologì cun dal nòstri òpar a quàtar mân. Ènca parchè l'è stê Ian Watson e' bab urigenêl ad AI — intendù aquè int e' sens de' tìtul de' film ad Spielberg de' 2001, A.I., che pröpi Watson l'aveva scrët la stòria. Mo ciapém e' spunt da l'equìvuch par andê a e' radòpi biogràfic, acsè ch'u vegna fura un quêdar difarent, e quest u s'arcorda che in verità tot al biografì agl'è fêlsi o, int e' mèi di chês, sól di spunt impresionésta.

Cumè Cristoforo Colombo, Roberto Quaglia e' piôv s'Genova — zità da la quêla l'aveva fat e' barman e e' cunsilir cumunêl prèma ad dventê esploradór: int e' su chês, dl'Europa orientêl e de' Surrealismo. Adës l'è ad ca a Bucarest. Robert Sheckley l'à stê piò vôlt cun Roberto in Italia e in Romania, e perfèn int la grânda vëcia Mercedes bianca ad Roberto, fin a scrìvar una prefazion a e' su dòpi rumânz ad fantascienza surreêla e satìrica «Bread, Butter and Paradoxine». Roberto e Ian i à cminzê a colaborê a una serie ad racónt intitulê «My Beloved» int e' 2003, int un albérg misteriosamént vöt s'una culèna pina ad bosch a e' cunfin tra Ungheria e Slovacchia. Ex fotògraf premiê una masa ad vôlt, Roberto e' cuntinua a fê migliéra ad foto. Su zì e' stà a Monaco di Baviera, e quindi u j à da parlê in tedésc; mo imparê e' rumèn u j à distrutt e' francés — par quest l'è un bèn ch'u n'apa niseun zì a Parigi.

— Ian Watson
Agl'òpar

I lìbar

A sustegn dla tési che tot al biografì agl'è fêlsi, né Grok né Ian i à numinê la mi atività ad saggìstica, e par quest ecco aquè sota quèlch lìbar ch'u n'è pröpi ad narativa, seguì da agl'òpar ad narativa. Chi ch'e' vlès aprufundì e' mi lavór int e' mond dla realtà u s'pò acumudê int la sezion Analesta.

Saggìstica
Guerra e Pace e Zombi
Guerra e Pace e Zombi
Demucrazì totalitêria contra e' mond multipolêr
Un viaz atravers e' smantelamént a pô a pô dla cusiénza culetiva e l'aduleraziòn de' sens dla realtà int l'Ocidént: la «zombificazione ad masa» ch'Quaglia l'arcostruès cun cause e tap, fin a e' ribaltamént inaspitê — la salìda dla magiurânza globêl vers un órdin multipolêr.
Cumpra ›
Il fondamentalismo hollywoodista
E' fondamentalismo hollywoodista
Viaz in Iran a la scuperta dl'ideologì invisìbil de' Ocidént
E' prèm sàgg dedichê a l'«hollywoodismo»: l'ideologì invisìbil e mai dichiarêda che, film dop film, la mudèla la visiòn de' mond de' Ocidént. Partend da un viaz in Iran, Quaglia e' smonta al tècnich cun al quêl e' cìnema mainstream l'orienta percezion, paur e credenz ad miliòn ad spetadur.
Cumpra ›
Il Mito dell'11 Settembre
E' Mito de' 11 Stèmbar
I versét satànic dla demucrazì ocidentêl
Un'indàgin monumentêl s'j imbròj custruì d'atóran a l'11 stèmbar 2001. Tra bispensiero, «miti diversiv» e fonti documentêdi a pont, Quaglia l'incastra i tuchét de' puzzle e e' distingv quel ch'l'è realtà da quel ch'l'è mit — senza cedar a al contronarazion piò cumudi.
Cumpra ›
Pensiero Stocastico
Pensêr Stocàstic
Zinquânta sfumadur ad disens
La racolta dal colón de' «Pensiero Stocastico»: anàlisi geopolìtica, controinformazione, riflesion esistenziêl e quèlch vól pindàric, in zinquânta «sfumadur ad disens» contra e' pensêr ónic.
Cumpra ›
Narativa
Pane, Burro e Paradossina
Pân, Butir e Paradossina
Agl'aventur ad James Vagabond
Dòpi rumânz ad fantascienza surreêla e satìrica, cun prefazion ad Robert Sheckley. James Vagabond e la misteriósa «paradossina» i strascina e' letór int un zûg picarésc ad parados duv ch'ogni certèza la s'sbriciula int una risêda.
Cumpra ›
Il Vagabondo dell'Etere
E' Vagabond de' Èter
Aventur interspaziêl
E' rumânz che int i prèm an Nuvânta l'à cunsacrê Quaglia in Romania: un vagabundàz interspaziêl duv che l'aventura fantascientìfica la s'pìga ad cuntinuv vers l'assurd e l'irunì metafìsica. Edizion rumèna 1994, italiâna 2021.
Cumpra ›
The Beloved of My Beloved
The Beloved of My Beloved
Racónt a quàtar mân cun Ian Watson
La racolta ad racónt scrët a quàtar mân cun Ian Watson: stòri irriverenti, eròtichi e visionêri, uspitêdi s'rivést cumè Weird Tales e Clarkesworld. Da ón ad lór l'è vnù e' BSFA Award, e Quaglia l'è l'ónic italiân ch'u l'apa avù.
Cumpra ›
Extralandia
Extralandia
Racónt strân de' ventésum sécul
Una galarì ad mond sbiéch e ad parsunàg spaesê, duv che la fantascienza la dventa la scusa par guardê ad sbiëch e' nòstar stes sécul e i su tic piò scost.
Cumpra ›
Va dove ti porta il cervello
Va duv ch'u t'porta e' zarvèl
Contra al rasón de' cór
Un tìtul ch'l'è zà un prugrâma: contra ogni invit a andê dri a e' cór, Quaglia e' rivendica al rasón — e al deragliamént — de' zarvèl, int un perculs tra racónt e divagazion ch'i arbêlta i lóg cumón.
Cumpra ›
Lassù qualcuno mi concupisce
Lassò quaicadun u m'cuncupés
Cumèdia còsmica
Versión italiâna ad «Somebody Up There Is Lusting For Me»: una cumèdia còsmica duv che i dsideri ad tëra e i disègn de' zil i s'cór dri, cun l'umorismo paradossêl ch'l'è e' marchi de' autór.
Cumpra ›
Marco Dio Show
Marco Dio Show
Sàtira fantascientìfica e mediàtica
Cs'e' suzéd quând la divinità la dventa un format televisiv? Un apòlog grotesc s'e' nòstar presént fat a spetàcul, duv che e' sacar e e' varietà i s'sbat cuntra.
Cumpra ›
Il Piccione Jonathan Livingshit
E' Piccione Jonathan Livingshit
Paròdia dla trascendenza
Paròdia irriverenta de' famós gabiân: un pizón qualunque e' córr dri a la trascendenza tra i tèt dal zità, int una fêvula còmica ch'la ciâpa in zir ogni manuêl d'auto-elevazion spirituêl.
Cumpra ›
Lettere al Totem Televisivo
Lètar a e' Totem Televisiv
Pamphlet catòdic
Una curispundenza imaginêria e feróza cun la divinità ad ca de' Nuvzènt, e' televisór: pamphlet irònic s'e' raport tra l'òm d'adës e e' su totem catòdic.
Cumpra ›
Storia del Turpiloquio
Stòria de' Turpiloquio
e de' parlê vulgêr
Un'indàgin mez sèria s'al paról pruibidi: da duv ch'al vén, parchè al funziona, cumè ch'agl'è cambiêdi al bstemmi e e' parlê vulgêr atravers agl'épuch. Un lìbar scrët in famèja dov a so cuautór minoritêri, mo ch'e' cambiarà e' vòstar môd d'adës, gròs, ad bastmê senza savél int e' môd rafinê ad chi ch'e' dis al stèsi cös turpi, mo ch'u li sa pu ènca spieghê a quel ch'l'è insultê.
Cumpra ›
Mediateca

La machina de' temp

L'invenzion dla machina de' temp u n'è un quèl ch'u s'fa tòt d'un bòt: l'è piutost un prucés a rêt. Ân fa a jò scuvért ch'u s'pò mandê di tuchét de' mond e di eventi ch'i s'tòca int e' futur, cun la mi, cgnusùda vulgarmént cumè videoregistrazion. A jò quindi, int e' temp, amuciê di fluss ad figur duv che spès u j è ènca quaicadun ch'e' parla e ch'e' pò valé la pèna ascultê ènca dop tânt an. L'è acsè ch'a jò mes in pì una vera e pröpia videoteca ad mumént cavê fura da e' scôrd, duv che grând scritur cumè Robert Sheckley e Ian Watson, tot e' dû mi grând amig (par saven ad piò s'visita la sezion museo de' mi sit, fata una masa d'an fa), i parla e i fa dal cös. U j è di video stòric ad cunferenz ad apasiunê ad fantascienza in épuch che niseun e' filmêva. Mo ènca discusion recenti s'i màsum sistema e d'atóran (squèsi sèmpar d'atóran). Ecco aquè sota playlist ad video e intervésti duv ch'u j è Robert Sheckley e Ian Watson, e pu, in secónd piân, una playlist ad video in prèm piân, playlist ad presentazion leterêri, d'intervésti e ad dibàtit d'ogni gènar duv ch'a jò ciapê pêrt int j an.

La mi tresca cun Robert Sheckley
Video e intervésti cun Robert Sheckley, maéstar dla fantascienza umorìstica e amig d'una vita.
Guêrda tota la playlist s'YouTube ›
La mi tresca cun Ian Watson
Cunversazion e mumént cun Ian Watson, cuautór ad «The Beloved of My Beloved».
Guêrda tota la playlist s'YouTube ›
Discusion in prèm piân
La selezion di video piò impurtânt, mes — par rispèt dla tautologì — in prèm piân.
Guêrda tota la playlist s'YouTube ›
Eventi leterêri
Presentazion ad lìbar e incontar leterêri arcolt int j an.
Guêrda tota la playlist s'YouTube ›
Discusion in rête cun Roberto Quaglia
Dibàtit d'ogni gènar duv ch'a jò ciapê pêrt: squèsi sèmpar d'atóran, dal vôlt màsum sistema.
Guêrda tota la playlist s'YouTube ›
Intervésti a Roberto Quaglia
Agl'intervésti dêdi int e' temp, tra leteratura e d'atóran.
Guêrda tota la playlist s'YouTube ›
Made in Russia
Agl'interazion in Rossia, a partì da l'intervésta ad mez'óra s'e' Prèm Canêl rus (2025).
Guêrda tota la playlist s'YouTube ›
La mediateca cumpleta — sìlz la tu porta

La videoteca leterêria, spartìda in paralèl s'piò piataform. Par adës la porta ad YouTube l'è avérta; cl'êtri al vnirà dop, ognóna cun e' su caràtar e al su idiosincrasì.

Va avânti

Êtar dû sguêrd

Cuntat & social

Scrivi a Roberto: [indirizz da ativê]