a tie iscrìere oje est su Max Morando chi cròvat in intro de me. Apo a impreare gasi formalmente su cherbeddu suo pro iscrìere totu cussu chi at a sighire, mustrende gasi sa cara sua, pròpiu comente si deo esseret issu, o prus a prestu comente issu esseret deo, fintzas ognunu de nois duos essende in antis de totu isse etotu. Apo gasi detzisu de Li iscrìere cando apo bidu totu cussos casos umanos, o presuntos tales, avvitzendàresi subra sas poltronas suas, o presuntas tales. Su campionàriu est bàriu, su zoo est belle a su cumpletu, ma deo rapresento su Casu regortu a fatore comune, s'essèntzia de sa piedade, su sinònimu de s'umana piedade, s'antìtesi de s'eroe e de s'antieroe. Penso, Geòmetra Costanzo Show, chi cheriant destinàremi unu cuadradinu subra su 740, pròpiu intre s'Unione Crèsias cristianas aventistas de su 7u die e sas Assemblee di Dio in Italia, pro mi fàghere àere s'8 pro mìgia, distributzione de piedade diretamente dae sos grossistas, dae su produtore a su consumadore. Comente li naraia, Ragionieri Costanzo Show, deo so unu pietòfagu, mi nùdrigo de sa piedade de sos àteros, no chi fatza nudda pro la meressi, isceti chi sas vicendas chi m'ant corfidu ant lassadu una genia de sinnu invisìbile chi cundennat sas persones chi orbitant sa vida mea a isvilupare immediatamente sensos de corpa dismesurados, cumplessos de superioridade tendende a s'infinitu, e in carchi raru casu los custringhet fintzas a si burlare de me, ma cun meda argùtzia. Cussa chi calicunu identìficat, semplicisticamente, in sa mala sorte (ma chi deo preferzo, pro vastidade de su fenòmenu, e pro una tendèntzia mea a no etichetare nudda pro no intrappolare fenòmenos cumplessos in ischemas bòidos, no reduire a una sola paràula) est in su casu meu atàvica. Preferzo, pro brevidade e pro direta o belle, connoschèntzia de sos fatos cumintzare s'istòria mea dae su matrimòniu de sos genitores meos, ambos òviamente de umilìssima orìgine (e comente amus a bìdere a pustis fintzas de umilìssimu destinu). Sa note de sas nòtzas est arrutu sa diga de su Vajont, primu sinnu premonitore, disgratziadamente inascurtadu. A pustis de carchi annu, sena chi si regordent tragèdias dinnas de rilievu deo so bènnidu a sa lughe, su 19 de maju de su 1966. Cun una curiosa sintonia cun sa distributzione de sos sacramentos s'istòria sighit cun sa prima comunione mea, e inoghe, solitamente, in sos interlocutores meos cumintzat unu ballu rituale de probàbile orìgine lappònica, de seguru unu gestu propitziatòriu a sa màsculu fertilidade, proite prevedet su rìtmicu palpeggiamentu scrotale frammistu a unu murmutu pronuntziadu a dentes istrintos e cun sos ogros bòidos a su chelu. Naraia (mi iscuset Avocadu Costanzo Sciò pro custos intermezos meos, ma servint a rèndere prus figurada e bia sa lìtera mea), sa prima comunione mea (chi at coincìdidu fintzas cun s'ùrtima) sos genitores meos ant detzisu de mi la fàghere "fàghere" in coincidèntzia cun sa chida bianca nosta, in modu de permìtere a sas maigras finàntzias nostas s'isvolgimentu de ambas sas atividades isportivas (isciìstica e eucarìstica). Su logu presseberadu est istadu Tesero, ridente tzitadina chi carchi annu a pustis est bènnida partzialmente iscopada via dae su crollu de sa diga de sa Val di Stava, ma no antitzipamus sos tempos. In sos dies immediatamente precedentes a sa prima comunione mea est arrutu sa funivia de Cavalese (isceti pagos chilòmetros dae Tesero) provochende sa morte de totu sos ocupantes, fora una, paralizada. Sa famìlia mea e sos amigos ant cumintzadu poi a rùere, comente in una gherra no decrarada a pàrtere dae su 1972, primu tziu mortu pro càncaru, su primu nonnu est rutu annos in antis de sa nàschida mea fintzas issu pro càncaru, e poi cabudanni 1980 (amigu mortu in afondamentu Phoenix), 1981 tzia morta pro càncaru, 1982 nonna fortunadamente morta pro càusas naturales, est a nàrrere isfundamentu de su cràniu pro 28 naturalìssimas martelladas infertas dae su còmplitze de fradile meu (tando bindighenne) a iscopu rapina, pro s'acuistu de unu validìssimu motociclu. In cussa ocasione su babbu, tziu meu, in su gòfiu tentativu de iscagionare su fìgiu at esibidu comente proa de innotzèntzia unu motorinu, chi issu at sustènnidu de àere regaladu a Thor (dae tando muidu prediletu de s'amadu fradilededdu). Isfortunadamente, tenende su tzieddu carchi pretzedenteddu penale, e essende su motorinu resurtadu furadu at acabadu in presone fintzas issu, fintzas a carchi tempus a como.. Mi resesso a sighire Dotore Costanzo Show? O forsis so tropu nebulosu in s'espositzione de sos fatos? Ma ischit sa presse est tiranna, e poi no si ischit mai... Comunque naraia, s'istòria depet sighire, 1985 nonnu mortu pro probàbile trasfusione isballiada, in su 1986 sa morte de nonna mea nos at cassadu de sorpresa, un'ictus pròpiu no nos l'isetaìamus, oramai tifaìamus pro sos tipos prus ispetaculares de morte possìbile, fiat cumintzadu fintzas su totomorte necro-cuncursu a pronòsticos. In su 1987 babbu chi fintzas brilliaiat de originalidade essende su creativu de famìlia at detzisu de mòrrere in modu banale, pro càncaru a sos pulmones, gràtzias a Deus (prego!) bi at pensadu sa dita ue traballaiat comente operàiu a nos vivacizare sa morte, at detzisu de s'ochìere, sa dita, fallimentu, o mègius liquidatzione, e gasi tzitza dinaris, inùtile perfetamente bidu chi in su fratempus teniamus s'isfratu esecutivu. Cumprendet fintzas issa Minadore Costanzo Show chi sa sighente morte de un'àteru caru amigu pro asma mentras prestaiat servìtziu de leva, s'iscumparta de su babbu e de sa mama in sos sighentes duos annos, sa morte de ambos sos genitores de unu cumpàngiu de classe meu in simultànea pro duas càusas diferentes no podiant che m'annoare. Unu pagu de prus m'at incuriosidu un'àteru fraternu amigu acabadu polpetadu suta unu tratore mentras si recaiat a su primu die de traballu suo a pustis de unu longu perìodu de disocupatzione, trascuràbile su fatu chi su locale de propiedade de sos genitores est istadu abbruxadu duas bortas in antis chi issos lu lassarent. Una dita ue traballaia fiat cundùida dae duos simpatichìssimos cònjuges, sos cales aiant creadu totu pro su fìgiu, unu pitzocu straordinàriu cun s'hobby de sa pisca subacàrbina... apo de terminare s'istòria o si l'immàginat issa? Acabada sa parte necrològica, bi tenia a dare una descritzione sommària fintzas de àteros momentos de vida felitze e armoniosa, bidu chi comente l'apo naradu deo so unu pietòfagu, e no dia pòdere lassare un'òpera incumpìida. Su tziu de chie in antis, su babbu de s'iscultore de carre, Thor pro nos cumprèndere, no apenas essidu dae sa presone est istadu firmadu, sena patente, a sa guida de una màchina furada chi trasportaiat droga, un'àteru tziu est istadu isparadu in tzircustàntzias misteriosas, e deo apo detzisu de li iscrìere custa lìtera unu pagu in antis chi ant tentadu de la reduire in frappé.... àteros fatos diant èssere de contare, ma su tempus est tirannu e su computer si est lentamente affloschende suta su pesu de s'istòria. Deo isco chi immoe issa mi timet, no tantu proite in presèntzia mea li diat pòdere capitare carchi cosa, est bastante intelligente pro cumprèndere chi li diat pòdere capitare comunque, ma proite deo dia èssere s'istòria finale, cussa s'ùrtima puntada de Maurizio Costanzo Show, s'ùrtima frontiera de sa piedade. Sa griselada subra sa turta diat èssere chi su teatru Parioli arrueret su die in antis de sa puntada a chie m'aiat a àere invitadu... Augùrios Messia Costanzo Show

Max Morando