‹ Indice del sito · Home del museo · 🌐 Lingua / Language

SATIRA
CHE ROBA E'?



Satira S.r.l.
Ai é al trócc. E ai é l'ingân.

Ebén sé! Ai é stè un'època in cui ò cardó int la sàtira. Ai é chi crêd a Bambàz, ai é chi crêd in una divinitè o in una pèrt polìtica, chi crêd int la giustézzia o in un cantautåur. Mé cardêva int la sàtira. Al sò, al amétt, éra ingènv, mo chi n l'é brîṡa stè almànc pr un pô?

La sàtira in sé l'é côsa bôna, cme tanti idê e ideologî astràtti. Mo al mänd dl'Umorîṡum Reèl l'é spass al contrèri ed quall ch'al pèr, cme un bèl dé inevitabilmänt ai avéss da scuprîr.


Al prinzéppi éra al Mèl...
...e ve lo dimostro.
Il Male

In prinzéppi éra al Mèl, al contrèri ed quall ch'la dîṡ la Bébbia. Al Mèl l'é stè un setimanèl satéric pubblichè int i ân stanta dal sècol pasè. L'é stè l'ónnic periòdic satéric itagliàn bån davaira ed dissacrèr e tôr in gîr costómm e scostumè dla sô època. Quasst l'é un dèt stòric ogetîv. La preuva? Par psair eṡéster, Al Mèl al gèva al sô diretåur responsàbil stabilmänt reṡidänt in parṡån. E a ògni uscîda dal setimanèl la sô péna la s alunghèva. Såul acsé Al Mèl l'éra bån d'eserzitèr la sô libartè d'opignån e ed stanpa. Una côsa l'é zêrta: quèlcdón ed sti sgnåuri i gèven äl bâl.

Dieci anni dopo...
...il nulla.

Pò Al Mèl al finé äl pubblicaziån. Ân dåpp, am truvè a lèżer un tabloid verdulén che quèlcdón as ricurdarà: Cuore. A l'inézzi suplemänt ed l'Unità, al dvintó prèst una testèta indipendänt. Almànc in aparänza. Pr un pô am divarté, anc se evidentemänt al gèva pôc dal spîrit dissacrànt dal Mèl. Pò ai suzedé quèlcôsa ch'am fé rinsavîr definitivamänt.

Nàsita e môrt ed Crepacuore
Periòdic efémer ed sàtira istantànea
GALEOTTA FU LA GITA

Al córeva l'ân 1991 e s'éra ed Lói. Avêva lèt såul setimanèl Cuore che una sidizänta "Festa della Satira" la s srêv fâta pôc dåpp in un paiṡén dl'Emégglia, organiżè pròpi da Cuore. A cal tänp an avêva ancåura pêrs tótta la mî fed int la sàtira, donca pinsè un pô sänza raṡunèr - e tant misticamänt - che l'avenimänt al pséss èser ed mî interès.

Acsé, un zêrt dåppmeżdé ed lói '91 fé un sèlt a cà dal mî amîg Gigi Picetti e ai propuné ed fèr un sèlt a la festa della satira. Ammaliè anca ló da st'idê astràtta, al s uné a mé, parténn sóbbit da Genova e pôchi åur dåpp arivénn in sìrén a Montecchio, al paiṡén dl'Emégglia indóv la festa la s fèva.

Cån imediè orån scruvénn sóbbit che la tant decantè festa della satira in sénteṡi èter an éra che un banaléssim Festival dell'Unità. In cäl stassi żurnèt ai éra un festival dell'unità anc a Genova, e s'as sinténn donca pió tòst locch a avair fât trai åur ed mâchina par andèr a una fîra idèntica a quella ch'avénn såtta cà.

Angosè, zirchénn a drétta e a manc un pô ed sàtira o quèlcôsa dal gèner, mo tótt quall ch'truvénn al fó såul una spêzie d'anfiteâter strapén indóv miglièra ed persån cme pîguri i scultèven una spêzie ed talkshow ch'as cunsumèva såul pèlc. Insåmma, l'éra cme guardèr al Maurizio Costanzo Show såul che i invitè i éren i vèri Michele Serra, Paolo Hendel, Fabio Fazio e cumpagnî bèla ch'i ciacarèven tra ed låur sänza savair bän cs'avêven da dîr, cme in gèneral al suzêd in quèlsiasi talk show.

Anc s'an capénn brîṡa bän parché éren andè là, Gigi Picetti e mé ed una côsa éren però zêrt: an s n infschèva gnínt d'ascultèr żänt tótta intänta a discårrer tra ed låur par dîrs côs manc interesànti ed quälli ch'nuèter psénn dîrs tra ed nuèter. E la mâsa ed pîguri in muta adoraziån såura i pèlc dl'anfiteâter l'éra int la sô muta passivitè ancåura pió schifåuṡa dla preṡuntåuṡa żänt såul pèlc. Se capî parché, bän, senò amen.

Trôp tèrd par turnèr a Genova, avénn da anghèr int la bîra la deluṡiån d'èser là e dåpp èser andè a sparlèr un pô in un videobox a la fén as ritirénn a durmîr int la tända ch'as éren purtè.

SENZACUORE

La maténa dåpp, una râpida perlustraziån dla "festa" as mité davanti a una dramâtica alternatîva: anujèros a môrt tótt al dé o turnèr a Genova cån äl pîv int al sac. Una sôrt ed alternatîva dal diàvel. La "festa" l'éra un mortòri indescrivébbil (infâti an i é pròpi gnínt da descrîver), mo turnèr sóbbit a Genova an s entusiasmèva brîṡa. Decidénn alåura ed rimandèr ed quèlc åura al ritåuren, cån l'intenziån ed fèr quèlcôsa ch'as divartéss almànc un pô int äl pôchi åuri ch'ancåura avénn da pasèr a Montecchio.

Avénn notè che la żòna, notoriamänt pina ed żinżèl, la n éra invêzi straordinariamänt sänza. Quèlcdón as spieghé che cl'ân ai éra stè una bôna diṡinfestaziån. Ciapénn l'elemänt a spónt e decidénn ed fèr la côsa pió improbâbil che quèlcdón al pséss mâi fèr: improvviṡénn una racôlta ed férum contra al bièc stermîni däl żinżèl. Parché al fénn? Bä, cs'èter avénn mâi psó fèr?

SENZACUORE

Nacque così SENZACUORE.
Senzacuore l'éra un cartèl ed cartån (un mêter e mèż par un mêter), såura al quèl Gigi Picetti e mé avénn improvviṡè äl prémmi mincèd ch'as éren gnó in mänt. In un môd ch'an m'arcôrd, arivénn pò a stanpèr e fotocopièr un bån nómmer ed fént mòdul par la racôlta däl férum. Armè ed tótt quall, girénn donca par la preṡónta "festa della satira" sbraitànd cme se davaira as n infschéss quèlcôsa dla sôrt däl żinżèl. Incredébbil a dîrs, as ciaparen tótt såul sèri. Manifestànd avêrtamänt al sô ôdi pr äl żinżèl, la żänt la s rifiutèva ed firmèr. A la cuṡidétta festa della satira, inción l'éra bån ed ricgnósser cme tèl una truvè satérica creténa cme la nôstra.

Intant l'éra bèle meżdé, e as capité d'imbâtros in una taulè cån tótt i VIP dla festa. I vèri Michele Serra, Fabio Fazio, esz. Pr al nòster stupåur, anc låur i n dénn brîṡa sègn ed capîr cs'al stéss suzedänd davanti a låur. Am arcôrd Fabio Fazio dîr "L'é inùtil. Tant an sêrv a gnínt." An ò mâi capé a côsa al s fóss riferé.

Dåpp un pô n'avénn abàsta. Èser là an gèva inción säns. Smonténn la tända, munténn in mâchina e turnénn a Genova.

CREPACUORE

Però, éren indignè. Anc avänd sänper savó che Cuore an gèva gnínt a ch'fèr cån Il Male, cardénn ch'un pô d'inteligänza la girèss anc là. Dåpp tótt, pòl fôrsi eṡéster sàtira sänza inteligänza? Nå, an pôl brîṡa. Mo al pónt an l'é brîṡa quasst. L'esänza dal problêma l'éra infâti un'ètra, e la dmanda giósta da fèros la gèva da èser:
"L'é Cuore un żurnèl davaira satéric?"

CREPACUORE CREPACUORE - retro di copertina

Decidénn donca d'investîr un pèr ed dåppmeżdé par dèr vétta a Crepacuore. Inción avêva mâi fât la sàtira dla sàtira, e a cl'època e in cäl żurnèt a nuèter ai paré la côsa pió giósta da fèr. O, s'an èter, la manc nujåuṡa.

L'éra al 1991, e da pôc äl stampanti laser i éren dvintè economicamänt acesébbil a tótt. Gigi Picetti e mé as miténn ed bån impgnn e dåpp dû dåppmeżdé n'uscénn cån un fói A3 stampè davanti/drî cån quall ch'l'éra la nôstra rispôsta a la deluṡiån Cuore. Al fotocopiénn in zentnèra ed còpi.

Quèlc dé dåpp turné a la cuṡidétta "festa della satira" ed Cuore e tapezè dapartótt cån Crepacuore. Incredébbil, mo vaira, i organiżatåur (sidizänt alfîr dla sàtira) i s n riṡinténn brîṡa pôc. Ón ed låur in particolèr al s mustré ofaiṡ asè pr al fât ch'avénn paragunè Cuore a l'alåura in vôga trasmissiån ed varietè televiṡîva Creme Caramel (una porcarî cån Pippo Franco s'an m'arcôrd mèl). Sbiguté mé arspundé ingenuamänt ch'avénn fât dla sàtira. Ló an paré brîṡa capîr ed côsa mé stéss parlànd. L'éra trôp.


Tempi Supplementari
Dla sêrie da côsa nâs côsa

Ed nôv a Genova, am spitèva almànc ch'int i nómmer suzesîv dal setimanèl Cuore, int i ampi spâzi dedichè a la zelebraziån dla sô "festa della satira" al cunparéss quèlc mänziån di happening ch'avêva fât là mé cån Gigi Picetti. Éra żåuven e ingènv, e faṡêva ancåura fadîga a convénzerum che i sidizänt profesionésta dla sàtira i n avéssen brîṡa säns dl'umorîṡum, almànc pr quall ch'reguèrda l'autoironî. Però, ormâi i fât i parlèven cièr, e al mî diṡapónt par avairum lasè ingannèr dai sô travistimänt al muntèva sänza fén. In parôl pôvri, éra sänper pió incaghè.

Tempi Supplementari

Raṡån par cui am mité in contât cån Vincenzo Sparagna, già fondatore de Il Male, Frigidaire, e ètri pregévoli iniziatîv såul fîl dla mâtaria. As capénn sóbbit. Ló al stèva par dèr a äl stanp un nôv periòdic, Tempi Supplementari, e decidénn d'inserîrgh un suplemänt satéric ciamè Crepacuore, pròpi cme una vôlta l'Unità al gèva avó un insêrt ciamè Cuore.
E acsé, ai prémm ed Novàmber 1991, al prémm nómmer ed Tempi Supplementari al entré int äl edìcol. E al sô suplemänt satéric al s ciamèva Crepacuore.

CREPACUORE pagina 1 CREPACUORE pagina 2
CREPACUORE pagina 3 CREPACUORE pagina 4

Quälli ch'a vdî såura i én äl quâter pàgin dal prémm nómmer ed Crepacuore. L'impostaziån e i tèst i én tótt i mî e ed Picetti, quèlc vignàtta anc mänter ètri äl én ed Scozzari e Giuliano. Pr quèlc diṡàggn as dé una man anc Laura Bagliani.

CREPACUORE numero 2

Ècco la prémma faciè dal secånd nómmer ed Crepacuore. Cån la brótta vignàtta d'Occhetto al zänter dla pàgina an i enträn però gnínt. L'é stè inseré a nôstra inṡavó.

Qué såtta, invêzi, una nôstra vignàtta cån la quèl ai enträn.

Qui a fianco, DONALD FUCK, una nôstra creaziån ch'però an gé mâi al svilópp ch'l'avrév meritè. Realiżè insàmm a un amîg diṡgnatåur, an gé pò séguit par vî dal fât che Crepacuore al s farmé dåpp al secånd nómmer.

Parché an cuntinuénn brîṡa? An m'al arcôrd pió. Probabilmänt parché an s guadagnèva brîṡa quatrén. E quèlc ètra raṡån minåur.

Donald Fuck

S'av pièṡen äl imàgin såura sta pàgina a psî cliccèrli, ingrandîrli e salvèrli såul vòster computer. A psî anc stampèrli e tacherli int la vòstra cambaréna, s'av fà piaśair. Insåmma, faṡêgh un pô quall ch'av pèr. Ónnica racomandaziån: s'äli druvè såul vòster sît, METÎ PAR FAVÅUR UN LINK AL MÎ SÎT. S'a vlî méter un link anc sänza imàgin, a sî benvgnó al stass.

Tótt quall an v bâsta? A sî donca prónt par afrontèr una mî campâgna eletorèl surrealésta.

COPERTINA | INDICE | BIOGRAFIA | MIEI SCRITTI | FANTASCIENZA | IMMAGINI | | RASSEGNA STAMPA | BOOKSTORE | POSTER | POLITICA | SATIRA | GUSTI | AMICI | VARIA UMANITÀ | CONTRIBUÉSS A LA VÉTTA ED ROBERTO | CONTATTI | LINKS |

Photo of Roberto Quaglia Photo of Roberto Quaglia

Se vlî contatèr st mutànt
ch'int al tänp al càngia la sô fâza,
sapete come fare.

Se non lo sapete, CLICCATE QUI

S'an i arivè pròpi, andè a fèrev benedîr

Ûltima mudéffica, 23 Otåber 2003

© 1995-2006 by Roberto Quaglia