
 |
CUN SA TIVÙ IN SU CHERBEDDU
Caru Maurizio Costanzo Show,
in una lìtera mia chi ispero tue apas retzidu apo espostu sos tratos fundamentales de sa teoria de sa mente bicamerale (de Julian Jaynes). In à teras lìteras apo isvisceradu argumentos in giru a s'evidente importà ntzia chi sa televisione revestit in sa sotziedade nostra. Indicaia sa televisione comente su printzipale totem cuntemporà neu nostru, comente sa religione no decrarada nostra, sostitutritze de sa religione traditzionale e cuntenidora de sos resìduos de sa matessi. Sa televisione esertzitat una multitùdine de funtziones, tzertas de sas cales diant èssere cussas dae semper de cumpetèntzia de sa religione.
Immoe proemus a bìdere ite sutzedit misturende su totu. Risparmio a chie si siat leget, cussa aprofundida anà lisi densa suba de totu de premissas e tzitatziones chi diat èssere dovere meu efetuare si deo fia comente no so unu conclamadu sotziòlogu, o psicòlogu, o filòsofu o comunque unu conclamadu carchi cosa, calicunu est a nà rrere pagadu pro lu fà ghere. Proite imbetzes, in su momentu in cui iscrio, ponzo de su totu gratuitamente a su servìtziu de chie mai aeret sa ventura de mi lèghere sos frutos de sas riflessiones mias, mi concedo su vìtziu de sartare liberamente dae palu a fraschedda cando mi beneret su ghiribitzu de lu fà ghere, e comunque de bènnere luego a su dunca, sena mi annoiare a iscrìere su chi in su istante in cui iscrio no proo su gustu de iscrìere.
Comente s'inserit sa Televisione in sa teoria de sa mente bicamerale? BenÃssimu, grà tzias. Segundu sa teoria de sa mente bicamerale, in sa mente de nois totus b'at unu gratziosìssimu và cuu, chi sa Televisione mirabilmente cólmat. Est su và cuu de sos deos. A sos tempos de sos Egìtzios, de sos Atzecos, e de totu cussos inie prenos tzeppos de divinidades, in sa mente umana, sa cussèntzia comente nois la riscontramus in nois etotu no esistiat. S'emisfèriu destru de su cherbeddu, leada una detzisione subra ite aeret de bènnere fatu, la comunicaiat a parà ulas, cun un'òrdine perentòriu, a s'emisfèriu sinistru, su cale literalmente teniat sa esperièntzia de la intèndere, e automà ticamente e acriticamente obbediat, proite no teniat su ispà tziu mentale de sa cussèntzia pro operare una cussiente mediatzione dialètica tra sos possìbiles iseberos. Sos òrdines intesos fiant sas boghes de sos deos, chi ognunu continuamente intendiat, comente testimoniadu dae TOTA s'antiga literadura. Fiat in s'òrdine de sas cosas chi s'emisfèriu sinistru semper obbedesset a sos òrdines chi retziat dae s'emisfèriu destru, proite issu la ischiat longa, tant'est beru chi beniat cunsideradu unu deus. Si obbediat gasi a sas allutzinatziones auditivas, ma fintzas a cussas visivas, consuetas fintzas issas e de sa matessi orìgine.
Posca sos deos ammudeint, sostituidos dae sa cussèntzia, chi prus efitzientemente ìntegrat sas diferentes funtziones de sos duos emisfèrios tzerebrales nostros. Ma su và cuu est abbarradu, a totu sos livellos. A livellu orgà nicu, riscontramus una vasta à rea de cherbeddu inutilizada in s'emisfèriu destru. Fiat sa dimora de sos deos, s'oficina de sas boghes e de sas allutzinatziones. Carchi borta issa galu oe si dèsigat, spetzie in sos perìodos de stress, dispensende ispà rfidas visiones e prus frecuentes boghes chi generalmente no durant. A livellu mentale, su và cuu si traduit in unu sensu de nostalgia pro sa innotzèntzia pèrdida, de sa autoridade benèvola chi nos guidaiat in sas atziones nostras, e de refudu de sa responsabilidade acuisida.
Sa Televisione mirabilmente cólmat custu và cuu duradu millènnios. Issa est primu de totu una allutzinatzione visiva e auditiva. Su chi pro trà mite suo avvenit in sos salotos nostros, siat custu una cunversatzione, unu spogliarello, una partida de balla o una esplosione nucleare, est evidentemente una illusione, est a nà rrere carchi cosa chi paret beru a totu sos efetos (tant'est beru chi bi creimus), ma chi evidentemente no lu est, difatis no nos dannizat o nos satisfaghet prus de tantu ne sa esplosione nucleare ne su spogliarello.
Una de sos vestìgios de sa mente bicamerale est su istadu de trance. Su fenòmenu de s'ipnosi tzessat de èssere unu mistèriu, cunsideradu in sa crae de custa teoria. Cando si est in trance sa cussèntzia s'atenuat fortemente, e sa disposìtzione mentale nostra diventat fortemente acrìtica. In sa època bicamerale, cando s'òmine biviat in trance, fiat importante chi acriticamente semper obbedesset a sos òrdines de sos deos de s'emisfèriu destru suo.
Sa Televisione, est dimustradu, induit in chie l'abbà idat unu istadu de temporà neu trance. A chie de nois no est capitadu de allùghere unu momentu sa televisione e posca de bi abbarrare incolladu pro oras a bìdere roba chi no nos interessat, pro posca de botu s'acatare de si èssere fatos fregare un'à tera borta? Dia nà rrere chi custu est su chi nos capitat fintzas onni die, si no bi semus prus ca atentos. Sa Televisione nos capturat pro su podere suo de nos mandare in trance, e detenet custu podere pròpiu proite cólmat su và cuu lassadu in sas mentes nostras dae sas abituales allutzinatziones de s'antighidade.
Comente sas antigas allutzinatziones tenteint unu podere de fà ghere, sa Televisione riversat in sos cherbeddos nostros mareas de impositziones, de detà menes èticos, de modellos cumportamentales, chi nois assorbimus prus o mancu acriticamente, proite gasi semus istados abituados a fà ghere pro migiaras de annos, cando a generare sas allutzinatziones fìamus nois etotu, o mègius una parte immoe silente de nois etotu.
Tèngio a sottolineare chi su motivu pro su cale sa Televisione est gasi efitziente a nos inculcare modellos de cumportamentos est chi nois semus galu predispostos a s'atzetatzione acrìtica de diretivas dae parte de allutzinatziones chi nos còglient in istadu de trance. S'hardware de su cherbeddu nostru no si est modificadu granché, in pagas migiaras de annos. Esistint in sos cherbeddos nostros sas istruturas fìsicas prepostas a nos fà ghere obbedire a chie tenet sos rechisitos de sa divinidade, e sos rechisitos de sa divinidade sunt primu de totu: aparitzione mà gica, fintzas visiva, fintzas a cumandu. Sas giajas nostras pediant a Deus, o a Giove, o a Apollo, o a su Deus Sole, e Deus, o sos alter ego suos, dae su profundu de sos cherbeddos issoro, semper rispondiat o apariat cara a issos. Oe, comente tando, semus fintzas prus e prus bortas a sa die custrintos a ascurtare ite tenet de nos nà rrere sa divinidade, e tando cun su telecomandu mà gicamente ripristinamus sa fidele aparitzione de una familiare allutzinatzione cara a nois, parchegiamus sa cussèntzia, e assorbimus diretivas. Cando a su gasi naradu teledipendente su televisore si guastat, cunfusione e nevrosi lu còglient, sìmilmente a comente custos sìntomos cogleint sas giajas nostras de carchi migià iu de annos a como cando sas boghes e sas aparitziones de sos deos issoro acabbeint de aparire regularmente onni borta chi issos las invocarent. Comente sas antigas de sos deos issoro, tenimus fintzas nois giornalieru bisòngiu de sas diretivas de su Deus Tivù nostru.
Tzertunos de nois, prus pagu acrìticos de à teros, resessint a iseberare sas diretivas de assorbire, ma semper de su matessi totem las pigant, semper dae sa Televisione.
Creimus in sa Televisione proite est una allutzinatzione cumpartzida dae totus, comente sos deos fiant una allutzinatzione cumpartzida dae totus in sos millènnios chi fiant. Comente in antighidade no si faeddaiat de à teru che de su chi naraiant sos deos, oe no si faeddat de à teru che de su chi narat su Deus Tivù.
Proite, comente sas antigas deos tando, sa Televisione est oe sa printzipale fonte de diretivas, issa inevitabilmente cà usat su chi mustrat. Oe sa Televisione mustrat belle isceti violèntzia, semper de prus, semper prus nìtida, semper prus reale, e gasi faghende la cà usat e l'acrèschet, in unu inarrestà bile tzìrculu vitziosu chi si giamat reatzione a cadena. Sas reatziones a cadena acabant totus cun una esplosione. Amus a tènnere fintzas nois sa esplosione nostra.
Roberto Quaglia
S'òpera "Caro Maurizio Costanzo Show...", intrea o in parte, podet èssere lèghida, iscarrigada in su computer, imprentada e copiada chene lìmites, isceti pro impreu personale. Totu sos testos e sas illustratziones sunt propiedade de Roberto Quaglia e no podent èssere impreados intreos o in parte chene permissu. Su progetu grà ficu e sos cumponentes grà ficos de custas pà ginas sunt propiedade riservada de Roberto Quaglia. S'òpera "Caro Maurizio Costanzo Show...", intrea o in parte, no podet èssere posta in bèndida a perunu tìtulu chene permissu in antis.
© 1994-2000 Roberto Quaglia.
|