ma chie si creet de èssere cuddu incue chi so deo cando mi benit s'intelligèntzia? Cun cale diritu nos faghet sa prèdica chi poi no apo cumprèndidu mancu ite cosa tenet de aboghinare tantu? No isco si at lèghidu s'ùrtima literassa sua, chi si la pigat cun sos filòsofos, chi forsis sunt s'ùrtima brava gente chi b'at, chi no at mai furadu nudda a nemos, foras difatis a sos filòsofos de su passadu, chi però sunt mortos gasi fintzas legalmente no possedint prus nudda e fintzas sos chimbanta annos dae sa morte issoro sunt giai passados e comente narat sa SIAE ant pèrdidu sos diritos subra sas ideas issoro e gasi sos filòsofos chi impreant sas ideas issoro pro filosofeggiare e si guadagnare onestamente su pane insinzende sas persones ignorantes no lis furant pròpiu nudda.
Iscusade s'isfogu, ma bi tèngio chi lu ischides chi deo mi dissòtzio dae cussu chi naro cando mi sutzedit cussa cosa incue de s'intelligèntzia. Durante s'intelligèntzia no so pròpiu deo, est comente un'àtera persone in intro de me chi benit a foras, comente sa paràbbula de su dotore jechill e mister haidy, e no potzo bènnere cundennadu pro corpas chi no sunt psicologicamente meas.
Deo sos filòsofos los rispeto. Sunt semper meda carmos, faeddant cun boghe rilassante chi mi rilassat. Ogne tantu m'adormo, ma est corpa mea chi no so bastante intelligente (pro fortuna). Sos filòsofos sunt persones carmas, chi ant passadu sa vida a pensare, e chi giustamente ant cumprèndidu totu, antzis, ant cumprèndidu chi aiant cumprèndidu totu giai mìgias de annos a como. A pustis de totu sa veridade est una sola e est sìmplitze, sinono comente aiant a àere fatu a la cumprèndere giai sos gregos, chi passaiant sos tempos a fàghere sas orgias? Una borta poi no est chi sos filòsofos los atobiaias pro caminu, opuru eja ma no los reconnoschias. No b'aiat difatis sa televisione chi ti los faghiat bìdere e ti naraiat: acò issu est unu filòsofu. In custu sensu fiant a beru isvantagiados, penso deo. Ma fiant su matessi cultos, bastat pensare chi ischiant fintzas su gregu antigu.
Deo so cumbintu chi pro esempru sa Grecia est galu prena de filòsofos. Fintzas s'Italia no brullat. Narant semper a sa televisione chi s'Italia est su paisu cun prus cultura de su mundu. Deo bi creo, proite a pustis de totu so italianu.
Su prus mannu filòsofu de su mundu est Cristu. Bi so arribadu a pustis de tantos annos chi bi penso cando in su cherbeddu meu no b'est cuddu incue chi bos apo giai naradu cun totu sos pensamentos cumplicados chi no servint nudda, e chi suba de totu no servint a cumprèndere. Cristu fiat unu mannu filòsofu, e difatis lu insinzant galu a iscola e faghent bene. Issu naraiat difatis unu sacu de cosas sàbias, e fintzas filosòficas. Beados sos ùrtimos. Est fàtzile pro unu camellu passare in sa cruna de un'agu. E poi cando ispezzaiat su pane lu moltiplicaiat a beru, difatis bi nde fiat semper pro totus, e cando partziat sos pisches bogaiat fintzas s'ispina. Est pro custu chi los partziat in duos. Iscusade, custu no b'intrat nudda, ma a mie mi piaghent meda sos pisches, ma chirco de no nde papare tropu proite m'ant naradu chi cuntenent su fòsforu chi faghet diventare intelligente, e sos intelligentones in famìlia nde bastat e abbàntzat unu, chi poi diat èssere cuddu chi b'est fintzas issu in su cherbeddu meu e chi ti iscriet fintzas issu sas lìteras chi ti prego de las iscusare. No lu faghet aposta. Est chi no resessit a nde fàghere a mancu.
Naturalmente de sòlitu no las cumprendo sas teorias filosòficas. A parte Cristu, chi narat cosas chi totus podent cumprèndere, comente Funari, sos àteros paret chi lu faghent aposta a cumplicare sas cosas. Pro custu no apo prus proadu a lèghere sos libros issoro. Est mègius intèndere in televisione sos filòsofos chi faeddant de filosofia, est prus rilassante. Disgratziadamente los faghent bìdere pagu proite abbàsciant sos ìndices de ascurtu. Ma cussu chi narant tenet unu sonu meda piaghèvole, bastat no istare a chircare de fàghere sos intelligentones pro cumprèndere pròpiu totu. Bastat cumprèndere sas cosas printzipales. Comente su fatu chi in sa vida bi cheret filosofia, chi bi cheret si cumportare bene, chi bi cheret tènnere bonu sensu. Est pròpiu cussu chi apo semper pensadu, e so cuntentu chi sos filòsofos sunt de acordu cun me. Suba de totu Cristu, totus l'adorant giustamente pro su fatu religiosu, ma sa vera natura sua fiat de fàghere su filòsofu, de ispiegare a sa gente comente si cumportat. Ama su pròssimu tuo. Est una frase gasi sìmplitze, eppuru est intre sas prus importantes de su mundu. Deo no lu isco mancu si Buddha o Maometto ant naradu carchi cosa gasi bella e profunda, e si l'ant naradu no l'ant naradu in Italianu, chi est sa limba chi sonat prus bene in su mundu, comente totu sos italianos ant a èssere de acordu cun me.
Un'amigu massàiu meu fiat unu mannu filòsofu. Cando beniat su sero, ischiat semper comente beniat su tempus su die a pustis. Abbaidende sas formìgas, cumprendiat fintzas su tempus una chida in antis. Fiat amadu dae totu sas bacas, chi rispetaiat comente beru cristianu. Fiat fintzas una persone istruida, faghiat intèndere Beethoven a sas bacas pro lis fàghere fàghere su late prus bonu, e gasi faghende istruiat fintzas sas bacas. Si calicunu est unu bonu filòsofu, si cheret resessit a si fàghere cumprèndere fintzas dae sas bacas, penso deo. Si no resessit a si fàghere cumprèndere mancu dae sas bacas suas, ite arratza de filòsofu est?
Su prus mannu filòsofu italianu est cuddu incue De Crescenzo. Giustamente at guadangiadu medas miliardos insinzende sa filosofia a sas persones sìmplitzes comente a me.
Comente bidides, no est netzessàriu fàghere sos intelligentones pro si pònnere a faeddare de filosofia. Su bighinu de domo meu de subra (chi istat in s'apartamentu de subra) at iscobertu sa muzere chi fiat paris cun un'òmine chi no fiat issu (su bighinu de domo), paris in sensu fintzas sessuale, est a nàrrere suba de totu, e tando l'at dadu una cortelada. Custa est mancàntzia de filosofia, naro deo. Si issu aiat lèghidu sos libros de De Crescenzo, deo naro chi no li daiat una cortelada. Suba de totu si si poniat a los lèghere imbetzes de andare a abbaidare ite faghiat sa muzere sua. E fintzas si istudiaiat unu pagu de paràulas de Cristu, ma no pro sa religione chi b'est inintro, ma pro sa filosofia. L'at dadu sa cortelada pròpiu pro sa mancàntzia de filosofia sua. E fintzas cuddu incue chi si est fatu bècchere cun cussa muzere in letu, si fiat unu pagu prus filòsofu no si pigaiat cussa cortelada. Si fiat prus filòsofu no si lassaiat tentare dae sa carre de issa, o a su nessi istaiat unu pagu prus atentu, insomma.
Acò, caru Maurizio Costanzo Show, cussu chi ti cheria nàrrere subra sa filosofia ti l'apo naradu.

Roberto Quaglia