‹ Éndiz dal sît · Pàgina dal muṡèo · repêrt restaurè
Spartéss:FacebookXWhatsAppTelegramEmail
Spezializaziån, strè maêstra dl'ignoranza (Chèr Maurizio Costanzo Show... lêtra n.48)
lettera n.48
Italiano Latina Zeneise Napulitano Venesian Romanesco Sicilianu Bulgnais Sardu Milanes

Parla da sâvi a un ignorànt e ló al dirà ch't è påch sann.

EURIPIDE
















SPEZIALIZAZIÅN, STRÈ MAÊSTRA DL'IGNORANZA

Caro Maurizio Costanzo Show,

a sän int l'época däli spezializaziån. Al di såura ed qualsîasi cólt, religiåuṡ o pagàn, al régna sovràn al cólt di cólt, al cólt dla spezializaziån.
La spezializaziån l'é indispensâbil in una societè altamänt complèsa cme cla atuèl, una societè industrièl in sänper pió râpida tecnologizaziån. Ai é sänper pió funziån da incarnèr, par fèr funzionèr la sänper pió complèsa mâchina dla societè umèna, e ògni funziån la génera prémma o dåp óna o pió sub-funziån ch'a så vôlta äli s riproduràn in una ramificaziån sänza fén, almänc dal nåster atuèl pónt ed vésta. Ai occåuren spezialéssta sänper pió competänt a savair fèr una sänper minåur pèrt dl'insàmm däli cås da fèr.
Sta cûrsa ala spezializaziån la stà cambiänd l'umanitè asè ed pió ed quant èter evänt i l âbien cambiè int i sêcol ch'i fónn.
Tótti äli istituziån scolâstiche äli perséguen la produziån d'individui spezializè in quèl, al che implica ch'låur i duvràn necesariamänt ignorèr tótt al rèst. La regén'na däli mercanzî che l'universitè la insêggna, int la nostra societè, l'é l'iluṡiån d'insgnèr quèl ed significatîv. In realtè la insêggna såul quèl ed ûtil, quand la va bän. Mâi o quèṡi quèl ed realmänt significatîv in un säns pió âmpi.
Al savair umàn al crass difâti con cressänt cräsita, s'a m consintî un bistézzi verbèl, a una velozitè superiåura a cla ch'la srévv necesèria al farraginåuṡ sistêma universitèri par adeguères ali nòvi propietè ch'tèl savair al asómm. Int äli universitè i insêggnen docänt ch'i studiónn vâri decåni fa quall ch'ancåura adès i insêggnen, e l'esploṡîva cräsita däli umèni noziån ch'la contradistingv st'época dl'avventûra umèna la rénd prèst fatalmänt obsolêti quand brîṡa paleolétiche äli credänz culturèli ed chi, tröp ocupè a insgnèr in câtedra, al s é dscurdè ed continuèr a imparèr quall ch'ed nåv l'é stè edifichè in vatta al vèć.
Äli universitè äli én dånca pió che èter atråuz palèstr ed conformîṡum, séti int al pasè remòt dal miåur mumänt culturèl atuèl, äli quèl äli sfårnen pió che èter idiòt programè a eṡeguîr una znéna clâs ed funziån complèsi, cunvént d'èsers fât una cultûra, e dånca paradosalmänt pió ignorànt dl'ignorànt ch'almänc la så ignoranza an la ignåura brîṡa. Cme al déss Graciàn Y Morales, int al så cêlebre best seller "El Criticòn" quâter sêcol fa: "Al prémm pâs vêrs l'ignoranza l'é preṡómmer ed savair, e tanti i savrévnen s'an pinséssen brîṡa ed savair." E s'an v bâsta brîṡa Graciàn Y Morales, ch'détt tra nuèter an ò la ménima idê ed chi al séppa, ai bótt dänter Goethe, a quèlch ed nuèter pió familièr, al quèl invêzi al déss (tra l'èter): "Gnínt l'é pió terébbil d'un'ignoranza atîva." Secånd M. de Montaigne, invêzi, "L'ignoranza ch'as cgnóss, as giudica e as condâna an é un'intîra ignoranza: parché la al séppa, biṡåggna ch'la ignåura sé istàssa.", e Gigi Picetti al aséréss che "Pió la crass la cgnusänza coletîva pió as ridûṡ cla individuèl.", mäntr Socrate, pió cripticamänt al sustgnêva:

""
in vatta ala quèl cåsa an sån brîṡa completamänt d'acôrd, pió che èter parché inción al m à spieghè al trócch ed cme as fa a lèzerel.
Äli universitè äli costruéssen i acsé détt erudît, äli pèrt costituänt la Granda Mâchina Dal Savair Umàn. Tèl pèrt äli én progetè par dventèr ingranâg̈ microscòpich dla Granda Mâchina, e tèl äli dvänten. La Granda Mâchina l'é zêga, pûr int la så cressänt Måle & Complesitè. In inciåna däli universitè dla Granda Mâchina al vén persegué al savair par al savair, par costruîr dånca ingranâg̈ (erudît) ch'i esplåuren e i capéssen al significhè dl'insàmm di ingranâg̈. Fèm l'eṡénpi d'un'universitè ch'la costituéssa un'eceziån, e mé av dimostrarò ch'a sî in erår, parché l'é pròpri int l'impostaziån stâtica invêzi che dinâmica, burocrâtica, fondamentalmänt conservatréssa ed qualsîasi istituziån universitèria ch'äli frontîr dla vaira istruziån äli an al så límit e al progrès mentèl al s arèsta o comónqued al ralänta.
Se quelcdón al impèra a pinsèr, a scòla o int l'universitè, an é in virtó mo a diṡpèt di insegnamänt ch'al ricîv. Fòra ch'formidâbil eceziån, ògni profesåur an insêggna brîṡa a pinsèr in sé, mo a pinsèr cme sé.
Sta consuetûdin, da pèrt ed chi al insêggna, ed perpetuèr i så límit, la flagèla datócc' ògni categorî scolâstica. Int äli patêtiche academî d'ârt an é l'ârt a èser insgnè, mo al scimmiotamänt däli preferänz stiléstiche ed chi al insêggna. Farsèsca l'é l'omogeneitè di prodót pitårich di aliêv d'un'academî, "casualmänt" in sintonî con i góst ed profesûr ch'casänd chi al divêrga dai stereòtip a låur chèr i mâzen automâticamänt ògni potenzièl autêntich artéssta.
Int äli trésti scòl ed recitaziån ed teâter stâbil o instâbil, i aspirànt atûr i vénnen omogeneizè fén a dventèr tótt grotèschi fotocåpi d'un stàss stereòtip. I puvrét e äli puvréti, spuiè d'ògni individualitè, arvsté såul col zertifichè d'atûr e d'atrîzi, i én custrét par al rèst dla så vétta a parlèr la längua itaglièna con una diziån asórda, fòra dal ûṡ comón ed qualsîasi itagliàn normèl e anormèl, ch'la rénd fâls e insopportâbil ògni så gèst e parôla, in vatta al pèlch teatrèl e in vatta ala scêna dla vétta. L'atåur, ossî chi al s é votè a trascénder la så singolèr personalitè par acuiṡîrn una moltitûdin, al pêrd invêzi anc la så. Una så frèṡ såul, e chiónqued al capéss sóbbit ch'l'é un atåur, ważvàira quelcdón che par vlair fèr finta d'èser chi an é brîṡa al finéss invêzi par parair såul quall ch'l'é, e ważvàira un atåur. Chi al vló dventèr atåur par parair anc èter ôlter a sé, al finé par an parair pió inción, gnanc sé istàss, paränd invêzi sänper e såul in ògni så gèst un atåur e gnínt ed pió.
Se tra i miliån ed scòl ch'int al månnd äli eṡésten, óna såul la insgnéss a capîr e svilupèr ârt e mûṡica, a svilupèr talént d'atåur e da bufån, a esplorèr i mistêri däli implicaziån filoṡåfiche påsti dala féṡica quantéstica, a spuièr la ricêrca par la comprensiån dl'ânim umàn di preconzèt ch'datócc' as profèsen, a imêrges int äli teorî dla Relativitè, dl'Informaziån, dal Câos, a fagozitèr ògni leteratûra ch'dabån la vâga la pêna cunziderèr, e a fèr tótti sti e ètri vâlidi cås a l'istàss tänp, procedänd quand l'é al câṡ par séntesi estrêmi, trascuränd inótil detâli ed cui ai é datócc' tröpa abondanza, a svilupèr dånca la viṡiån pió onicomprensîva possébbil däli maravajj dal månnd che la Granda Mâchina Dal Savair Umàn la contén bèle... ebén, s'ai fóss anc såul una såula scòla al månnd ch'la s proponéss o adiritûra la s adopréss a fèr quasst, la srévv bèle quèl. Mo an ai é. Ai srà.

Roberto Quaglia





Lâsa un Cumänt.

Lêż i cumänt ed chi èter.

Am pièṡ! Am pièṡ! Am pièṡ!

Éndiz däli lêtri.

Cuvêrta.

Ma chi è Roberto Quaglia?





L'åpera "Chèr Maurizio Costanzo Show...", int al så insàmm o in pèrt, la på èser lèta, scarghè in vatta al computer, stampè e cupiè sänza lémit, såul par ûṡ personèl. Tótt i tèst e äli ilustraziån i én propietè ed Roberto Quaglia e an pålen brîṡa èser druvè intîr o in pèrt sänza autorizaziån. Al progèt grâfich e i cumponänt grâfich ed sti pâgini i én propietè riservè ed Roberto Quaglia. L'åpera "Chèr Maurizio Costanzo Show...", int al så insàmm o in pèrt, an på èser métta in vàndita a inción titol sänza previa autorizaziån.
© 1994-2000 Roberto Quaglia.




















Spartéss:FacebookXWhatsAppTelegramEmail