té ch't è sänper détt bèli parål cånter la regnànt uṡanza d'un bån 1% dla popolaziån żåvni itagliàna ed infilzères äli chèrni con una siringa par culmères al sangv d'eroina, t am scoltarè ed sicûr adès ch'a m acénż a confidèret la sänplice spiegaziån a rigôrd däli cauṡ ed st'fenåmen ch'mé a i ò dè a mé istàss.
Chèr Maurizio Costanzo Show, t î una Divinitè Bôna, t dè cås bôni cånter la cultûra dla droga e cla dla mâfia, par al Tå trâmit e atravêrs ed Té as spêcien i opåst pónt ed vésta e as fôrgia al mutêvvol telèr ed sémbol in vatta al quèl dé dåp dé as costruéss e as trasfôrma la societè itagliàna... e a psréss continuèr con stronzè afén par år e invêzi a pâs sóbbit al dónca.
In parål påveri: Parché i żåven i s dråghen? Parché an s dråghen brîṡa anc i vciarét? Opûr såul i vciarét? O i mêdich, che s'i vålen la droga i la gh an anc a purtè ed man? E parché an tótt i żåven i s dråghen? Parché an s é mâi dè al câṡ d'un caladåur ed sêria A ch'al dvänta eroinåman? Insåmma, parché in quèlch categorî ed persåni as s droga e in ètri nå?
Sé sé l'emarginaziån la mancanza ed valûr e cäli cås lé... a n avän sintó parlèr miglièra ed vôlt, mo a continuän a dîr a nuèter e a chi èter ch'in fånd in fånd pròpri an capän brîṡa cme ón al påsa decîder ed tachèr a buchères, a concludän ch'chi al s bûca al ṡbâglia e bâsta, e dånca al vål dîr ch'an avän capé gnínt. Pruvänegh a môd mî, con un apråć leggermänt dṡvêrs dala sòlita recitaziån ed chi dû o trî concèt trétt e ritrétt.
Rendänes prémma ed tótt cånt che l'èser umàn l'é un organîṡum socièl. Al contrèri d'una prêda, che s't la câv dala spiâgia, dala compagnî däli ètri prêd, e t la métt da såula int al spâzi vûd in årbita datåren ala têra, lé la s in stà bôna sänza lamentères né sofrîr anc par zénch milièrd d'ân (dåp ed cui al såul - a détta di dòt - al s espandarà ingiotänd e digeränd la têra e anc la nostra prêda), l'èser umàn, s't al ciâp e t al métt un påch da sål al tâca quèṡi sóbbit a sofrîr. Al contrèri dla prêda, l'èser umàn al gh à una vétta socièl. Csa significa? Al vål quasst dîr che a l'èser umàn ai pièṡ andèr ali fèsti int l'èlta societè? O anc in cla mêdia? Anc.
In realtè al vål dîr bän ed pió.
Al fât che l'Òm (e la Dòna an é da manc) al âbia una vétta socièl al significa che sänza vétta socièl an på vîver. Csa l'é alåra la vétta socièl?
Esenzialmänt, la vétta socièl l'é al fât ed fèr quèl insàmm a chi èter. S'a guardän pió atentamänt, a vdän ch'al concèt ed vétta socièl al implica al fât ed fèr quèl par chi èter. Atenziån: an stâg brîṡa a zerchèr ed contrabandèr inción ideèl pseudo-pîo. Par chi èter al âgéss la crocerosén'na cme par chi èter al âgéss al bòia. Sänplizemänt, an én brîṡa drî a servîr i stàss "èter". Robin Hood al rôba ai réch, mo al dà ai påver. Al típich polético al rôba ai påver, mo al dà ai réch. Che l'èser umàn al séppa un'animèl socièl al significa che chiónqued al à da èser ûtil a un èter. L'asasén an é sicûr ûtil ala så véttima, mo al al é al mandànt. Al poliziòt an é sicûr ûtil al lèder, mo al al é al citadén. Quand i poliziòt, i polético e i giûdiz an én brîṡa ûtil al citadén al vål dîr ch'i én coròt, e alåra i én ûtil ai corutûr. Däli vôlt al carnêfiz l'é adiritûra ûtil ala så véttima, cme int i rapôrt sado-masochéstich (e al film "Portiere di notte" ed Liliana Cavani l'é ed st'câṡ un sublîme eṡénpi). Ògni èser umàn dla têra, par sintîres legitimè a eṡéster, al à da èser ûtil a un èter. Anc l'eremîta, par så deciṡiån luntàn da tótt i èser umàn al gh à spass legâm con quèlch animèl, ch'al culma al så biṡåggn ed sintîres ûtil a quelcdón.
Quand un èser umàn al ritén ed brîṡa èser (pió) ûtil a inción, al avêrt che la så vétta an âbia inción säns e spass al cométt suicédi.
Mo, spezialmänt quand as é żåven, prémma ed suicidères as äli pråva tótti. Quand as é żåven l'imperatîv l'é quall ed inserîres int la societè, truvèr óna o pió funziån da incarnèr, e in vatta a låur forgèr la så ancåura ineṡistänt identitè d'individui adólt, in sostituziån dla brîṡa pió vâlida identitè ed ragazål o adolescänt. As äli pråva tótti partänd dal'èlt, däli funziån pió elevè ch'i pèren ala så purtè. As zêrca bôni amicézzi, un bån lavurîr, un bån rapôrt sentimentèl. S'an s tråva brîṡa gnínt e inción ch'al mostra d'avair biṡåggn ed nuèter, as abâsen äli pretaiṡ. S'anc abasänd äli pretaiṡ as arêsta sål e inótil, as zêrca ancåura pió in bâs, as vén żå e as vén żå e as vén żå, infén ch'in fånd ala scâla socièl, quand uramâi, a cauṡa di numerûṡ insucès, l'amarèza e la râbia äli régnen sovrèni, ecco finalmänt una microsocietè d'èter inrabé e tradé ch'finalmänt i t azèten, ch'finalmänt i an biṡåggn ed té. Ecco i tòsich e ecco, såver tótt, i spaciadûr e i inviṡébbil narcotrafichànt remòt. I spaciadûr i an biṡåggn ed té, ed té ch't î sänza funziån e identitè e t î drî a zerchèr tótti då. I an biṡåggn ed té e té, ch't î sänza identitè adólta, ch't an tråv inción èter ch'at dâga un'identitè adólta avänd biṡåggn ed té, ch't an tråv èter ch'i s avâlen dla tå eṡistänza, té, sänza ètra zêlta, t zêrn l'ónica zêlta ch't è.
An é sicûr cla ch'a i ò fât un'anâlisi complêta dal fenåmen droga. Vâri èter apråć i én ètartànt vâlid. Mo i i an bèle fât èter e an m é pèrsa quassta la sêd par ripêterli. Al mî l'é såul ón di possébbil môd ed vàdder quall ch'al capita. A l'ò qué espåst, ómilmänt, al cospèt dla pió potänta däli divinitè modêrni. Ch'ognón al żónta al mî pónt ed vésta ai så, parché l'é såul arcogländ dänter ed sé al pió grand nómmer ed pónt ed vésta ch'ognón al på avṡinères sänper ed pió ala sfuggänt e infinitamänt distanta perfèta comprensiån däli cås.

Roberto Quaglia