'O Scrittore — Roberto Quaglia

El Scrittor — Roberto Quaglia

I

Fantascienza, surrealism e l'opera letteraria.

El scrittor el dovarìa desmentegàss de sé istess e di sò làver, essend domà on vetor di idee che van per i camp morfogenètich de l'universo a cercà ona sortida per manifestàss.

L'è minga vera che sont on scrittor. Gh'è di period longh de la mia vita indove pensi nanca a scriv liber e squasi me desmentighi d'avèj scrivüü. Però ògni tant el sücced quaicòss de difìcil de capì che el me inciòda a ona tastiera (al principi l'era on taccuin e ona penna) fin quand che ven foeura on'òpera, magari pròpi on liber. Pròpi come i fioeu, la someja de rar al proget inizial. A la longa, te se n'accorget che, vegnend vegg, in mezz a tanti detrit te gh'heet lassaa indree anca ona pila de liber e te se diset che la podeva andà pesg. Aldous Huxley el divideva i scrittor in dò categorie: i scrittor nassüü, come Thomas Mann, bon de fà parè monumental e squasi inevitàbil tütt quell che scriven, e i scrittor che lotten con i idee e scriven con on sforz che se ved, sforzaa a fall pussee di idee che del talent; Huxley el se riconosseva in la segonda categoria. Se me convincessi d'vess on scrittor, faria inscì anca mì. In ògni caso a la fin te se rassegnet che la gent la te scambia per on scrittor anca quand per bona part del temp te scrivet nagòtt. E anca in sto cas, la podeva andà pesg.

Sto chì el voeur minga dì che mì pòdi presentàmm. El scrittor idealment el dovarìa desmentegàss de sé istess e di sò làver, essend imperscrutabilment domà on vetor di idee che van per i camp morfogenètich de l'universo a cercà quaich sortida per manifestàss. Inscì, per fàv contà chi mì sarìa, hoo incaricaa l'oràcol incalzant di nòster dì, la cosiddetta Intelligenza Artificial, de illustràvel in poch fras. Hoo scernüü Grok perché — no tütt el san — el gh'ha el nòmm che el deriva del verb «groccà» inventaa de Robert Heinlein in del sò romanz capolavor «Straniero in terra straniera». Ecco donca chì sòta coss el m'ha rispòst Grok, l'oràcol de X, quand gh'hoo domandaa chi sont, con l'indicazion de concentràss sü i aspett letterari. Se ghe credii minga (ve biasimarìa minga, el faseva fadiga a crèdel anca mì) hoo salvaa el screenshot de la rispòsta de Grok:

Roberto Quaglia l'è on scrittor italian de fantascienza e surrealism, nassüü a Gènova a mezz al 1962. La sò opera narrativa la se distìngu per l'originalità stilìstica, el ton iconoclasta e l'abilità de fónd la speculazion fantascientìfica con l'ümor surreal, i paradòss esistenziai e ona vision tajenta de la realtà contemporanea.

Di ann Novanta la sò produzion la s'è sviluppada in mòd coerent e internazional. El gh'ha pübblicaa romanz e racont inizialment in Romania, indove el gh'ha otegnüü on significativ riconosciment, per poeu vedè i sò òper tradott in ingles e, pü recentement, in italian. Tra i tìtoi principai gh'è «El Vagabond de l'Eter» (edizion rumena 1994, italiana 2021), «Pan, Büter e Paradossina» (edizion rumena 1999, con version inglesa e italiana) e «Va indove te porta el cervell» (2020). Sti òper cönten aventür surreai e picaresch che mètten in discussion convenzion narrativ e sociai, con on stil che mèscia legerezza e profondità filosòfica.

Particolarment rilevant l'è la sò colaborazion con el scrittor britànnich Ian Watson, culminada in la racolta de racont «The Beloved of My Beloved» (2009). I racont de st'antologia hinn staa pübblicaa sü riviste prestigios come Weird Tales, Clarkesworld Magazine e in di antologie Mammoth Book of Best New Erotica. Vün de lor el gh'ha valüü a Quaglia el BSFA Award per el mej racont brev, riconosciment conferii de la British Science Fiction Association: l'è l'ünich scrittor italian a avèll otegnüü.

El Quaglia l'ha avüü anca on longh rapòrt d'amicizia e confront con Robert Sheckley, figura de riferiment de la fantasciensa umorìstica americana, e l'ha contribuii a rivist italian del setor come Futuro Europa e Delos, indove l'ha tegnüü per agn la rubrica Pensiero stocastico. I sò òper curt e i romanz hinn staa tradott in tanti lengu (ingles, romen, russ, spagnoeul, frances, giappones, ceco, ungheres e olandes), a conferma d'ona acoglienza che la passa i confin nazional. Visin a l'attività letterària, el Quaglia el fa anca l'analista cultural e geopolìtich, intervegnend in podcast e programma televisiv su temi d'attualità con on approcc indipendent e documentaa. Sta dimension, però, la scond minga el cœur de la sò identità creativa, che la resta ben ancorada a la narrativa de gener, a la sperimentazion surreal e a la capacità de interrogà el present traverso di lent fantàstich.

La scrittüra de Roberto Quaglia la se caraterizza per on equilibri rar tra divertiment inteletüal, rigor concetüal e libertà espressiva, colocàndel tra i vos pü personai e internazionalment riconossüü de la fantascienza italiana contemporanea.

— Grok, l'oràcol de X

Vist che Grok l'è ona IA, me par ona bòna idea alegà chì sòta anca la biografia che de mì el m'ha scrivüü quaich lüster fa l'amis Ian Watson per inserìla in d'ona antologia con nòster òper a quatter man. Anca perché l'è staa Ian Watson el pader original de AI — intesa chì in del sens del tìtol de l'omònim film de Spielberg del 2001, A.I., del qual Watson el gh'aveva apont scrivüü la storia. Ma ciapèmm spunt de l'equìvoch per andà al radoppi biogràfich, inscì che vegn foeura on quader divers, quell che el ne ricorda che in verità tütt i biografie hinn fals o, in del mej di cas, domà spunt impressionista.

Come Cristoforo Colombo, Roberto Quaglia el pioeuv su Genova — città indove l'aveva faa el barman e el consigliee comunal prima de diventà esplorador: in del sò cas, de l'Euròpa orientala e del Surrealismo. Adess l'è de cà a Bucarest. Robert Sheckley l'ha vivüü pussee voeult con Roberto in Italia e in Romania, e perfin in la granda Mercedes veggia e bianca de Roberto, rivand a scriv ona prefazion al sò dòppi romanz de fantasciensa surreal e satìrica «Bread, Butter and Paradoxine». Roberto e Ian hinn partii a collaborà a ona serie de racconti intitolaa «My Beloved» del 2003, in d'on albergh misteriosament desert su ona collina pienna de bosch al confin tra Ungheria e Slovacchia. Ex fotògraf premiaa, Roberto el continua a scattà miera de foto. El sò barba el sta a Monaco de Baviera, e donca el gh'ha de parlagh in todesch; ma imparà el romen el gh'ha distrutt el frances — per quest l'è on ben che el gh'abbia nissun barba a Paris.

— Ian Watson
I òper

I liber

A sufragi de la tesi che tütt i biografie hinn fals, né Grok né Ian hann menzionaa la mia atività de saggìstica, reson per la qual ecco chì sòta quaich liber no esatament de narrativa, següii di òper de narrativa. Chi el voeur aprofondì el mè lavor in del mond de la realtà el pö acomodàss in la sezion Analista.

Saggìstica
Guerra e Pace e Zombi
Guerra e Pas e Zombi
Democrazia totalitaria contra el mond multipolar
On viagg atravers el smantelament progressiv de la coscienza coletiva e l'adulterazion del sens de realtà in Occident: la «zombificazion de massa» de cui Quaglia el ricostruìss caus e tapp, fina al rebaltament inaspetaa — l'ascesa de la magioranza global vers on órden multipolar.
Acatta ›
Il fondamentalismo hollywoodista
El fondamentalism hollywoodista
Viagg in Iran a la scoperta de l'invisìbil ideologia del Occident
El primm saggio dedicaa al «hollywoodismo»: l'ideologia invisìbil e no diciarada che, film dopo film, la plasma la vision del mond del Occident. Partend de on viagg in Iran, Quaglia el smonta i tècnich con i quai el cìnema mainstream el orienta percezion, paür e credenz de milion de spetator.
Acatta ›
Il Mito dell'11 Settembre
El Mit de l'11 de Setember
I versett satànich de la democrazia occidental
On'indàgin monumental sü i ingann costrüii inturna a l'11 setember 2001. Tra bispenser, «mit diversiv» e font puntualment documentaa, Quaglia el incastra i tòcch del puzzle e el distìngu quell che l'è realtà de quell che l'è mit — senza cèd ai contronarazion pü còmod.
Acatta ›
Pensiero Stocastico
Penser Stocastich
Cinquanta sfümadür de dissens
La racolta di colonn del «Pensiero Stocastico»: anàlisi geopolìtica, controinformazion, riflession esistenzial e quaich vol pindàrich, in cinquanta «sfümadür de dissens» contra el penser ünich.
Acatta ›
Narrativa
Pane, Burro e Paradossina
Pan, Büter e Paradossina
I aventür de James Vagabond
Dòppi romanz de fantascienza surreal e satìrica, con prefazion de Robert Sheckley. James Vagabond e la misterosa «paradossina» tràscinen el letor in d'on gioeugh picaresch de paradòss indove ògni certezza la se sgretola in d'ona risada.
Acatta ›
Il Vagabondo dell'Etere
El Vagabond de l'Eter
Aventür interspaziai
El romanz che in di prim ann Novanta el gh'ha consacraa Quaglia in Romania: on vagabondagg interspazial indove l'aventüra fantascientìfica la se pieg de continov vers l'assürd e l'ironia metafìsica. Edizion rumena 1994, italiana 2021.
Acatta ›
The Beloved of My Beloved
The Beloved of My Beloved
Racont a quatter man con Ian Watson
La racolta de racont scritt a quatter man con Ian Watson: storie irriverent, eròtich e visionari, ospitaa sü riviste come Weird Tales e Clarkesworld. De vün de lor l'è vegnüü el BSFA Award, de cui Quaglia l'è l'ünich italian insignii.
Acatta ›
Extralandia
Extralandia
Racont stramb del ventèsim sècol
Ona galleria de mond oblich e personagg spaesaa, indove la fantascienza la diventa el pretest per vardà de sbiess el nòster istess sècol e i tic pü scondüü sò.
Acatta ›
Va dove ti porta il cervello
Va indove te porta el cervell
Contra i reson del coeur
On tìtol che l'è già on programma: contra ògni invit a seguì el coeur, Quaglia el rivendica i reson — e i deragliament — del cervell, in d'on percors tra racont e divagazion che rebàlten i loeugh comün.
Acatta ›
Lassù qualcuno mi concupisce
Lassü quaicedün el me concupìss
Comedia còsmica
Version italiana de «Somebody Up There Is Lusting For Me»: ona comedia còsmica in la qual desideri teren e disegn celest se rincòrren, con l'ümor paradossal che l'è el march de l'autor.
Acatta ›
Marco Dio Show
Marco Dio Show
Sàtira fantascientìfica e mediàtica
Coss el sücced quand la divinità la diventa on format televisiv? On apòlogh grottesch sü la nòstra presenza spettacolarizzada, indove el sacher e el varietà se scòntren.
Acatta ›
Il Piccione Jonathan Livingshit
El Piccion Jonathan Livingshit
Parodia de la trascendenza
Parodia irriverent del cèlebre gabian: on piccion qualunque el va adree a la trascendenza tra i tècc de la città, in d'ona fàvola còmica che la ciapa in gir ògni manüal de auto-elevazion spiritüal.
Acatta ›
Lettere al Totem Televisivo
Letter al Totem Televisiv
Pamphlet catòdich
Ona corispondenza imaginaria e feroce con la divinità domèstica del Novecent, el televisor: pamphlet irònich sül raport tra l'òmm contemporani e el sò totem catòdich.
Acatta ›
Storia del Turpiloquio
Storia del Turpiloqui
e del parlà vòlgar
Ona ricerca semiseria sü i parol proibii: de indove vègnen, perché fonziònen, come se hinn evolüü i imprecazion e el parlà vòlgar atravers i època. On liber scritt in famiglia de cui sont coautor minoritari, ma che el cambiarà el vòster mòd atüal ròzz de imprecà incoscientement in del mòd rafinaa de chi el dis i pü türp ròbb, savèndoi poeu anca spiegà a l'insültaa.
Acquista ›
Mediateca

La màchina del temp

l'invenzion de la màchina del temp l'è minga quaicòssa che se fa de bòtt: l'è püttòst on process a rat. Ann fa hoo descovert che se pöden mandà scòrs del mond e di event a nün tangent in del fütür, tràmit la mia volgarment nòta come videoregistrazion. Hoo donca in del temp acümülaa fless de imàgin indove spess gh'è anca quaicedün che el parla e che el pö valè la pena scoltà anca a ann de distanza. L'è inscì che hoo miss sü ona vera e propria videoteca de moment sotraa a l'oblìo in di quai gròss scrittor come Robert Sheckley e Ian Watson, tütt düü gròss amis mè (per aprofondiment se vìsita la sezion musé del mè sit, realizzada tanti ann fa), pàrlen e fann ròbb. Ghe hinn video stòrich de conferenz de apassionaa de fantascienza in època in di quai nissün el filmava. Ma anca discussion recent sü i medèsim sistema e dintorni (quasi semper dintorni). Ecco chì de següit playlist de video e interviste indove sìen present Robert Sheckley e Ian Watson, e poeu, in second pian, ona playlist de video in primm pian, playlist de presentazion letterari, de interviste e de dibàtit de ògni gèner a i quai hoo ciapaa part in di ann.

La mia tresca con Robert Sheckley
Video e interviste con Robert Sheckley, maester de la fantascienza umorìstica e amis de ona vita.
Vedè tütta la playlist sü YouTube ›
La mia tresca con Ian Watson
Conversazion e moment con Ian Watson, coautor de «The Beloved of My Beloved».
Vedè tütta la playlist sü YouTube ›
Discussion in primm pian
La selezion di video de pü riliev, miss — per rispet de la tautologia — in primm pian.
Vedè tütta la playlist sü YouTube ›
Event letterari
Presentazion de liber e incònter letterari racolt in di ann.
Vedè tütta la playlist sü YouTube ›
Discussion in ret con Roberto Quaglia
Dibàtit de ògni gèner a i quai hoo ciapaa part: quasi semper dintorni, quaich vòlta medèsim sistema.
Vedè tütta la playlist sü YouTube ›
Interviste a Roberto Quaglia
I interviste rilasciaa in del temp, tra letteratüra e dintorni.
Vedè tütta la playlist sü YouTube ›
Made in Russia
I interazion in Russia, a partì de l'intervista de mezz'ora sül Primm Canal russ (2025).
Vedè tütta la playlist sü YouTube ›
La mediateca completa — scegl la tò porta

La videoteca letteraria, distribüida in parallel sü pü piataform. Per adess la porta de YouTube l'è averta; i alter vegnarann adree, ognidüna con el sò caràter e i sò idiosincrasie.

Prosegh

Alter düü sguard

Contatt & social

Scriv a Roberto: [indirizz de attivà]