oje no suporto sos filòsofos. Sos filòsofos de oje. Apo cumintzadu a los mal suportare in giòvana edade, pro s'aparente inutilidade de sos argumentos cun sos cales tentaiant de rèndere su cherbeddu meu prus sìmile a su issoro. Ma in cussu tempus no ischia, comente isco immoe, in modu craru, pretzisu e enorme cale fiat esatamente su mostruosu errore in su cale issos sunt fieros de cundùere sa vida issoro.
Bi fiant una borta sos filòsofos. Issos fiant sa cùpide de sa connoschèntzia in sa sotziedade de cui fiant parte. Sos filòsofos cunteniant in intro de sé totu su scìbile notu, ischiant cussu chi ogne filòsofu de su passadu aiat pretzedentemente ischidu, e subra custa base issos portaiant a in antis s'intrea comprensione umana de un'àteru pagu. Issos ischiant de fìsica comente de ètica, de biologia comente de morale e de astrofìsica. Issos ischiant totu cussu chi b'aiat de ischire proite cussu chi b'aiat de ischire podiat bènnere apresu in un'arcu de tempus inferiore a cuddu de sa durada de una vida umana. In s'iscuru de sas iscarsas connoschèntzias chi s'umanidade faticosamente sutraiat a s'Ignoràntzia, issos brilliaiant in s'eroicu gestu de diventare s'espressione de sa màssima sìntesi de sas connoschèntzias possedidas dae sa specie umana de su tempus issoro.
Totu custu est istadu, e prus no est. Sos ùrtimos chentu annos de istòria umana ant obnubiladu su fulgore de chentinas de miliones de annos de evolutzione de sa vida subra sa terra. Chentinas de miliones de annos de evolutzione in antis chi sa vida marina resesseret a cunchistare sas terras emersas, àteras chentinas de miliones pro cunchistare cussa forma de cui semus gasi fieros, e immoe, a mancu de chentu annos dae s'imbentzione de sa eletritzidade acò sa vida cunchistat s'ispàtziu, arribat a sa luna e cun sas artifitziales propàggines suas giamadas sondas su sistema solare totu. Acò sa vida s'ispàrghet a su silìtziu in su fenòmenu chi impropiamente giamamus galu "informàtica", acò s'universu de sos fenòmenos e de sas ideas si faghet ricu comente in totu s'istòria de sa vida no fiat istadu mai. Acò s'istòria de sa vida etotu emèrghere dae su limbu de s'ignoràntzia, acò una umanidade geotzèntrica, antropotzèntrica, egotzèntrica illuminàresi de insospetàbiles cussèntzias subra sas meravìgias de cussu chi giamamus evolutzione, pèrdersi in sos abissos de tempus ricavados dae su s'interrogare subra su significadu de su passadu, e ispàrghere s'idea pròpia de ispàtziu conca a cunfines postos a distàntzias vertiginosas ma no assurdas.
In custa fùlgida esplosione de evolutzione, acò fintzas detritos fòssiles a sa deriva, tratados cun una riverèntzia fòssile fintzas issa, cantu ridìcula. Acò pro esempru sos filòsofos, intre sas prus grottescas manifestatziones de custu fòssile pateticume, proite idealmente prepostos a sa comprensione de cussu chi imbetzes manifestamente si dimostrant de su totu incapatzes de cumprèndere. In sa vetusta deriva issoro, faghent fintzas incunsapèvole isciagurada esibitzione de sa mìsera e otzena tzechidade intelletuale issoro.
Cussos chi sa sotziedade scioccamente si diletat a giamare filòsofos, no sunt filòsofos. Ant disimparadu sa filosofia sighende unu corsu de laurea in filosofia iscadidu millènios a como, ant incancrenidu s'istolididade issoro insinzende a àteros cussu chi at tentu sensu cando sas connoschèntzias umanas fiant gasi pagas de si pòdere istivare in cale si siat mente atzetabbilmente dotada. Ant cunchistadu su vèrtitze de sa ridicolàggine cumbinchèndesi de èssere "filòsofos", est a nàrrere de ischire atzetabbilmente scimmiotare sos cuntzetos chi in iscura època de ignoràntzia autènticos gènios ant tentu sa grandiosidade - issos, eja! l'ant tenta! - de concepire. Cussos chi sa sotziedade oje giamat filòsofos sunt in genere nudda àteru che istòricos de sa filosofia - e sa diferèntzia est immane! Issos nudda àteru cumprendent oltre a s'umbra de cussu chi sèculos a como gènios ignorantes ant cumprèndidu. Issos nudda ischint de cussu chi de saliente in custos ùrtimos deghènnios s'umanidade at cumintzadu a pensare.
Oje, su beru filòsofu no perdet tempus a si procurare su tìtulu de filòsofu. No est prus comente in sos sèculos trascorsos, oje b'at tropu de imparare! E b'at tropu de NO imparare. Acò sa manna diferèntzia, chi nemos ponet in evidèntzia. Sa ramificatzione de sas iscièntzias e de sas disciplinas est tale, sa mole de sas informatziones est tale, chi sa vida umana est tropu curtza pro aprèndere totu - ma no isceti! Sa vida umana est fintzas tropu "lenta" rispetu a s'incaltzare de sas noas connoschèntzias! Fintzas bivende in eternu, oje, un'indivìduu no diat MAI tènnere su passu cun su virulentu proliferare de sas noas connoschèntzias, e annu a pustis annu su divàriu intre cussu chi issu ischit e cussu chi diat pòdere ischire diat aumentare cun progressione esponentziale.
Est una època esaltante, sa nosta, considerèndela in sos giustos tèrmines. A s'istupididade de tzelebrare chie si pregiat de s'èssere incancrenidu subra notziones chi ant tentu sensu sèculos a como, si unit sa tzechidade estratègica de chie in carchi modu in s'organizatzione de su progressu de su sapere tenet unu ruolu importante. Bivimus in sa reghente època de s'esaltatzione de sa ispetzializatzione, de sa chirca iscientìfica aplicativa, de sa chirca de su sapere finalizada a sa produtzione de dinari. Acò proite no agatades prus veros filòsofos in peruna parte, caras meas, e si los agatades no los reconnoschides! Proite su VERU filòsofu cuntemporàneu no at pèrdidu tropu tempus in universidade omogeneizante, in ispetzializatziones aplicativas chi lu rendant su màssimu espertu mundiale de una subfuntzione de carchi sub-sub-subproceduru produtivu. Su VERU filòsofu no at pèrdidu una sustantziosa parte de sa vida pròpia a si masturbare sa cortìtzia subra sos mortos problemàticos de cudd'ammàssiu de defuntos e interrados gènios ignorantes dae s'eticheta DOC: "Platone". "Hegel". "Kant". Su VERU filòsofu tenet bisonzu de sa vida sua pro assorbire totu sas sconvolgentes implicatziones de sa teoria de sa Relatividade, de sa Fìsica Cuantìstica... ma no isceti! De sa teoria de su Caos! De sa teoria de sas Catàstrofes! De s'Olismu! De sos misterios de sa geometria Fratale! De sas istupefaghentes comprensiones de sa Neurologia e de sa Psicologia! De sa teoria de sa Mente Bicamerale! ...ma no isceti! De sas miràbiles imbentziones de chie sa mente pròpia impreat a cumprèndere su presente immaginende su venidore, sas iscrituras de fantasièntzia! De sas profundas relatziones intre scièntzia e arte, intre geometria, matemàtica e mùsica! Su VERU filòsofu oje depet imparare a evitare de s'ostinare subra s'aprendimentu de connoschèntzias funtzionalmente ùtiles, ma idealmente irrilevantes. Su VERU filòsofu depet imparare a distìnghere intre cussu chi est de imparare e cussu pro cui no tenet sensu chi issu perdat tempus. Su VERU filòsofu depet ispatziare in totu sos campos de s'odiernu scìbile, e proite s'ammàssiu de informatziones est mastodònticu e creschet semper de prus semper prus a lestru, issu depet imparare a trascurare sos detàllios, totu sos detàllios irrilevantes, e dare forma in s'ispàtziu mentale chi còrtivat in sé a una organizada costellatzione de sìntesis. Sa sìntesi de ogne campu de riflessione depet èssere plàstica e mai dogmàtica, suscetìbile de èssere istravolta dae unu momentu a s'àteru, proite custos sunt sos atuales tempos de s'evolutzione de su progressu umanu. Sa suprema sìntesi de una Weltanschauung superiore at a bènnere gasi dae sé, ispontaneamente, comente ispontàneu est totu cussu chi in ogne logu dae semper surghet e sutzedit, pro cantu custu significat carchi cosa, pro cantu a carchiunu piaghet cròere diferentemente. Caro Maurizio Costanzo Show, mi dispraghet pro tie, comente mi dispraghet pro me e pro s'Italia, ma in sa trasmissione chi ses tue no apo mai bidu e ascurtadu unu VERU filòsofu. Eppuru nde esistint. Nde apo connotu diversos. Ma mi los apo tentu de andare a chircare, proite contrariamente a sas superstitziones, issos no bi l'ant iscritu in fronte, ne subra carchi tzertificadu prestampadu.
E pro terminare cun adeguada fatzètzia, acò modesta riceta chi mimetizat sìntomos a casu: Cassade de cassare e no inalberade sos arburones!

Roberto Quaglia