Su Iscritore — Roberto Quaglia

'O Scrittore — Roberto Quaglia

I

Fantascièntzia, surrealismu e s'òpera literària.

Su iscritore diat dèpere s'ismentigare de issu etotu e de sos lavros suos, essende isceti unu vetore de sas ideas chi andant pro sos campos morfogenèticos de s'universu a chircare un'essida pro si manifestare.

No est beru chi so unu iscritore. Bi sunt perìodos longos de sa vida mia in ue no penso pro nudda a iscrìere libros e cuasi mi nde ismentico de los àere iscritos. Però ogni tantu capitat calicuna cosa difìtzile de cumprèndere chi m'inciodat a una tastiera (a su cumintzu fiant unu cuadernigheddu e una pinna) finas a cando nde essit un'òpera, mancari pròpiu unu libru. Pròpiu che a sos fìgios, s'assimìgiat raru a su progetu de incumintzu. A sa longa, ti nde abbizas chi, imbetzende, in mesu a tantos iscartos as lassadu a palas fintzas una muntonera de libros e ti naras chi podiat andare peus. Aldous Huxley partziat sos iscritores in duas categorias: sos iscritores nàschidos, comente a Thomas Mann, bonos a fàghere pàrrere monumentale e cuasi inevitàbile totu su chi iscrient, e sos iscritores chi gherrant cun sas ideas e iscrient cun fatigu chi si bidet, custrintos a lu fàghere dae sas ideas prus che dae su talentu; Huxley si reconnoschiat in sa segunda categoria. Si mi cumbinchere de èssere unu iscritore, dia fàghere gai fintzas deo. In donzi casu, a sa fine ti nde dimitis chi sa gente ti pigat pro unu iscritore fintzas cando pro bona parte de su tempus no iscries nudda. E fintzas in custu casu, podiat andare peus.

Custu inoghe no cheret nàrrere chi deo mi potza presentare. Su iscritore idealmente diat dèpere s'ismentigare de issu etotu e de sos lavros suos, essende imperscrutabilmente isceti unu vetore de sas ideas chi andant pro sos campos morfogenèticos de s'universu a chircare carchi essida pro si manifestare. Gasi, pro bos contare chie deo dia èssere, apo incarrigadu s'oràculu incaltzante de sas dies nostras, sa gasi narada Intelligèntzia Artifitziale, de bos lu illustrare in pagas frases. Apo seberadu Grok proite — no totus l'ischint — tenet su nòmine chi derivat dae su verbu «groccare» inventadu dae Robert Heinlein in su romanzu cabudòpera suo «Straniero in terra straniera». Eccu duncas inoghe in bàsciu ite m'at rispostu Grok, s'oràculu de X, cando l'apo pregontadu chie so, cun s'indicatzione de mi cuntzentrare subra sos aspetos literàrios. Si no bi credides (no bos dia biasimare, mi costaiat crédere fintzas a mie) apo sarvadu su screenshot de sa risposta de Grok:

Roberto Quaglia est unu iscritore italianu de fantascièntzia e surrealismu, nàschidu a Gènova in mesu a su 1962. S'òpera narrativa sua si distinghet pro s'originalidade istilìstica, su tonu iconoclasta e s'abilidade de fùndere sa speculatzione fantascientìfica cun s'umore surreale, sos paradossos esistentziales e una visione tagliente de sa realidade cuntemporànea.

Dae sos annos Noranta sa produtzione sua s'est isvilupada in manera coerente e internatzionale. At publicadu romanzos e contos in printzìpiu in Romania, in ue at otentu unu significativu reconnoschimentu, pro posca bìdere sas òperas suas traduidas in inglesu e, prus de reghente, in italianu. Tra sos tìtulos printzipales bi sunt «Il Vagabondo dell'Etere» (editzione rumena 1994, italiana 2021), «Pane, Burro e Paradossina» (editzione rumena 1999, cun versione inglesa e italiana) e «Va dove ti porta il cervello» (2020). Custas òperas contant aventuras surreales e picarescas chi ponent in discussione cunventziones narrativas e sotziales, cun unu istile chi mèsciat lebiesa e profundidade filosòfica.

Particularmente rilevante est sa collaboratzione sua cun s'iscritore britànnicu Ian Watson, culminada in sa regolta de contos «The Beloved of My Beloved» (2009). Sos contos de custa antologia sunt istados publicados in rivistas prestigiosas comente Weird Tales, Clarkesworld Magazine e in sas antologias Mammoth Book of Best New Erotica. Unu de issos at balidu a Quaglia su BSFA Award pro su mègius contu curtzu, reconnoschimentu conferidu dae sa British Science Fiction Association: est s'ùnicu iscritore italianu a l'àere otentu.

Su Quaglia at tentu fintzas una relatzione longa de amistade e cunfrontu cun Robert Sheckley, figura de riferimentu de sa fantascièntzia umorìstica americana, e at collaboradu cun rivistas italianas de su setore comente a Futuro Europa e Delos, in ue at tentu pro annos sa rubrica Pensiero stocastico. Sas òperas suas curtzas e sos romanzos sunt istados tradùidos in medas limbas (inglesu, romenu, russu, ispagnolu, frantzesu, giaponesu, tzecu, ungheresu e olandesu), a cunfirma de un'atzetu chi passat sos làcanas natzionales. Acanta a s'atividade literària, su Quaglia faghet fintzas s'analista culturale e geopolìticu, intervenende in podcast e programmas televisivos subra temas de atualidade cun un'atzesu indipendente e documentadu. Custa dimensione, però, no cuat su nucleu de s'identidade sua creativa, chi abarrat bene ancorada a sa narrativa de gènere, a s'esperimentatzione surreale e a sa capatzidade de interrogare su presente pro mèdiu de lentes fantàsticas.

Sa iscritura de Roberto Quaglia si caraterizat pro unu echilìbriu raru tra divertimentu intelletuale, rigore cuntzetuale e libertade espressiva, collochèndelu tra sas boghes prus personales e internatzionalmente reconnotas de sa fantascièntzia italiana cuntemporànea.

— Grok, s'oràculu de X

Bidu chi Grok est una IA, mi paret una bona idea allegare inoghe in bàsciu fintzas sa biografia chi mi at iscritu carchi lustru a como s'amigu Ian Watson pro l'inserire in un'antologia cun òperas nostras a bator manos. Fintzas proite est istadu Ian Watson su babbu originale de AI — intèndida inoghe in su sentidu de su tìtulu de s'omònimu film de Spielberg de su 2001, A.I., de su cale Watson aiat a puntu iscritu s'istòria. Ma leamus ispuntu dae s'echìvocu pro andare a su radopiu biogràficu, gasi chi emergit unu cuadru diversu, cussu chi nos ammentat chi in veridade totu sas biografias sunt fartzas o, in su mègius de sos casos, isceti ispuntos impressionistas.

Comente a Cristoforo Colombo, Roberto Quaglia pròet subra Gènova — tzitade in ue aiat fatu su barman e su cussigeri comunale prima de diventare esploradore: in su casu suo, de s'Europa orientale e de su Surrealismu. Como est de domo in Bucarest. Robert Sheckley at bìvidu prus bortas cun Roberto in Itàlia e in Romania, e fintzas in sa Mercedes manna, betza e bianca de Roberto, arribende a iscrìere una prefatzione a su romanzu dòpiu suo de fantascièntzia surreale e satìrica «Bread, Butter and Paradoxine». Roberto e Ian ant cumintzadu a collaborare a una sèrie de contos intitulados «My Beloved» in su 2003, in un'albergu misteriosamente desertu subra unu cucuru de buscu, a su làcana intre Ungheria e Islovàchia. Ex fotògrafu premiadu, Roberto sighit a fàghere mìgia de fotografias. Su tiu suo istat in Mònacu de Baviera, e duncas li depet faeddare in tedescu; ma imparare su romenu li at distrutu su frantzesu — e pro custu est unu bene chi no apat perunu tiu in Parigi.

— Ian Watson
Sas òperas

Sos libros

A suffràgiu de sa tesi chi totu sas biografias sunt fartzas, ne Grok ne Ian ant mentzionadu s'atividade mia de saggìstica, resone pro sa cale eccu inoghe in bàsciu carchi libru no esatamente de narrativa, sighidu dae sas òperas de narrativa. Chie lu cheret aprofundare su traballu meu in su mundu de sa realidade podet s'acomodare in sa setzione Analista.

Saggìstica
Guerra e Pace e Zombi
Guerra e Pace e Zombi
Democratzia totalitària contra su mundu multipolare
Unu biàgiu a traessu de s'ismantellamentu progressivu de sa cussèntzia colletiva e s'adulteratzione de su sentidu de realidade in Otzidente: sa «zombificatzione de massa» de sa cale Quaglia recostruit càusas e tapas, fintzas a su rebaltamentu inaspetadu — s'ascesa de sa majoria globale cara a unu òrdine multipolare.
Acàta ›
Il fondamentalismo hollywoodista
Su fundamentalismu hollywoodista
Biàgiu in Iran a s'iscoberta de s'invisìbile ideologia de s'Otzidente
Su primu saggiu dedicadu a su «hollywoodismu»: s'ideologia invisìbile e no decrarada chi, film a pustis film, plasmat sa visione de su mundu de s'Otzidente. Partende dae unu biàgiu in Iran, Quaglia ismontat sas tècnicas cun sas cales su tzìnema mainstream orientat pertzetziones, timorias e credèntzias de milliones de ispetadores.
Acàta ›
Il Mito dell'11 Settembre
Su Mitu de s'11 de Cabudanni
Sos versigheddos satànicos de sa democratzia otzidentale
Un'indàgine monumentale subra sos ingannos costruidos in giru a s'11 de cabudanni 2001. Tra bispensu, «mitos diversivos» e fontes puntualmente documentadas, Quaglia incàstrat sos petzos de su puzzle e distinghet su chi est realidade dae su chi est mitu — chene tzèdere a sas contronarratziones prus còmodas.
Acàta ›
Pensiero Stocastico
Pensamentu Estocàsticu
Chimbanta isfumaduras de dissensu
Sa regolta de sas colunnas de su «Pensiero Stocastico»: anàlisi geopolìtica, controinformatzione, riflessione esistentziale e carchi bolu pindàricu, in chimbanta «isfumaduras de dissensu» contra su pensamentu ùnicu.
Acàta ›
Narrativa
Pane, Burro e Paradossina
Pane, Butirru e Paradossina
Sas aventuras de James Vagabond
Dòpiu romanzu de fantascièntzia surreale e satìrica, cun prefatzione de Robert Sheckley. James Vagabond e sa misteriosa «paradossina» tràsinant su letore in unu giogu picarescu de paradossos in ue ogni tzertesa si isbrigojat in una risada.
Acàta ›
Il Vagabondo dell'Etere
Su Vagabundu de s'Ètere
Aventuras interispatziales
Su romanzu chi in sos primos annos Noranta at consacradu Quaglia in Romania: unu vagabundàgiu interispatziale in ue s'aventura fantascientìfica si pendet de continu cara a s'assurdu e s'ironia metafìsica. Editzione rumena 1994, italiana 2021.
Acàta ›
The Beloved of My Beloved
The Beloved of My Beloved
Contos a bator manos cun Ian Watson
Sa regolta de contos iscritos a bator manos cun Ian Watson: istòrias irreverentes, eròticas e visionàrias, ospitadas in rivistas comente Weird Tales e Clarkesworld. Dae unu de issos est bènnidu su BSFA Award, de su cale Quaglia est s'ùnicu italianu insignidu.
Acàta ›
Extralandia
Extralandia
Contos istrambos de su vintèsimu sèculu
Una galleria de mundos oblìcuos e personàgios ispaesados, in ue sa fantascièntzia devenit su pretestu pro abbaidare a tortu su matessi sèculu nostru e sos tic prus cuados suos.
Acàta ›
Va dove ti porta il cervello
Ba' in ue ti giughet su cherbeddu
Contra sas resones de su coro
Unu tìtulu chi est giai unu programma: contra ogni invitu a sighire su coro, Quaglia rivìndicat sas resones — e sos deragliamentos — de su cherbeddu, in unu percursu tra contos e divagatziones chi rebàltant sos logos comunes.
Acàta ›
Lassù qualcuno mi concupisce
Incuddane calicunu mi cuncupit
Cumèdia còsmica
Versione italiana de «Somebody Up There Is Lusting For Me»: una cumèdia còsmica in sa cale disìgios terrenos e disinnos tzelestes si current avatu, cun s'umore paradossale chi est su marcu de s'autore.
Acàta ›
Marco Dio Show
Marco Dio Show
Sàtira fantascientìfica e mediàtica
Ite sutzedit cando sa divinidade devenit unu format televisivu? Unu apòlogu grotescu subra sa presèntzia ispetacularizada nostra, in ue su sacru e su varietade còllident.
Acàta ›
Il Piccione Jonathan Livingshit
Su Colùmbu Jonathan Livingshit
Parodia de sa trascendèntzia
Parodia irreverente de su cèlebre càbanu: unu colùmbu cale si siat sighit sa trascendèntzia tra sos tetos de tzitade, in una fàula còmica chi leat in giru ogni manuale de auto-elevatzione ispirituale.
Acàta ›
Lettere al Totem Televisivo
Lìteras a su Totem Televisivu
Pamphlet catòdicu
Una currispondèntzia imaginària e feroche cun sa divinidade domèstica de su Noighentos, su televisore: pamphlet irònicu subra su rapportu tra s'òmine cuntemporàneu e su totem catòdicu suo.
Acàta ›
Storia del Turpiloquio
Istòria de su Turpilòchiu
e de su faeddare bulgare
Una chirca semiseria subra sas paràulas proibidas: dae in ue benint, proite funtzionant, comente si sunt evolvidas sas imprecatziones e su faeddare bulgare a traessu de sas èpocas. Unu libru iscritu in famìlia de su cale so coautore minoritàriu, ma chi at a cambiare sa manera atuale bostra rùdile de imprecare incoscientemente in sa manera rafinada de chie narat sas cosas prus turpes, ischèndelas posca fintzas ispiegare a s'insurtadu.
Acàta ›
Mediateca

Sa màchina de su tempus

S'inventzione de sa màchina de su tempus no est carchi cosa chi si faghet de botu: est prus a prestu unu protzessu a ratas. Annos a como apo iscobertu chi si podent imbiare iscortzos de su mundu e de sos eventos a nois tangentes in su benidore, tràmite sa mia bulgarmente connota comente videoregistratzione. Apo duncas in su tempus acumuladu flussos de imàgines in ue a s'ispissu b'est fintzas calicunu chi faeddat e chi podet balire sa pena de ascurtare fintzas a annos de distàntzia. Est gasi chi apo postu in pee una vera e propia videoteca de momentos sutraidos a s'ismentigu in sa cale mannos iscritores comente Robert Sheckley e Ian Watson, ambos mannos amigos mìos (pro aprofundimentos si visitat sa setzione museu de su situ meu, realizada medas annos a como), faeddant e faghent cosas. Bi sunt video stòricos de cunferèntzias de apassionados de fantascièntzia in èpocas in sas cales nemos filmaiat. Ma fintzas discussiones de reghente subra sos matessi sistemas e ingiriados (belle semper ingiriados). Eccu inoghe a sighidu playlist de video e intervistas in ue siant presentes Robert Sheckley e Ian Watson, e posca, in segundu pianu, una playlist de video in primu pianu, playlist de presentatziones literàrias, de intervistas e de dibàtidos de ogni gènere a sos cales apo leadu parte in sos annos.

Sa tresca mia cun Robert Sheckley
Video e intervistas cun Robert Sheckley, mastru de sa fantascièntzia umorìstica e amigu de una vida.
Bìdere totu sa playlist in YouTube ›
Sa tresca mia cun Ian Watson
Cunversatziones e momentos cun Ian Watson, coautore de «The Beloved of My Beloved».
Bìdere totu sa playlist in YouTube ›
Discussiones in primu pianu
Sa seletzione de sos video de prus rilievu, postos — pro rispetu de sa tautologia — in primu pianu.
Bìdere totu sa playlist in YouTube ›
Eventos literàrios
Presentatziones de libros e addòbios literàrios in sos annos.
Bìdere totu sa playlist in YouTube ›
Discussiones in rete cun Roberto Quaglia
Dibàtidos de ogni gènere a sos cales apo leadu parte: belle semper ingiriados, carchi borta matessi sistemas.
Bìdere totu sa playlist in YouTube ›
Interviste a Roberto Quaglia
Sas intervistas rilasciadas in su tempus, tra literadura e ingiriados.
Bìdere totu sa playlist in YouTube ›
Made in Russia
Sas interatziones in Russia, a cumintzare dae s'intervista de mes'ora in su Primu Canale russu (2025).
Bìdere totu sa playlist in YouTube ›
Sa mediateca cumpleta — sèbera sa ghenna tua

Sa videoteca literària, distribuida in paralellu subra prus piataformas. Pro immoe sa ghenna de YouTube est aberta; sas àteras ant a sighire, dontzuna cun su caràtere suo e sas idiosincrasias suas.

Sighit

Àteros duos isguardos

Cuntatos & social

Iscrie a Roberto: [indiritzu de ativare]