apo notadu chi a tie si faeddat de totu, francu de fantasièntzia. No est un'argumentu abbastantza sèriu? Ma semus seguros de intèndere totus sa matessi cosa cando impreamus sa paràula "fantasièntzia"? Deo so seguru de nono.
Esploramus gasi su significadu atribuìbile e atribuidu a sa paràula "fantasièntzia". Sa paràula "fantasièntzia", tantu pro incumintzare, esistit isceti in italianu. Est unu neologismu coniadu pro reprodùere su significadu de sa espressione inglesa science fiction, e amus a assùmere gasi chi tenet su matessi significadu.
In sas deghinas, de sa fantasièntzia (science fiction) sunt istadas dadas innumerèviles definitziones, pro òpera de illustres intelletuales, iscritores, espertos de vàrios gèneres etc., e peruna est eguale a un'àtera, fintzas si b'at semper carchi elementu in comunu. Diat pàrrere, chi peruna definitzione potzat dae sa sola definire su chi sa fantasièntzia efetivamente siat, diat pàrrere chi onni definitzione pongat in lughe unu de sos aspetos de custa ricchìssima literadura de sa cui pro machìstia tropu persones no connoschent assolutamente nudda.
Totus ischint, o creent de ischire, ite significat sa paràula "fantasièntzia". Fantasièntzia est difatis unu vocàbulu chi connoschimus totus, b'est fintzas in sos vocabulàrios. Su 100% de sos italianos in gradu de faeddare, interrogadu subra custu, at a tènnere de bos dare una risposta sua. Risposta raramente venada dae carchi dùbiu. Fantasièntzia, pro su 99,9% de sos italianos, significat gherras in su ispàtziu o invasiones de su ispàtziu o UFO o mostros schifosos o simplemente est un'agetivu impreadu in modu liberatòriu pro significare in negativu carchi cosa chi fughit sa cumprensione pròpia. Su 99,9% de sos italianos (e in su restu de su mundu sa situatzione no est meda mègius) no at mai lèghidu unu libru de fantasièntzia. E tando sa paràula americana science fiction (e fintzas cussa italiana fantasièntzia) est nàschida comente eticheta de una categoria de contos e romanzos chi aerent comente elementu distintivu - rispetu a sa literadura finas a tando in voga - s'intentu de contare una istòria de su venidore plausìbile suta su puntu de vista scientìficu.
Migrende dae una istrinta chirca de utentes coltos a su mannu pùblicu de sa populatzione intrea, su significadu comunemente intesu de sa paràula science fiction (in Itàlia fantasièntzia) est mudadu.
Isceti su 0,1% (pertzentuale otimìstica; probabilmente est prus giustu su 0,05%) de sa populatzione italiana at mai abertu unu libru de fantasièntzia, e isceti su 0,02% leget fantasièntzia cun una tzerta regularidade. Totu sos àteros ischint de ischire ite significat su tèrmine fantasièntzia, ma ovviamente no podent àere sa matessi opinione de chie apat lèghidu sa fantasièntzia in sos libros.
Calicunu diat pòdere obietare chi no est netzessàriu lèghere fantasièntzia pro ischire su chi issa siat, diat pòdere bastare gustàresila a su tzìnema...
Ebbè, subra custu deo naro isceti una cosa: unu bonu libru de fantasièntzia istat a unu bonu film de fantasièntzia comente Charlie Chaplin istat a Jerry Calà. Si narades chi no bos praghet sa fantasièntzia proite l'ais bida isceti a su tzìnema (o peus galu in televisione), est comente si naràdedis chi no bos praghet su tzìnema umorìsticu proite ais bidu isceti sos films de Jerry Calà, cun totu su rispetu chi calicunu at a tènnere pro sos films de Jerry Calà.
Sa literadura de science fiction (impreo dae immoe in susu isceti su tèrmine inglesu proite forsis prus pagu fuorviante de cussu italianu) est una de sas prus artas espressiones de sa intelligèntzia de s'Òmine impreada pro esplorare sas trasformatziones chi sa intelligèntzia de s'Òmine at a produire in venidore in sa vida de s'Òmine. In sa mente de una persone intelligente, propensa a impreare sa vida pròpia pro ampliare sa cultura pròpia, no podet mancare una connoschèntzia de base de custu vastu universu literàriu chi perunu cursu de làurea universitàriu in su mundu (o belle; in sos Istados Unidos carchi cosa si movet in tale sensu) galu provvedet a difùndere. In sa bona literadura de science fiction (b'est fintzas cussa mala, ovviamente, comente in totu sos setores), si nutrit de sas brillantes estrapolatziones subra su venidore de sièntzia, costùmene sotziale, tabù, psicologia, sotziologia, semàntica, arte, polìtica e, in generale, de totu su chi apat o diat pòdere àere tzitadinàntzia in su universu immaginadu o immaginàbile dae s'Òmine. E esplorende sas reatziones chi s'Òmine (nonché sa Fèmina) at a palesare in risposta a sos mudados cuntestos ambientales, sa science fiction si ponet oe comente su mègius e su prus cumpletu tra sos laboratòrios pro su istùdiu de su chi semus, de su chi nos at originadu e de sos possìbiles destinos nostros.
A cussos (chi sunt medas) de sos cales pro ignoràntzia nde sottovàlutant s'importàntzia culturale, tenimus a nàrrere chi su Presidente de sos Istados Unidos e su Pentàgonu no faghent su matessi. Dae medas annos ormai, issos còmporant consulèntzias de sos prus importantes iscritores de science fiction americanos, subra su prosighimentu de sas trasformatziones polìticas e sotziales. Custu proite sos iscritores de science fiction tenent de dare rispostas. Unu muntone de rispostas. E generalmente fintzas abbastantza sensadas.
In sa assòtziatzione internatzionale M.E.N.S.A., chi rìunit isceti indivìduos cun unu Q.I. (Cuotziente de Intelligèntzia) superiore a 140 (su valore mèdiu est 100), una pertzentuale chi diat pòdere arribare a su 30% leget abitualmente science fiction (sa mèdia italiana no superat su 0,02%).
In una pròssima lìtera, caro Maurizio Costanzo Show, amus a bìdere comente sa literadura de science fiction est nàschida, cando est nàschida e suba de totu proite.

Roberto Quaglia