ancheu no sopòrto i filòsofi. I filòsofi d'ancheu. Comensâi a mâ sopportâli in zoêne etæ, pe l'aparénte inutilitæ di argoménti co-i quæ tentâvan de rénde o mæ çervèllo ciù scìmile a-o seu. Ma a quéllo ténpo no savéiva, cómme sò òua, a-a mainêa ciæa, preçîza e enòrme quæ o l'êa esataménte o mostruôzo eRôre into quæ lô són fêri de condûe a seu vìtta.
Gh'êa 'na vòtta i filòsofi. Lô êan a cùspide da conoscénsa inta societæ de cûi êan pàrte. I filòsofi contegnîvan drénto de sénn-e tûtto o scìbile nòto, savéivan quéllo ch'ògni filòsofo do passòu o l'avéiva preçedenteménte savûo, e in sce tâle bâze lô portâvan avànti l'intrêga conprenscion umànn-a de 'n âtro pö. Lô savéivan de fìxica cómme de ètica, de biologîa cómme de morâle e de astrofìxica. Lô savéivan tûtto quéllo ch'gh'êa da savéi perché quéllo ch'gh'êa da savéi o podéiva vegnî inparòu inte 'n àrco de ténpo inferiôre a quéllo da durâ de 'na vìtta umànn-a. Into scûo de-e scârne conoscénse che l'umanitæ fadigozaménte a sottraéiva a l'Ignorànsa, lô brillâvan inte l'eròico gèsto de deventâ l'espresción da màscima sìntexi de-e conoscénse possedûe da-a spêce umànn-a do seu ténpo.
Tûtto questo o fû, e ciù no l'é. I ùrtimi çénto ànni de stöia umànn-a àn obnubilòu i fulgôri de centenâia de milioìn de ànni de evoluçión da vìtta in sce-a tæra. Centenâia de milioìn de ànni de evoluçión prìmma che a vìtta marìnn-a a reuscîse a conquistâ e tære emèrse, âtre centenâia de milioìn pe conquistâ quélla fórma de cûi andémmo tànto fêri, e òua, a mêno de çénto ànni da l'invençión de l'eletriçitæ ècco a vìtta conquistâ o spàçio, rivâ a-a lùnn-a e co-e seu artifiçiâli propàgini ciamæ sónde o sistêma solâre tûtto. Ècco a vìtta difónde a-o silìçio into fenòmeno ch'impròpiamente ciamémmo ancón "informàtica", ècco l'univèrso di fenòmeni e de-e idêe fâse rìcco cómme in tûtta a stöia da vìtta o no l'êa stæto mâi. Ècco a stöia da vìtta mæxima emèrze da-o lìnbo de l'ignorànsa, ècco 'na umanitæ geocèntrica, antropocèntrica, egocèntrica iluminâse de insospetàbili cosciénse in scî e meravìgge de quéllo ch'ciamémmo evoluçión, pèrdise inti abìssi de ténpo recavæ da-o interrogâse in sciô significâto do passòu, e spànde a seu idêa de spàçio vèrso confìn sîti a distànse vertiginôxe ma no assùrde.
Inte sta fùlgida esploxón d'evoluçión, ècco ascì detrîti fòssili a-a derîva, tratæ con 'na riverénsa fòssile ascì lê, quànto ridìcola. Ècco pe ezénpio i filòsofi, tra e ciù grotésche manifestaçioìn de tâle fòssile pateticàmme, perché idealménte prepòsti a-a conprenscion de quéllo ch'inveçe manifestaménte se dimóstran do tûtto incapâci de conpréndce. Inta seu vetùsta derîva, fàn ascì inconsapeivole sciaguâ ezibiçión da seu mizêra e oscénn-a çeçitæ inteletoâle.
Quélli che a societæ tòscaménte a se dilèta a ciamâ filòsofi, no són filòsofi. Àn dezinparòu a filozofîa segoéndo 'n córso de làurea in filozofîa scadûo milénni fâ, àn incancrenîo a seu stoliditæ insegnàndo a âtri quéllo ch'o l'ebbe sénso quànde e conoscénse umànn-e êan coscì pöche da podéise stivâ in quæ se sîa ménte acetabilménte dotâ. Àn conquistòu o vèrtice da ridicolàggine convinçéndose de èse "filòsofi", vêuo dî de savéi acetabilménte scimiotâ i concètti che in bûe époche d'ignorànsa autèntichi gêni ébbén a grandiozitæ - lô, sci! ô l'ébbén! - de conçepî. Quélli che a societæ ancheu a ciàmma filòsofi són in génere ninte âtro che stòrichi da filozofîa - e a diferénsa a l'é immànn-a! Lô ninte âtro capìscian ôtre a l'ónbra de quéllo ch'sêcoli fâ gêni ignorànti àn capîo. Lô ninte sàn de quéllo ch'de saliénte in sti ùrtimi dêcenni l'umanitæ a l'à comensòu a pensâ.
Ancheu, o vêo filòsofo o no pèrde ténpo a procurâse o tîtolo de filòsofo. No l'é ciù cómme inti sêcoli trascórsci, ancheu gh'é tròppo da inparâ! E gh'é tròppo da NO inparâ. Ècco a grànde diferénsa, che nisciùn o métte in evidénsa. A ramificaçión de-e sciénse e de-e disciplìnn-e a l'é tâle, a môle de-e informaçioìn a l'é tâle, che a vìtta umànn-a a l'é tròppo brêve pe inparâ tûtto - ma no sôlo! A vìtta umànn-a a l'é ascì tròppo "lénta" rispètto a-o incalsâ de-e nêuve conoscénse! Ascì vivéndo in etèrno, ancheu, 'n indivìdoo o no poriéiva MÂI tegnî o pàsso co-o virulénto proliferâ de-e nêuve conoscénse, e ànno dòppo ànno o divârio tra quéllo ch'o sa e quéllo ch'o poriéiva savéi o aumenteréiva con progresción exponençiâle.
O l'é 'na época esaltànte, a nòstra, conscideràndola inti giùsti tèrmini. A-a stupiditæ de çelebrâ chi o se prêxa de ésise incancrenîo in sce noçioìn ch'ébbén sénso sêcoli fâ, se unìsce a çeçitæ stratêgica de chi in quàrche mòddo inte l'organizaçión do progrèsso do savéi o l'à 'n rêuo inpurtànte. Vivémmo inta reçénte época de l'esaltaçión da speçializaçión, da riçèrca scientìfica aplicatîva, da riçèrca do savéi finalizâ a-a produçión de dinâ. Ècco perché no atrovéi ciù vêi filòsofi da nisciùnn-a pàrte, câi mæ, e se ê atrovéi no ê reconoscéi! Perché o VÊO filòsofo contenporànio o no l'à pèrso tròppo ténpo in universitæ omogeneizànti, in speçializaçioìn aplicatîve ch'ô réndan o màscimo espèrto mondiâle de 'na subfunçión de quàrche sub-sub-subprocedûa produtîva. O VÊO filòsofo o no l'à pèrso 'na sostançiôza pàrte da seu vìtta a masturbâse a cortéccia in sce-e mòrte problemàtiche de quéll'amàsso de defùnti e sotteræ gêni ignorànti da l'etichétta DOC: "Platone". "Hegel". "Kant". O VÊO filòsofo o l'à bezéugno da seu vìtta pe assorbî tûtte e sconvolzénti implicaçioìn da teorîa da Relatividæ, da Fìxica Quantìstica... ma no sôlo! Da teorîa do Càos! Da teorîa de-e Catàstrofi! De l'Olìsmo! Di mistêri da geometrîa Frattâle! De-e stupefaçénti conprensioìn da Neurologîa e da Psicologîa! Da teorîa da Ménte Bicamerâle! ...ma no sôlo! De-e mirâbili invençioìn de chi a seu ménte o inpiêga a conpréndce o prezénte imaginàndo o futûro, i scritôri de fantasciénsa! De-e profónde relaçioìn tra sciénsa e ârte, tra geometrîa, matemàtica e mûxica! O VÊO filòsofo ancheu o dêve inparâ a evitâ de ostinâse in sciô apprendiménto de conoscénse funçionalménte ûtili, ma idealménte irilevànti. O VÊO filòsofo o dêve inparâ a distìngoe tra quéllo ch'o l'é da inparâ e quéllo pe cûi no l'à sénso ch'o pèrde ténpo. O VÊO filòsofo o dêve spaziâ in tûtti i cànpi de l'odièrno scìbile, e perché l'amàsso de informaçioìn o l'é mastodòntico e o crésce sénpre de ciù sénpre ciù in fùria, lê o dêve inparâ a trascurâ i detàlli, tûtti i detàlli irilevànti, e dâ fórma drénto o spàçio mentâle ch'o cùltiva in sénn-e a 'na organizâ costelaçión de sìntexi. A sìntexi de ògni cànpo de reflesción a dêve èse plàstica e mâi dogmàtica, sussetìbile d'èse stravòrta da 'n moménto a l'âtro, perché sti chì són i atoâli ténpi de l'evoluçión do progrèsso umàn. A suprêma sìntexi de 'na Weltanschauung superiôre a vegnerâ coscì da sénn-e, spontaneaménte, cómme spontànio o l'é tûtto quéllo che in ògni dôve da sénpre o sòrze e o sucede, pe quànto questo o significa quarcösa, pe quànto a quàrchedùn o ghe piâxe crédde diferenteménte. Câo Maurizio Costanzo Show, me dspiâxe pe tì, cómme me dspiâxe pe mì e pe l'Itàlia, ma inta trasmiscion ch'ti t'ê no ò mâi vìsto e ascoltòu 'n VÊO filòsofo. Epûre ne existan. Ne ò conosciûi divèrsci. Ma me ê són dovûi anâ a çercâ, perché contrariaménte a-e superstiçioìn, lô no ghe l'àn scrîto in frónte, né in sce quàrche çertificâto prestanpòu.
E pe terminâ con adegoâ façêçia, ècco modèsta reçèta ch'a mimetizza sìntomi a-a bàlla: Caciæ i caciâri e no inalberæ i alberoìn!

Roberto Quaglia