Un è veru chi sugnu nu scritture. Ci su' periodi longhi da vita mia aduve un pensu ppe nente a scrivere libri e quasi mi scordu de l'avìre scritti. Però ogni tantu succede quarchi cosa difficile de capire chi m'inchioda a na tastiera (all'origine eranu nu quadernu e na penna) finu a quannu n'opera, magari propriu nu libru, nni nesce. Propriu cumu i figli, quasi mai assumiglia au progettu de prima. A longu jire, t'addunì chi, 'nvecchiannu, tra i tanti detriti hai lassatu arretu de tia puru na pila de libri e ti dici chi putìa jire peju. Aldous Huxley spartìa i scritturi 'n dui categorie: i scritturi nati, cumu Thomas Mann, capaci de fare parire monumentale e quasi inevitabile tuttu chiru chi scrivianu, e i scritturi chi s'azzuffanu ccu l'idee e scrivianu ccu sforzu chi si vida, custritti a lu fare cchiù de l'idee chi du talentu; Huxley si ricanuscìa intra a seconda categoria. Si mi cunvincissa de essere nu scritture faciera accussì puru iu. Comunque alla fine ti rassegni chi a gente ti piglia ppe nu scritture puru quannu ppe bona parte du tiempu un scrivi ppe nente. E puru 'n chistu casu, putìa jire peju.
Chistu un vò dicere chi iu mi pozzu prisentare. U scritture, de giustu, avissa de scurdare se stessu e i opere sui, essennu, senza chi si capisce, sulu nu vetture de l'idee chi girianu ppe i campi morfogenetici de l'universu circannu quarchi via ppe si mustrare. Allura, ppe vi fare cuntare chine iu sarria, aju 'ncaricatu l'oraculu 'nsistente de i jorni nostri, a cosiddetta Intelligenza Artificiale, de vu spiegare 'n pochi frasi. Aju sceltu Grok pecchì — un tutti u sannu — tene u nume chi vene du verbu «groccare» 'nventatu de Robert Heinlein intru u rumanzu capulavuru sue «Straniero in terra straniera». Eccu allura ccà sutta chi m'ha rispostu Grok, l'oraculu de X, quannu ci aju dumannatu chine sugnu, dicennuci de si cuncentrare supra l'aspetti letterari. Si un ci cridìti (un vi daria tortu, facìa fatica a ci crìdere puru iu) aju sarvatu u screenshot da risposta de Grok:
Roberto Quaglia è nu scritture italianu de fantascienza e surrealismu, natu a Genova a maju du 1962. L'opera narrativa sua si distingue ppe l'originalità du stile, u tonu iconoclasta e a bravura de miscare a speculazione fantascientifica ccu l'umorismu surreale, i paradossi esistenziali e na visione tagliente da realtà de oje.
De l'anni Novanta a produzione sua s'è sviluppata 'n modu coerente e internazionale. Ha pubblicatu rumanzi e cunti all'inizio 'n Romania, aduve ha avutu nu ricunuscimentu significativu, ppe pue vidire i opere sui tradutte 'n ingrisi e, cchiù de recente, 'n italianu. Tra i tituli principali ci su' «Il vagabondo dell'etere» (edizione rumena 1994, italiana 2021), «Pane, burro e paradossina» (edizione rumena 1999, ccu versioni ingrisi e italiana appressu) e «Va dove ti porta il cervello» (2020). Chisti opere cuntanu avventure surreali e picaresche chi mintianu 'n discussione cunvenzioni narrative e sociali, ccu nu stile chi misca leggerezza e prufunnità filosofica.
Specialmente importante è a cullaborazione sua ccu u scritture britannicu Ian Watson, finuta intra a raccolta de cunti «The Beloved of My Beloved» (2009). I cunti de chista antologia su' stati pubblicati supra riviste prestigiose cumu Weird Tales, Clarkesworld Magazine e intra l'antologie Mammoth Book of Best New Erotica. Unu de chisti ha fattu vincere a Quaglia u BSFA Award ppe u megliu cuntu curtu, ricunuscimentu datu da British Science Fiction Association: è l'unicu scritture italianu chi l'ha avutu.
Quaglia ha puru avutu na longa amicizia e cunfrontu ccu Robert Sheckley, figura de riferimentu da fantascienza umoristica americana, e ha cuntribuitu a riviste italiane du settore cumu Futuro Europa e Delos, aduve ppe anni ha tenutu a rubrica Pensiero stocastico. I opere curte e i rumanzi sui su' stati tradutti 'n tanti lingue (ingrisi, rumenu, russu, spagnolu, francisi, giapponese, cecu, ungherese e olandese), a cunferma de na ricezione chi passa i cunfini nazionali. Vicinu all'attività letteraria, Quaglia fa l'analista culturale e geopoliticu, intervenennu 'n podcast e programmi televisivi supra temi de attualità ccu n'approcciu indipendente e documentatu. Chista dimensione, però, un oscura u core de l'identità creativa sua, chi resta ancorata forte a narrativa de genere, a sperimentazione surreale e a capacità de interrogare u presente ccu lenti fantastiche.
A scrittura de Roberto Quaglia si distingue ppe n'equilibriu raru tra divertimentu intellettuale, rigore cuncettuale e libertà de espressione, e u mette tra i vuci cchiù personali e cchiù ricanusciute 'n giru ppe u munnu da fantascienza italiana de oje.
— Grok, l'oraculu de X
Datu chi Grok è na AI, mi pare na bona idea de jungire ccà sutta puru a biografia chi de mia scrissa, tanti anni fa, l'amicu Ian Watson ppe a mettere intra n'antologia ccu opere nostre a quattru mani. Puru pecchì fu propriu Ian Watson u patre originale de AI — intesa ccà cumu u titulu du film de Spielberg du 2001, A.I., de cui Watson avìa scrittu propriu a storia. Ma pigliamu spuntu de l'equivocu ppe jire au doppiu biograficu, accussì chi nesce fora nu quadru diversu, e chistu ni ricorda chi 'n verità tutti i biografie su' false o, au megliu, sulu spunti impressionisti.
Cumu Cristoforo Colombo, Roberto Quaglia chiove supra Genova — città aduve avìa fattu u mestiere de barman e de cunsiglieri comunale prima de addivintare esploratore: intru u casu sue, de l'Europa orientale e du Surrealismu. Mo è de casa a Bucarest. Robert Sheckley ha campatu cchiù voti ccu Roberto 'n Italia e 'n Romania, e puru intra a granne vecchia Mercedes janca de Roberto, arrivannu a scrivere na prefazione au doppiu rumanzu sue de fantascienza surreale e satirica «Bread, Butter and Paradoxine». Roberto e Ian hannu cuminciatu a cullaborare a na serie de cunti chiamati «My Beloved» intru u 2003, intra n'albergu misteriosamente desertu supra na cullina de vosche au cunfine tra Ungheria e Slovacchia. Ex fotografu ccu tanti premi, Roberto cuntinua a scattare migliaia de foto. U ziu sue sta a Monaco de Baviera, e allura ci ha de parlare 'n tedescu; ma 'mparare u rumenu ci ha distruttu u francisi — ppe chistu è bonu chi un tene nullu ziu a Parigi.
— Ian Watson