a parlän adès ed mé, dl'autåur ed sti réghi, ed cäli ch'äli an precedó e ed cäli ch'i gnaràn drî.
A confès ed cgnóserum. La lónga convivänza con mé istàss la m à aiutè brîṡa påch. La pió granda pèrt däli vôlt ch'a m guèrd al spêć a m ricgnóss sänza tröp problêma.
A sån registrè a l'anâgrafe col nómm ed Roberto Quaglia, e am riṡólta ch'l'é acsé ch'a sån sänper stè ciamè, fén dala mî nâsita (maggio 1962). Al mî nómm al spiêga però asè påch ed mé, cunzideränd anc ch'an al detègn brîṡa in esclusîva. Anc s'an séppa un fât frequänt, ai coeṡésten in Itâglia dṡvêrs "Roberto Quaglia", individui dl'idêntica etichèta pûr netamänt distént, molecolarmänt, psicosomâticamänt, eṡistenzialmänt e econåmicamänt, ón dal'èter. A Gènova a sän, par quant a m séppa nòt, in dû a gnîr ciamè acsé, e an s sän mâi incuntrè, anc s'mé a m séppa in vâri ocaṡiån imbató in individui ch'i cgnoscêven personalmänt al mî omånim. Mo quasst l'é par gnínt interesànt, anc par mé.
Quall ch'l'autåur ed sti réghi al ritén d'èser l'é argomänt asè pió interesànt, s'a m conzintî st'sbåch ed vanagloriåuṡa eṡibiziån d'introspeziån.
Quall ch'l'autåur ed sti réghi al ritén d'èser l'é oviamänt una fazända alquant complèsa, in difèt dla qual cåsa an psrévv tèl cåsa dîrs una questiån interesànta.
A m limitarò dånca a sfiorèr såul al tèma, matêria asè pió adâta a l'autobiografî o a l'asédua frequentaziån dla mî persåna, che a una lêtra al Maurizio Costanzo Show, anc s'quassta la vén cundivîṡa in vatta a Internet dal'umanitè.
In una lêtra al Maurizio Costanzo Show, al grand totem dla Societè Televiṡîva Itagliàna, l'é brótt espànderes in polpetón autoelogiatîv. Bèl l'é invêzi abarluṡèr con intermitänt lâmp ed séntesi.
Isaac Asimov, al grand autåur ed fantasiénza, al scrivò una sêria ed cuntén żâl ciamè "Il Club dei Vedovi Neri". I mèmber ed tèl club i interoghèven ritualmänt i så gradé ûspit eṡordänd con la provocànt dmanda: «Ló cme giustîfica la så eṡistänza?» Ón di tanti significhè implézzit in tèl dmanda l'êra prasapåch: «Quala funziån ûtil al riväst int la societè umèna?»
In una vétta as pålen incarnèr tanti o påchi funziån, spass anc in contradiziån óna con l'ètra, sicûr l'é ch'mâi as é sänza rål. Anc l'èser sänza rål l'é un rål. Anc al suicéda, perfèt eṡemplèr ed chi al séppa d'avair pêrs ògni så rål e funziån, in realtè al s câla osesivamänt int al bän definé rål dal suicéda, indispensâbil par riuscîr a mazères.
Giustîfich mé, dnanz a mé istàss, la mî eṡistänza? La rispôsta l'é un mî fât privè, mo as la på intuîr. Chi al âbia interamänt giustifichè dnanz a sé istàss Al Så Eṡéster, al pêrd interès a cimentères int i żûgh dl'Èser, e al môr, o lietamänt al aspèta ed fèrel. Chi al sâpia ed brîṡa avair giustifichè par gnínt la så eṡistänza dnanz a sé istàss, o inaspetatamänt al reagéss vigorosamänt o pió facilmänt al socåmb a tèl consapevolèza, mo la så môrt o aspèta ed môrt l'é asè manc lieta.
A i ò lasè di ségn, a sån drî a lasèr di ségn durànt al mî percôrs terèn?
Be', quèlch ségn macroscåpich ai é, e par quèlch tänp al restarà. A i ò scrétt dṡvêrs lébber, vêrgin e inédit in Itâglia, mo int i paîṡ luntàn sbucè ala vétta, editéssum e, såver tótt, vendutéssum. A i ò par ân gesté la Panteca ed Gènova, locèl originèl d'incånter serèl, fuṡéna d'artésta e fén pensadûr, ch'tèl fårsi an srévnen dvantè sänza chal så nîd o cåv che con cospécua fadîga a i ò mantgnó in vétta. Quèlch ed låur i én inevitabilmänt tracimè in quèlch Maurizi Costanzi Show. Èter ségn ed vétta an v riguèrden brîṡa, o fårsi invêzi sé, comónqued sänza parlèrven av garantéss ch'a i ò lasè e ancåura a i lâs.
A i ò cgnusó e ancåura a cgnóss personâg̈ ed grand rilîv mentèl. Trascuränd ed menzionèr i itagliàn, par an mortifichèr brîṡa i sediciänt sacänt asänt dai mî elénch, a m prêgi d'eṡibîr la mî recänt fétta e guståuṡa corispondänza con Robert Sheckley, ón tra i miåur pensadûr che la leteratûra americèna la âbia mâi prodótt, äli inebriànt conversaziån con Jack Cohen, pirotêcnich scienziè e scritåur inglaiṡ, äli ricorränt maratån speculatîvi con Florin Munteanu, eclêtich scienziè rumèn e grand amîgh personèl, i fugâz mo ripetó incånter con Norman Spinrad, John Brunner, Harry Harrison, Frederik Pohl, Gianluca Vialli... tótt sti nómm an v dîṡen gnínt, fòra ch'l'ûltum? Ebén, al rapr'ṡänta l'ónica busî dl'elénch, e fårsi l'ónich nómm nòt a chi al lêż. An é brîṡa cålpa mî. Csa v aspetèv da mé? Che in st'stringhè simulâcher d'autobiografî a menzionéss såul quall ch'ai mî ûć påch al impôrta mo ch'äli môdi imperànti e äli tradiziån autobiogrâfichi äli impurévnen? Gnínt da fèr! A m tègn acuratamänt ala lêrga dal spiatelèrv quanti längv mé a sâpia parlèr, quèl titol ed stûdi a duvréss vantèrum ed poséder o vergognèrum ed brîṡa avair, quanti e quèl relaziån a âbia consumè con l'èter sèss (o l'istàss? o chi èter ancåura?), quèl séppen i particolèr psicoanatåmich dal mî vîver ed ògni dé, ed quall setimanèl, mensîl e anuèl, quèl séppa al colåur dla mî pèl. E s'mé a fóss naigher? Vuèter csa n savî? An v ofendî brîṡa s'a dâg pròpri "naigher" e brîṡa "extracomunitèri". Chi al dråva la parôla "extracomunitèri" l'é generalmänt un ingêneo o un cuión o tótt e dû, e an m vói brîṡa sottrèr dal dîrel. La mî nôna l'é difâti un'extracomunitèria, o almänc, la l é stè fén a quèlch dé fa. Dabån! Surprîṡ? Mo an é brîṡa naigra. L'é austriâca. Fén a påch dé fa l'Austria an faṡêva brîṡa pèrt dla comunitè europêa. Dånca äla l'é sänper stè un'extracomunitèria. Cme i mî amîgh americàn, e i nåster nemîgh sviżer (amîgh? nemîgh?). Chi al dråva la parôla "extracomunitèri" par descrîver un naigher l'é generalmänt un cuión dla pîṡ spêci, ważvàira un cuión ipåcrit. Par al naigher an câmbia gnínt, parché dåp un påch anc la parôla "extracomunitèri" la dvänta un insólt. L'insólt an é mâi in una parôla, mo int la mänt vulghèr ed chi la dråva. Såul ch'acsé an s capéss pió gnínt e a finîr insultè la finéss par artruvèrsegh anc la mî nôna, parché dâto ch'l'é extracomunitèria la à da èser naigra par fôrza e vànder ciondol in vatta ali spiâg̈ e ch'invêzi la s in tôrna a cà så ch'piotåst nuèter ch'an sän brîṡa razésta a la aiutän là in chal så paîṡ.
Ecco, a m sån distrât un âtim, e bèle sta autobiografî la pèr decidamänt an èser pió tèl, mo al sòlit simulè delîri ch'spontaneamänt a eṡèl tótti äli vôlt ch'a sån mé istàss pûr an eṡänd brîṡa afât. Coerentemänt alåra a la fénnessa, arcurdànd a vuèter in ciuṡûra i dâti esenzièl. I m ciâmen tótt Roberto Quaglia, e a i ò acsé finé par crédder d'avair al mî nómm. A crädd con intensitè variâbil d'èser mé istàss, anc quand a crädd d'èser un èter. A crädd comónqued sänper ed crédder. A päns ed pinsèr, e däli vôlt a päns ed pinsèr ed pinsèr. A zêrca d'èser cortaiṡ con mé istàss, anc s'däli vôlt a m câv al salût. Quand a m incåntr par strè a m ricgnóss quèṡi sänper e al pió däli vôlt a m fêrum a scambièr då ciâcter con mé istàss, infén a quand i mî discûrs i m gnånen a nåia e alåra a m mòl promettàndum però ed telefonèrum, e quasst però an al fâg mâi, anc parché a sò ch'a truvréss la lînia ocupè. Äli barzelèti ch'a m cånt an m fan pió rédder parché äli sò bèle tótti. Quand an sån brîṡa d'acôrd con i mî discûrs a m mand a chal paîṡ e dåp a m parl mèl ed mé, mo an m dâg réta. A m calònni, mo an m crädd, né a m querêl. Ala fén a tôrn a frequentèrum con frequänt frequänza. A sån vîv, mo an l ò fât apåsta, anc s'un påch a m in aprofétt. A l'ât ed scrîver tótt quasst l'anâgrafe la m cunsîdera trentadonén, mo a sò ch'an durarà brîṡa par sänper. Däli vôlt a m divartéss, ètri vôlt nå. Mo a zêrca comónqued sänper ed brîṡa anuières, e quasst a suggeréss ed fèr a tótt, parché anuières an é cåsa dåp tant brótta, mo l'é noiåuṡ.

Roberto Quaglia