O n'é véo che sía un scrittô. Ghe són longhi perìodi da mæ vìta dóve no pénso pe niénte a scrìve lìbri e quâxi me scòrdo d'avéili scrìti. Però ögni tànto sucçéde quarcòsa de difìçile da capî ch'o me inciòda a ena tastiera (in orìgine éan un taccuìn e ena pénna) fìnn-a a quàndo ena övìa, magâra pròpio un lìbro, a ne sciòrte. Pròpio cómme i fìggi, lê a someggia ràro a-o progètto iniziâle. A-a longa, t'acòrzi che, invegiando, trà i tànti detrìti t'hæ lasciò dé derré ascì ena pìgna de lìbri e te dixi che poeiva anâ pézo. Aldous Huxley o dividéiva i scrittò in döe categorìe: i scrittò nasciûi, cómme Thomas Mann, bòin de fâ parié monumentâle e quâxi inevitàbile tutto çò che scrìvan, e i scrittò che lòttan cón e idee e scrìvan cón sfòrso vixìbile, forzæ a fâlo da-e idee ciù che da-o talénto; Huxley o se reconoscéiva inta segónda categorìa. Se me convincése d'ese un scrittô farìa cuscì ascì mì. Cómunque a-a fìn te rasegnni che a génte te scàngia pe un scrittô ascì quàndo bònn-a pârte do ténpo no scrìvi pe niénte. E ascì in sto câso, poeiva anâ pézo.
Sto chì o nó vö dî che mì pòsse prezentâme. O scrittô idealménte o dovieiva scordâse de lê mèximo e di sö lævi, esendo imperscrutabilménte solo un vettô de l'idee che vagan pe-i câmpi morfogenètichi de l'universo a çercâ quàrche sciortìa pe manifestâse. Cuscì, pe fâve contâ chi mì sàiva, hô incaricò l'oràcolo incâsante di nòstri giorni, a cosidétta Intelligénsa Artificiâle, de illustrâvelo in pöche frâxi. Hô scièrto Grok perché — nó tutti o san — o l'hà o nómme ch'o derìva da-o vèrbo «groccâ» inventò da Robert Heinlein into sö romànzo capolavò «Stranio in terra strania». Ecco dónca chì de sotta cöse o m'hà rispòsto Grok, l'oràcolo de X, quàndo gh'hô domandò chi són, cón l'indicazìon de concentrâse sciâi aspètti letterâi. Se nó ghe creéi (nó ve biaximieiva, faéiva fadìga a créddilo ascì mì) hô sarvâo o screenshot da resposta de Grok:
Roberto Quaglia o l'é un scrittô italiàn de fantascienza e surrealismo, nasciûo a Zéna into mæzo do 1962. A sö övìa narrativa a se destìngue pe l'originalitæ stilìstica, o tòno iconoclàsta e l'abilitæ inte fonde a speculazìon fantascientìfica cón l'umó surréâle, i paradòsci esistensiâli e ena visìon tagiénte da realtæ contemporànea.
Da-i anni Novanta a sö produzìon a se é svilûppâ in mòddo coerénte e internazionâle. O l'hà publicò romànzi e racónti iniziâlmenté in Romanìa, dóve o l'hà otegnûo un significativo reconosciménto, pe pöi vedde e sö öv¬e tradöte in ingléize e, ciù reçénteménte, in italiàn. Trà i tìtoli principâli ghe són «O vagabóndo de l'étere» (edizìon roménn-a 1994, italiànn-a 2021), «Pàn, bûro e paradossìnn-a» (edizìon roménn-a 1999, cón versìoin ingléixi e italiànn-a) e «Vànni dóve te pòrta o çèrvello» (2020). Ste öv¬e cóntan aventue surréâli e picarésche che méttan in discusción convençioin narrative e sociâli, cón un stile ch'o mescia leggéressa e profónditæ filosòfica.
Particolârmenté rilevànte a l'é a sö collaborazìon cón o scrittô britànnico Ian Watson, culminâ inta raccòrta de racónti «The Beloved of My Beloved» (2009). I racónti de st'antologìa són stæti publicæ sce riviste prestigiòze cómme Weird Tales, Clarkesworld Magazine e inte l'antologìe Mammoth Book of Best New Erotica. ún de lòu o l'hà varsûo a-o Quaglia o BSFA Award pe-o megiò racónto bréve, reconosciménto conferìo da-a British Science Fiction Association: o l'é l'ùnico scrittô italiàn ad avéilo otegnûo.
O Quaglia o l'hà ascì intrategnûo un longo rapòrto d'amisìçia e confrónto cón Robert Sheckley, figûra de referiménto da fantascienza umórìstica americànn-a, e o l'hà contribuìo a riviste italiànn-e do settô cómme Futuro Europa e Delos, dóve o l'hà tenûo pe anni a rûbrica Pensiero stocastico. E sö öv¬e bréve e i romànzi són stæti tradöti in numeròze lìngue (ingléize, romén, russo, spagnölo, francéize, giapponéize, cèco, ungheréize e olandéize), a conferma de ena recezìon ch'a supéra i confìn nazionâli. Accôsto a l'attivitæ letterâia, o Quaglia o svòrze un rölo d'analista culturâle e geopolìtico, intervegnndo in podcast e programômi televixivi sce témi d'attualitæ cón un apròccio indipendénte e documentò. Sta dimensión, però, a no offûsca o nùcleo da sö identitæ creativa, ch'o résta sôdamente ancòrò a-a narrativa de génere, a-a sperimentazìon surréâle e a-a capaçitæ d'interrogâ o prezènte attravèrso lénti fantàstiche.
A scrittùa de Roberto Quaglia a se carattérizza pe un equilìbrio ràro trà divertiménto intellettuâle, rigò concettuâle e libertæ espressiva, collocàndolo trà e vôxe ciù personâli e internazionalménte reconosciûe da fantascienza italiànn-a contemporànea.
— Grok, l'oràcolo de X
Vìsto che Grok o l'é ena IA, me pâ ena bònn-a idea allegâ chì de sotta ascì a biografìa che de mì o scrìsse quàrche lûstro fa l'amigo Ian Watson pe inseríla inte ena antologìa cón nòstre öv¬e a quattro mæn. Ascì perché o l'é stæto Ian Watson o pâre originâle de AI — intéiza chì into sénso do tìtolo de l'omònimo film de Spielberg do 2001, A.I., do quâle Watson o l'avéiva apponto scrìto a stòria. Ma piggémmo spùnto da l'equìvoco pe anâ a-o raddòppio biogràfico, cuscì che emèrze un quàddro divèrso, çò ch'o ne ricòrda che in veritæ tutte e biografìe són fârse ò, into megiò di câxi, méi spùnti impressionisti.
Cómme Cristòforo Colombo, Roberto Quaglia o ciöve sce Zéna — çittæ da-a quâle o l'avéiva eserçitò i mestié de barman e de consiglé comunâle primma de divénta esploratò: into sö câso, de l'Europa orientâle e do Surrealismo. Adesso o l'é de câsa a Bucarést. Robert Sheckley o l'hà vissûo ciù vòtte cón Roberto in Italia e in Romanìa, e persìn inta grànde vegia Mercedes gianca de Roberto, arivàndo a scrìve ena prefazìon a-o sö dòppio romànzo de fantascienza surréâle e satìrica «Bread, Butter and Paradoxine». Roberto e Ian an comenzò a collaborâ a ena série de racónti intitolâ «My Beloved» into 2003, inte un albèrgo misteriosamente dezèrto sce ena collìnn-a boscùa a-o confìn trà Ungherìa e Slovàchia. Ex fotògrafo premiò, Roberto o continoa a scattâ migliæa de fòto. O sö barba o stà a Mònaco de Baviera, e dónca o gh'hà da parlâghe in tedésco; ma imparâ o romén o gh'hà destrùto o francéize — pe-o quâle o l'é un ben ch'o n'agge nisciún barba a Paìgi.
— Ian Watson
