a scrîvret incû l'é al Max Morando ch'al cåva in mé. A druvarò dånca formalmänt al så zarvèl par scrîver tótt quall ch'al gnarà drî, mostränd dånca la så fâza, pròpri cme s'mé a fóss ló, o piotåst cme s'ló al fóss mé, pûr ognón ed nuèter dû eṡänd prémma ed tótt sé istàss. A i ò dånca decîṡ ed scrîverel quand a i ò vést tótt chi câṡ umàn, o preṡónt tèl, avvicendères in vatta ali så pultrån'ni, o preṡónti tèli. Al campionèri l'é vâri, al żå l'é quèṡi al complêt, mo mé a rapreṡänt al Câṡ arcòlt a fatåur comón, l'esänza dla pietè, al sinånim dl'umèna pietè, l'antéteṡi dl'eråe e dl'antieråe. Al pénsa, Geòmetra Costanzo Show, ch'i vlêven destinèrum un quadratén in vatta al 740, pròpri tra l'Unione Chiese cristiane avventiste del 7° giorno e äli Assemblee di Dio in Italia, par fèrum avair l'8 par méll, distribuziån ed pietè direttamänt dai grosésta, dal produtåur al consumatåur. Cme a i diṡêva, Ragionîr Costanzo Show, mé a sån un pietåfag, a m nudréss dla pietè ed chi èter, brîṡa ch'a fâga gnínt par meritèrmla, såul ch'äli vicänd ch'i m an culpé äli an lasè una spêci ed ségn inviṡébbil ch'al condâna äli persåni orbitànti la mî vétta a svilupèr imediatamänt säns ed cålpa ṡmiṡurè, complès ed superioritè tendänt a l'infiné, e in quèlch rêr câṡ al i custrénż anc a burlères ed mé, mo con tanta arguzia. Cla ch'quelcdón al identîfica, semplicisticamänt, int la ṡfîga (mo ch'mé a preferéss, par vastitè dal fenåmen, e par una mî tendänza a an etichetèr gnínt par an intrapolèr fenåmen complès in vûd schêma, an ridûṡer a una såula parôla) l'é int al mî câṡ atâvica. A preferéss, par brevitè e par dirèta o quèṡi, cgnusänza di fât tachèr la mî stòria dal matrimôni di mî genitûr, tótt e dû oviamänt d'umiléssimi orégin (e cme a vdrän in seguit anc d'umiléssum destén). La nòt däli nòzz al crolò la déggh dal Vajont, prémm ségn premonitåur, purtråp inascoltè. Dåp quèlch ân, sänza ch'as arcôrden tragêdi dègni ed rilîv mé a gné ala lûṡ, al 19 mâg̈ dal 1966. Con una curiåuṡa sintonî con la distribuziån di sacramänt la stòria la prosêgua con la mî prémma comuniån, e qué, solitamänt, int i mî interlocutåur al tâca un bâl rituèl ed probâbil orégin lapånica, sicuramänt un gèst propiziatôri ala mâstil fertilitè, parché al preved al rétmich palpegiamänt scrotèl frammést a un mormåri pronunzè a dént strétt e con i ûć vôlt al zîl. A diṡêva (al m scûṡa Avuchèt Costanzo Sciò par sti mî intermèz, mo i servéssen a rénder pió figurè e vîva la mî lêtra), la mî prémma comuniån (ch'la coinzidé anc con l'ûltma) i mî genitûr i decidénn ed fèrmla "fèr" in coinzidänza con la nostra setmèna biânca, in môd da permåtter ali nostri mègri finanz al svolgimänt ed tótti då äli ativitè sportîvi (sciéstica e eucarística). Al lågh preśèlt al fó Tesero, ridänt zitadén'na ch'quèlch ân dåp la gnò parzialmänt spazè vî dal crål dla déggh dla Val di Stava, mo an antizipän brîṡa i tänp. Int i dé imediatamänt precedänt ala mî prémma comuniån al crolò la funivî ed Cavalese (såul påch chilòmeter da Tesero) provochänd la môrt ed tótt i ocupànt, fòra ch'óna, paralizè. La mî famajja e i amîgh i tachénn dåp a caschèr, cme in una guêra brîṡa diciarè a partîr dal 1972, prémm żéi môrt par cànzer, al prémm nåno al caschò ân prémma dla mî nâsita anca ló par cànzer, e dåp câvdân 1980 (amîgh môrt in afondamänt Phoenix), 1981 żia môrta par cànzer, 1982 nôna furtunatamänt môrta par cauṡ naturèli, ossî sfondamänt dal crâni par 28 naturaléssimi martelè inferté dal cåmplice ed mî cuṡén (alåra quindzén) a scåp rapén'na, par l'acuést d'un validéssum motocéccol. Int l'ocaṡiån al pèder, mî żéi, int al gòf tentatîv ed scagionèr al fiål al eṡibé cme prôva d'inozänza un motorén, ch'ló al sustgnó d'avair regalè a Thor (da alåra ṡvarnécc' predilèt dl'amè cuṡinàtt). Sfortunatamänt, avänd al żiàtt quèlch precedentén penèl, e eṡänd al motorén riṡultè robè al finé in parghêra anca ló, fén a quèlch tänp fa.. Al m rîṡ a seguîr Dutåur Costanzo Show? O fårsi a sån tröp nebulåuṡ int l'espoṡiziån di fât? Mo al sa la prassia l'é tirâna, e dåp an s sa mâi... Comónqued a diṡêva, la stòria la à da continuèr, 1985 nåno môrt par probâbil trasfuṡiån ṡbaglè, int al 1986 la môrt dla mî nôna la s côls ed surprîṡa, un ictus pròpri an s al aspetèven brîṡa, uramâi a tifèven par i tîp pió spetacolèr ed môrt possébbil, l'êra tachè anc al totomôrt nêcro-concåurs a pronòstich. Int al 1987 mî pèder ch'pûr al brilèva d'originalitè eṡänd al creatîv ed famajja al decidé ed murîr in môd banèl, par cànzer ai polmón, grâzie a Dío (prêghi!) ai pinsò la détta pas la quèl al lavurèva cme operâri a vivacizèrs la môrt, la decidé ed suicidères, la détta, falimänt, o méi liquidaziån, e dånca cécia såld, inótil perfetamänt vést che int al fratänp a gh avêven al ṡfrât eṡecutîv. Al capéss anca ló Minadåur Costanzo Show che la sucesîva môrt d'un èter chèr amîgh par âṡma mäntr al prestèva servézzi ed lêva, la scumparsa dal pèder e dla mèder int i sucesîv dû ân, la môrt ed tótt e dû i genitûr d'un mî compâgn ed clâs in simultânia par då cauṡ diferänti an psêven ch'anuièrum. Un påch ed pió a m incurioṡé un èter fratêren amîgh finé polpetè sätta un tratåur mäntr al s andèva al så prémm dé ed lavurîr dåp un lóng perîod ed diṡocupaziån, trascurâbil al fât ch'al locèl ed propietè di genitûr al fó bruṡè då vôlt prémma ch'låur i al laséssen. Una détta pas la quèl a lavurè l'êra cundótta da då simpaticéssum conîg̈, ch'i avêven creè tótt par al fiål, un ragazål straordinèri con l'hobby dla pèsca subâcuea... a i ò da terminèr la stòria o al la imâgina ló? Finé la pèrt necrolåg̈, ai tgnarévv a dèr una descriziån somèria anc d'èter mumänt ed vétta felîz e armoniåuṡa, vést che cme a i ò détt mé a sån un pietåfag, e an psrévv lasèr un'åpera incompléta. Al żéi ed cui prémma, al pèder dal scultåur ed chèrna, Thor par intàndres, apêna gnó fòra dal cârcer l'é stè fermè, sänza patänt, ala gvîda d'una mâchina robè ch'la trasportèva droga, un èter żéi al gnò sparè in circostanz misteriåuṡi, e mé a decidé ed scrîvergh sta lêtra påch prémma ch'i tentónn ed ridûṡerla in frappé.... èter fât i srévnen da cuntèr, mo al tänp l'é tirân e al computer al s stà lentamänt afloscènd sätta al pîṡ dla stòria. Mé a sò ch'adès ló al m tém, brîṡa tant parché in mî preṡänza ai psrévv capitèr quèl, l'é abastanza inteligänt par capîr ch'ai psrévv capitèrgh comónqued, mo parché mé a srévv la stòria finèl, cla da ûltma puntè ed Maurizio Costanzo Show, l'ûltma frontîra dla pietè. La zaraṡén'na in vatta ala tôrta la srévv ch'al teâter Parioli al crolléss al dé prémma dla puntè a cui al m avrévv invitè... Auguri Mesîa Costanzo Show

Max Morando