tue chi as semper naradu bellas paràulas contra s'usàntzia chi regnat in unu bonu 1% de sa populatzione giovanile italiana de si trapassare sa carre cun una siringa pro si prènnere su sàmbene de eroina, m'as a ascurtare de seguru immoe chi mi ponzo a ti cunfidare sa sìmplitze ispiegatzione subra sas càusas de custu fenòmenu chi deo apo dadu a mie etotu.
Caro Maurizio Costanzo Show, ses una Divinidade Bona, naras cosas bonas contra sa cultura de sa droga e cussa de sa màfia, pro mèdiu Tuo e a traessu de Tie s'ispigiant sos puntos de vista contràrios e si forgiat su mutèvole telàrgiu de sìmbulos subra su cale die a pustis die si costruit e si trasformat sa sotziedade italiana... e diat pòdere sighire cun istrontzadas sìmiles pro oras e imbetzes coto luego a su dunca.
In paràulas pòveras: Proite sos giòvanos si drogant? Proite no si drogant fintzas sos betzigheddos? Opuru isceti sos betzigheddos? O sos mèdicos, chi si cherent sa droga bi l'ant fintzas a manu? E proite no totu sos giòvanos si drogant? Proite no si est mai dadu su casu de unu balloneri de sèrie A chi diventat eroinòmanu? Insomma, proite in tzertas categorias de persones si si drogat e in àteras nono?
Eja eja s'emarginatzione sa mancàntzia de valores e cussas cosas inie... nde amus intesu faeddare migiaras de bortas, ma sighimus a nàrrere a nois e a sos àteros chi a fundu a fundu pròpiu no cumprendimus comente unu podet detzìdere de incumintzare a si pùnghere s'agu, cuncruimus chi chie si bucat s'ingannat e bastat, e gasi cheret nàrrere chi no amus cumpresu nudda. Proemus a modu meu, cun un'approtzu unu pagu diversu de sa sòlita retzita de cussos duos o tres cuntzetos tritos e ritritos.
Rendimus-nos primu de totu contu chi s'èssere umanu est un'organismu sotziale. A su contràriu de una pedra, chi si la boghes dae s'ispiàgia, dae sa cumpangia de àteras pedras, e la pones sola in s'ispàtziu bòidu in òrbita in giru a sa terra, inie si nde istat bona sena si lamentare ne sufrire fintzas pro chimbe miliardos de annos (e a pustis su sole - a nàrrere de sos dotos - s'at a ispàndere ingullende e digerende sa terra e fintzas sa pedra nostra), s'èssere umanu, si lu pigas e lu pones unu pagu a sa sola incumintzat belle luego a sufrire. A su contràriu de sa pedra, s'èssere umanu tenet una vida sotziale. Ite cheret nàrrere? Cheret custu nàrrere chi a s'èssere umanu li praghet andare a sas festas in s'arta sotziedade? O fintzas in cussa mèdia? Fintzas.
In realidade cheret nàrrere meda de prus.
Su fatu chi s'Òmine (e sa Fèmina no est de mancu) tenet una vida sotziale cheret nàrrere chi sena vida sotziale no podet bìvere. Ite est tando sa vida sotziale?
Essentzialmente, sa vida sotziale est su fatu de fàghere carchi cosa paris cun sos àteros. Si abbaidamus prus a tentu, bidimus chi su cuntzetu de vida sotziale ìmplicat su fatu de fàghere carchi cosa pro sos àteros. Atentzione: no so chirchende de cuntrabbandare perunu ideale pseudo-piu. Pro sos àteros òperat sa croghe-rossina comente pro sos àteros òperat su boia. Simplemente, no sunt serbende sos matessi "àteros". Robin Hood furat a sos ricos, ma dat a sos poborittos. Su tìpicu polìticu furat a sos poborittos, ma dat a sos ricos. Chi s'èssere umanu siat un'animale sotziale cheret nàrrere chi chie si siat depet èssere ùtile a calicunu àteru. S'assassinu no est tzertu ùtile a sa vìtima sua, ma lu est a su mandante. Su politziotu no est tzertu ùtile a su ladrone, ma lu est a su tzitadinu. Cando sos politziotos, sos polìticos e sos giùdighes no sunt ùtiles a su tzitadinu cheret nàrrere chi sunt corrutos, e tando sunt ùtiles a sos corrutores. Carchi borta su carnèfitze est fintzas ùtile a sa vìtima sua, comente in sos rapportos sado-masochìsticos (e su film "Portiere di notte" de Liliana Cavani est de custu casu unu sublime esempru). Onni èssere umanu de sa terra, pro si sentire legitimadu a esìstere, depet èssere ùtile a calicunu àteru. Fintzas s'eremita, pro detzisione sua atesu dae totu sos èsseres umanos tenet ispissu ligàmene cun carchi animale, chi li prenat su bisòngiu de si sentire ùtile a calicunu.
Cando un'èssere umanu pensat de no èssere (prus) ùtile a nemos, sentit chi sa vida sua no tenet perunu sensu e ispissu si bochit issu etotu.
Ma, ispetzialmente cando si est giòvanu, prima de si bochire si proant totus. Cando si est giòvanu s'imperativu est cussu de s'inserire in sa sotziedade, agatare una o prus funtziones de incarnare, e subra cussas forgiare s'identidade sua galu inesistente de indivìduu adultu, paris a su postu de s'identidade no prus vàlida de criadura o adolescente. Si proant totus partende dae subra, dae sas funtziones prus artas chi parent a sa portada sua. Si chircant bonas amighèntzias, unu bonu traballu, unu bonu rapportu sentimentale. Si no si agatat nudda e nemos chi mustrat de tènnere bisòngiu de nois, s'abbàssant sas pretesas. Si fintzas abbassende sas pretesas si abbarrat a sa sola e inùtile, si chircat galu prus a bassu, si falat e si falat e si falat, finas a cando a fundu de sa iscala sotziale, cando ormai, pro more de sos medas insutzessos, s'amargura e sa zàrra regnant soberanas, eccu finalmente una microsotziedade de àteros arrennegados e traìdos chi finalmente t'atzetant, chi finalmente tenent bisòngiu de tie. Eccu sos tòssicos e eccu, suba de totu, sos ispatzadores e sos invisìbiles narcotrafficantes atesos. Sos ispatzadores tenent bisòngiu de tie, de tie chi ses sena funtzione e identidade e ses chirchende ambos duos. Tenent bisòngiu de tie e tue, chi ses sena identidade adulta, chi no agatas nemos àteru chi ti dat una identidade adulta tenende bisòngiu de tie, chi no agatas àteros chi si bàlent de s'esistèntzia tua, tue, sena àteru isseberu, iseberas s'ùnicu isseberu chi tenes.
No est tzertu chi apo fatu un'anàlisi cumpleta de su fenòmenu droga. Vàrios àteros approtzos sunt fintzas vàlidos. Ma los ant giai fatos àteros e no m'est pàrfida custa sa sede pro los torrare a nàrrere. Su meu est isceti unu de sos possìbiles modos de bìdere su chi sutzedit. L'apo inoghe espostu, umilmente, cara a sa prus potente de sas divinidades modernas. Chi ognunu annanghet su puntu de vista meu a sos suos, proite est isceti reculiende in intro de sese su prus nùmeru de puntos de vista chi ognunu si podet acurtziare semper prus a sa isfuggente e infinitamente atesa perfeta cumprensione de sas cosas.

Roberto Quaglia