da quèṡi tótti äli pèrt t la guèrd quassta l'é pròpri una lêtra ch't é arivè dâto ch't la stè lżänd. A t l'ò scrétta mé. Mé a sån un èser umàn o żå ed lé. Al mî nómm l'é bèle scrétt da tótti äli pèrt e alåra an al repêt brîṡa anc int la lêtra. A t avîṡ ch'a t scrivrò un mócc' ed lêtri, dåp quassta. A t avîṡ anc ch'a t äli spedirò, senò che lêtri sarévnen? A t avîṡ in pió che tótti äli tanti lêtri ch'a t spedirò fårsi ala fén äli dvantaràn anc un lîber ch'a publicarò e ch'am farà guadagnèr un mócc' ed såld o almänc tant o comónqued quèl. A t avîṡ anc ch'a t mandarò sti lêtri anc par Internet, cme l'é incû tant ed môda. A spêr che i itagliàn i n am imitaràn brîṡa. Se tótt i t scrîven acsé tanti lêtri cme a i ò decîṡ ed fèr mé, chisà quant påver èlber i an da druvèr par fèr tótta la cârta ch'a s serv. E anc in vatta a Internet, chisà quant eletrón i andarévnen sprechè.
Scûṡa s'al pèr ch'an sò brîṡa scrîver con tótti äli frèṡ complichè ch'l'é bèl métter int i lébber mo anc int äli lêtri. In realtè un påch a al sò fèr, mo l'é méi ch'a evita, almänc a l'inézzi. Anc s'a sò che quassta l'é una lêtra (a i ò bèle preparè anc la bósta e al franchebåll par la versiån ed cârta), a sò pûr comónqued ch'l'é anc l'inézzi ed un lîber, nunchè la pèrt inizièl ed un mócc' ed parål finé una vôlta in vatta a Internet par restèregh par sänper. Dåpotótt l'é quall ch'a t ò apêna détt, ważvàira scrétt. E dâto ch'comónqued magâri l'é anc l'inézzi ed un lîber, mé a i ò pensè ch'l'êra méi an métteregh brîṡa sóbbit tótta cla råba incaṡinè con äli parål complichè che dåp la zänt an i capéss gnínt e la bótta vî al lîber.
Scuṡè s'a vâg a chèv un påch anc a spropôsit.
T vadd, Maurizio Costanzo Show, se sta lêtra la dvantéss dabån l'inézzi ed un lîber, dåp magâri quelcdón al al vadd in una librarî con al så titol amichènt (a i ò pensè ch'ai vål un titol bän amichènt) e alåra al al arîṡ par vàdder s'al al vål cumprèr e al lêż la prémma cåsa ch'ai capita. Ebén, tanti i arîṡen al lîber a casâz, e par låur mé an pås fèr gnínt, puvrén mé! A m tuchèva fèr al lîber tótt acsé, cme l'é adès, ch'però an é brîṡa ch'am pièṡa pròpri un mócc'. Ważvàira, am pièṡ, mo brîṡa par tótt al lîber.
A spêr ch't i capéss quèl in quall ch'a stâg diänd.
Tanti persåni invêzi i arîṡen al lîber da l'inézzi o ala fén, par vàdder s'ai pièṡ. Be', par chi al arîṡ ala fén ai pinsarò ala fén dal lîber, ch'adès l'é un påch prèst dâto ch'l'é apêna tachè. Mo par chi invêzi al arîṡ a l'inézzi, sänper par vàdder s'ai pièṡ e s'i l an da cumprèr, alåra a i ò pensè ed scrîver acsé, un påch ala purtè dla zänt (a spêr ed an èser brîṡa Preṡuntuåuṡ), sänza tótti cäli dificoltè che parché mâi biṡåggna andèrsli a zerchèr in un lîber quand ón magâri al vlêva såul distrères giustamänt? Se dåp a quelcdón ch'l'é drî a lèzer an i pièṡ brîṡa tótt quasst, alåra al på pruvèr a arîr in mèż al lîber, che magâri al srà un påch dṡvêrs e alåra al al cumpra l'istàss. L'impurtànt l'é ch'al al cumpra. Se quelcdón al lêż sti réghi dänter un lîber ṡbirsè in una librarî, ch'al vâga sóbbit ala câsa a cumprèrel, a i al cunséli mé ch'a sån l'autåur.
Però té, Maurizio Costanzo Show, an al sè ancåura che quasst l'é un lîber, parché t é apêna arivè sta lêtra, che da quèṡi tótti äli pèrt t la guèrd l'é pròpri una lêtra e ed sicûr an på bèle èser anc un lîber, anc s'comónqued l'é una råba strâna in vatta a Internet.
E mé a t spedirò un mócc' ed lêtri, óna al dé, speränd ch't ciâm anc mé int la tå trasmisiån ch'l'é acsé impurtànt andèregh, cme i san tótt.
Sî ch't am ciâm o ch't an am ciâm brîṡa, quand äli lêtri äli saràn acsé tanti ch'as på fèregh un lîber, alåra mé a i ò bèle decîṡ ch'ai fâg un lîber, e a t spedirò st'lîber par publizitèrel int la tå trasmisiån cme i fan tótt chi ch'i scrîven i lébber ed suzès. E alåra mé a päns ch't am invitarè s't an m avîv invitè prémma, o t am reinvitarè s't l avîv bèle fât, parché dåpotótt quasst l'é al prémm lîber ch'al dscårr direttamänt ed té (opûr "a té"), e se dåpotótt t è promås acsé tanti lébber che insåmma an é brîṡa ch'i êren tótt di capolavår anc s'i êren sänper bän bî, ed sicûr at farà piaṡair preṡentèr un lîber ch'at riguèrda.
Quand alåra a t spedirò al mî lîber bèle prånt, quassta an srà pió una lêtra, mo un lîber. Dånca an sò brîṡa s'adès t stè lżänd la lêtra o al lîber o la pâgina ed Internet, viȘt che sti réghi ai én in tótt e trî, e mé äli scrîv una vôlta såula.
An butèr brîṡa vî sta lêtra, chèr Maurizio Costanzo Show. An é brîṡa al prémm lîber ch'a stâg a scrîver. A i n ò bèle scrétt almänc zénch mo qué in Itâglia ai é un påch ed distraziån e alåra i én tótt praticamänt inédit. Mo int i paîṡ luntàn invêzi i m i publichen (an sò brîṡa parché) e alåra là a sån bèle famåuṡ e i m dmanden i autågraf e am fa tótt acsé bän piaṡair ch'a i ò decîṡ ch'l'é méi dvantèr famåuṡ anc in Itâglia, ch'l'é pió vṡén di paîṡ luntàn. (S't an i crédd brîṡa ch'a sån famåuṡ int i paîṡ luntàn a t mand una videocaséta indóv as vadd ch'invêzi a i sån).
A sêr adès sta mî lêtra żêro, spieghänd però ancåura int al prôsim parâgraf, par chi an à brîṡa capé, quall che anca mé a i ò fât fadîga a capîr, e ważvàira csa l'é sta lêtra, o méi st'lîber. Scuṡè s'a dvänt pió complichè. Sti lêtri äli én (äli saràn) prevalentemänt trâzz lasè da un sål zarvèl (al mî), cumpåsti da såttotrâzz ed zarvî ed chi èter, framiscè a parìć quintèl ed bån ledâm. Insåmma, ai n é par tótt i góst! Quand sti lêtri (che mäntr a scrîv an i én brîṡa, mo mäntr té t lêż fårsi äli i én bèle opûr nå) äli s uniràn in matrimôni par fèr un lîber ed cârta, äli ufriràn al legéttim e pagànt acuiränt dal lîber istàss nunchè, evidentemänt, ai så amîgh scrucån o scrucån e bâsta, l'opurtunitè ed seguîr i sólch ed chal zarvèl (che dåp l'é sänper al mî), e artruvères int la så zóca i pinsîr che int al mî i én evidentemänt gnó fòra, pròpri quand a i êra drî a scrîverli (mirâbil e pråvida coincidänza!). Opurtunitè ch'la avrà svilóp anc int al ciberspâzi, indóv tèl mî lîber al eṡistarà indefinitivamänt, in vatta a Internet, indóv äli lêtri ch'mé a t mand äli én purtè a cgnusänza anc dl'umanitè a cui äli interèsen. Un sål mócc' ed parål e frèṡ par trî identitè formèl dṡvêrsi. Lêtra, lîber reèl, lêtra-lîber virtuèl. Al mî lavurîr l'é ón e trén. An ai é un fîl, o fårsi ai srà - chi al sa! Äli idê äli créssen salvâdghi in una mänt bän conzimè (int äli mänt an conzimè an crass gnínt, mo ai é quèlch ramèr ed plâstica), e int la så caåtica mo genuîna comistiån äli fôrmen däli vôlt paeṡâg̈ pió interesànt asè ed chi ch'a truvän puntualmänt orgogliåuṡamänt eṡibé int äli pûr pregévvoli e stimâbil mänt ed chi ali så idê l'à impåst i rigûr ed una cräsita ordinè e diszipliné. Insåmma, a sän e a sî abituè a lébber ordinè, sequenzièl e coeränt. Quall che st'lîber o sequänza ed lêtri l'é o al srà l'é invêzi una salvâdga incivîl. Cme una vétta interesànta.
Fén dla lêtra żêro.

Roberto Quaglia