‹ Ìnnici dû situ · Pàggina dû museu · repertu ristauratu
Spartìllu:FacebookXWhatsAppTelegramEmail
Cuscienza e Menti Bicamerali (Caro Maurizio Costanzo Show... lettera n.27)
lettera n.27
Italiano Latina Zeneise Napulitano Venesian Romanesco Sicilianu Bulgnais Sardu Milanes

Lu distinu nurmali dî novi idei è di accuminzari comu eresìi e di finiri comu superstizioni.

TH. H. HUXLEY




























































































CUSCIENZA E MENTI BICAMERALI

Caro Maurizio Costanzo Show,

oggi ti cuntu ’na bedda sturìcula, sèmplici e chiara, supra l’origgini di chidda "cosa" ca cchiù di ogn’àutra ni fa umani: La cuscienza.
Purtroppu, chidennu a milli pirsuni di difìniri la parola cuscienza, uttiniràmu milli rispusti diversi, signu ca regna nu bon pocu di cunfusioni supra chistu. Chistu è abbastanza gravi, datu ca la cuscienza è prubbabbilmenti chiddu ca di cchiù ni distingui dî àutri animali. Dichiaru accussì sùbbitu la definizioni di cuscienza aduttata di mia attualmenti (pigghiata di nu ragiunamentu di Julian Jaynes, ê cui pinseri oggi s’inspiranu li mei) e ca darò pi scuntata ntô prusiegu di stu scrittu:
La cuscienza è la criazioni di nu "spaziu" mintali dintra di nuiautri, nu spaziu immaginariu ntô quali nuiautri urdinamu e localizzamu li ricordi di eventi passati e circamu di ni figurari eventi futuri. Pi fari chistu avemu a "capiri" lu tempu, e lu facemu spazializzannulu.
(Pruvati a pinsari a comu v’immaginati lu scurriri dû tempu. Comu vi figurati ’na simana? Comu visualizzati li vostri últimi deci anni di vita? Facitilu e scupriràiti ca vuiautri "vidìti" dintra di vuiautri qualsiasi arcu di tempu comu si fussi nu spaziu, ntô quali rimèttiri li ricordi e li prugetti.)
Li uri, li jorna, li anni e li sèculi vèninu di nuiautri immaginati comu lochi ’n nu spaziu urdinatu ntô quali succèdinu li cosi. La cuscienza è n’"anàlogu" dâ realtà, ô stissu modu ’n cui ’na mappa geugràfica è n’anàlogu di nu territoriu. Ogni cosa di cui semu cuscienti è n’"anàlogu" di quarchi cosa ca esisti ’n realtà. Avemu dintra di nuiautri n’anàlogu dî nostri familiari, dî nostri amici, e puru di nuiautri stissi. L’anàlogu di nuiautri stissi è chiddu ca chiamamu "ju", e nuiautri lu muvemu ntâ mappa dâ realtà ca avemu custruitu ntô nostru spaziu mintali, dannu corpu ê nostri prugetti e ali ê nostri sonni. ’N sta "mappa" dâ realtà nuiautri unimu tutti li eventi ca ni succèdinu, ca ni vèninu cumunicati, o ca nìni immaginamu, ’n ’na storia, ’n ’na sorta di narrazioni interiuri, e chistu è chiddu ca ni permetti di aviri ricordi cuscienti o di fari privisioni a longu tèrmini. Riassumennu: Spazializzazioni dû tempu, narratizzazioni dî eventi, e l’anàlogu di nuiautri stissi ("ju") ca si colloca ’n bona parti dû "spaziu" mintali ca chiamamu Tempu, ’n n’ordini crunulògicu ca chiamamu Li Nostri Ricordi e Li Nostri Prugetti. Chista è la cuscienza.
Embe’, quannu nasciu stu gruppu di facultà ca su’ la nostra "cuscienza"? Su’ sempri esistìuti?
C’è cu’ susteni ca puru li animali àbbianu ’na speci di cuscienza, ma si pi cuscienza nuiautri intinnemu chiddu ca aju appena sintitizzatu ju, ovveru la criazioni di n’"anàlogu" dâ realtà ntâ nostra menti pi menzu di ’na spazializzazioni dû tempu, e puru la criazioni di chidd’anàlogu di nuiautri stissi ca chiamamu "ju", addiventa evidenti ca parrari di cuscienza pî animali è ’na ignuranti scimuniterìa.
(Aduttannu ’na definizioni di "cuscienza" diversa di chidda ca ju aju adupiratu ’n stu scrittu, tuttu ovviamenti canciassi. Ma pirchì, ntô megghiu dî casi, lu discursu si farrìa assai cchiù cumplessu, e ntê àutri casi cchiù sbagghiatu, prifirìsciu ’n stu cuntestu manteniri dâ "cuscienza" la definizioni ca ni aju datu. L’impurtanti è s’accurdari - puru di vota ’n vota - supra lu significatu ca si attribbuìsci ê paroli ca adupiramu.)
Chiddu ca ’n stu casu avveni è ’na azioni tìpicamenti umana, cioè la pruiezzioni dî nostri categurii di pinseru supra chiddu ca nun semu nuiautri. È nu fenòminu ca pâ cchiù parti di nuiautri avveni cuntinuamenti e a tutti li livelli. Cunsiguenza e sìtumu di stu fenòminu è "la mancata comprinsioni". Li masculi umani pruièttanu li categurii di pinseru masculini supra lu cumpurtamentu dî fimmini, e lu risurtatu è ca "nun li capìscinu". Stissa cosa avveni a l’inversu. Nu cattolicu adopira li propri categurii di pinseru pi capiri nu mussulmanu, senza ovviamenti ci arrinisciri, e viceversa. La ’ncapacità di prescinniri dî propri categurii di pinseru ustacula, a vari livelli e a vari intensità, la recìproca comprinsioni tra li essiri umani. Si sti colossali erruri vèninu fatti tintannu di trasiri ntâ menti di n’àutru essiri umanu, cioè di n’essiri a nuiautri piuttostu simìli, putemu ragiunevulmenti concludiri ca pruiettari li nostri categurii di pinseru supra li animali produci erruri puru cchiù grossi. Accussì è defatti. Tutti li "sentimenti" ca ni piaci crèdiri ca sta pruvannu lu nostru jattu quannu lu accarizzamu su’ esclusivamenti chiddu ca ni piaci crèdiri ca iddu sta pruvannu. Avemu ’na visioni antropocèntrica dâ natura e dâ realtà, e ’n nomu di idda cummèttimu senza firmata li cchiù stòlidi erruri di comprinsioni.
Ma turnamu â cuscienza. Li animali nun umani nun ci l’hannu. L’essiri umanu sì. L’omu discindi di àutri animali. Quannu nasciu allura la cuscienza? Quannu vinni criata ntâ nostra menti chidda spazializzazioni dû tempu ca ni permetti di fari prugetti? Quannu appariu ’n nuiautri chidd’anàlogu di nuiautri stissi ca chiamamu "ju", ca ni permetti di ni addunari dî nostri sentimenti, dî nostri prubblemi e dû nostru distinu?
’Na modalità di indagari l’urganizzazioni mintali dî nostri antinati ni è data dî riperti archeulògici, pi esempiu la littiratura. Tra li cchiù antichi scritti a nuiautri arrivati ci su’ la Bibbia e l’Iliade. Cridu ca nuddu vurrà obiettari supra lu fattu ca li espirienzi umani testimuniati di sti dui fonti su’ di nu gèniri tutalmenti diversu di chiddi ca sarrìa nurmali ni aspittari ojijornu. Ntô Antico Testamento tutti li pirsunaggi dialòganu sistematicamenti cu ’na vuci ca ci dici chi hannu a fari. Li òrdini di sta vuci su’ quarchi vota pii, ma cchiù spissu cruenti e sanguinari. La vuci urdina sia dicisioni saggi ca omicidi e massacri. Anàluga cosa avveni ntô Iliade, e ntâ cchiù parti dî scritti ca ni arrìvanu di chidda èpuca. Ntô Iliade, ogni azioni impurtanti è ’nniscata dâ vuci o dâ apparizioni di quarchi Diu. Pirchì ’n tutta la littiratura antica succidìvanu normalmente sti cosi? Pirchì hannu finutu di succediri ntâ littiratura ca veni doppu? ’N cchiù, MAI c’è ’n chiddi righi traccia di intruspizioni, ovveru di chidda pràtica ca nuiautri sapemu essiri l’essenza stissa dâ cuscienza. Mai c’è ’n chiddi righi traccia di silinziusi dialòghi interiuri, e sempri c’è evidenza di cutidiani dialòghi cu ’na vuci chiamata Diu o Apollo o Cu’ sia. Parrissi ca a chidda èpuca Diu (o li vari Dei) sostituìssiru cumplitamenti la cuscienza.
Scurdamunì pi n’attimu tuttu chiddu ca ni hannu ’nsignatu supra la ’nterpritazioni ca avemu a dari a stu gèniri di littiratura, ’n modu di nun aviri opinioni precuncetti. Quali è la prima cosa ca veni di pinsari a ’na muderna pirsuna sana, pigghiannu ’n cunsidirazioni lu cumpurtamentu dî pirsunaggi dû Iliade o dû Antico Testamento? O chiddi storii su’ cumplitamenti ’mmintati, oppuru a ddu tempu èranu tutti pazzi.
Tutti li spiegazioni ca di chiddi littiratýri vèninu attualmenti dati su’ pocu lògichi quannu nun addirittura assurdi.
Nun havi sensu pinsari ca chiddi storii fussiru ’mmintati. La storia ’nsigna ca pû essiri umanu lu bisognu di documintari chiddu ca è avvinutu è sempri statu assai cchiù impurtanti ca favuleggiari supra avvinimenti immaginari.
È stúpidu crèdiri ca chiddi storii sianu sì autèntichi antichi crònachi, ma crìpticamenti cudificati secunnu cuntorti e impenetrabbili simbulugìi. Pi quali mutivu l’avissiru mai fattu? A ddu tempu la genti era cchiù sèmplici di ora, nuddu avia vogghia o mutivu di ’mprignari li soli storii ca vinissiru scritti e cuntati di cuntorti sìmbuli ca ni trasfigurassiru la viridicità.
La ’nterpritazioni cchiù sèmplici, ’ntilligenti e ovvia di tutti chiddi antichi scritti è ca nun c’è NENTI di ’nterpritari. Tuttu chiddu ca veni cuntatu è succidutu daveru.
Diu allura daveru parrava ê omini tutti li jorna? E nun sulu iddu, ma puru Apollo, Osiride, Brahma, Tao, Zeus, Odino e lu Diu Suli? Quasi. ’N realtà, li omini sintìvanu li vuci dî Dei, ca guidàvanu li sò azioni, ma chiddi nun vinìvanu di assai luntanu, tipu l’aldilà e/o lu regnu dî celi. Chiddi vinìvanu dû emisferu destru dû sò ciriveddu.
Comu assai sannu, lu ciriveddu è divisu ’n dui parti, l’emisferu destru e chiddu manancinu. Assai dî nostri funzioni su’ localizzati ’n tutti e dui li emisferi. Fa ’na eccezzioni la funzioni dû linguaggiu, la quali è ’nteramenti localizzata ntô emisferu manancinu, ’n parti ntâ area di Broca, ma suprattuttu ntâ area di Wernicke. Pirchì lu linguaggiu, accussì impurtanti pi nuiautri, risedi ’n unu sulamenti dî nostri emisferi? E quali funzioni si trova, ntô emisferu destru, â esatta currispunnenza dâ area di Wernicke?
La risposta a st’última dumanna è: "nudda". C’è, ntâ area di Wernicke dû emisferu destru, ’na purzioni di ciriveddu ca pari propriu nun serviri a nenti, tant’è veru ca quannu idda veni danneggiata o aspurtata, lu pazienti nun si nn’adduna mancu, pirchì nudda dî sò funzioni risurta minumata. Su’ stati però eseguiti espirimenti supra assai pazienti, stimulannu elèttricamenti sta inutilizzata area dû ciriveddu pi vidiri chi succidia. Li pazienti rifirìvanu ca ci paria di sentiri vuci. Fina ô 2000 a.C. la area di Wernicke dû emisferu destru dî essiri umani funziunava a pienu regimi, cumunicannu a viva vuci ô emisferu manancinu li sò dicisioni supra ogni prubblema ca esulassi dâ routine cutidiana.
Era chista l’essenza dâ Menti Bicamerali, la forma di urganizzazioni mintali ca regnau ntê crani dî essiri umani pi dicini di migghiara di anni fina ô secunnu millenniu a.C., suppiantata (ma sulu ’n parti) dâ forma di urganizzazioni mintali ca oggi chiamamu "cuscienza suggettiva".
Li neuròlogi canuscènu abbastanza beni li diffirenzi funziunali tra li nostri dui emisferi cirebbrali. Chiddu manancinu è spicializzatu a l’azioni. Iddu cuntrolla la parti destra dû corpu, e defatti semu ’n gradu di adupirari la manu destra megghiu dâ manancina (li manancini hannu certi funzioni dî emisferi ’nvirtiti, ma la sustanza nun cancia). Chiddu destru è puru chiamatu "emisferu criativu", e è spicializzatu ntâ attività criativa, ovveru la suluzioni di prubblemi e la capacità di sìntisi. Tuttu chiddu ca nuiautri "sintemu" è cchiù o menu ’na attività dû emisferu destru. Chiddu ca pinsamu concettualmenti è ’mmeci indicativamenti ’na attività dû manancinu. Ntô spaziu mintali dâ nostra cuscienza nuiautri integramu sti diversi funzioni, puru nun sfujennu ê cuntraddizioni ca chiddi càusanu.
Ô tempu dâ Bibbia e dû Iliade, nun c’era lu spaziu mintali, ma c’era già lu linguaggiu, ca puru ancora mancava di tutti ddi vòcabbuli ca su’ cunnessi â cuscienza di sé. L’omu nun s’addunava di esistiri, comu puru oggi nun ni addunamu di guidari la màchina si semu prufunnamenti persi ntê nostri pinseri. Si agia perennimenti ’n modu automàticu, comu pi esempiu nuiautri oggi ancora si guida la màchina ’n modu perfettamenti automàticu.
Pi ’mparari a cumpìri azioni sèmplici nun c’è bisognu dâ cuscienza, comu la ottima capacità di apprinnimentu di n’animali ca veni ammaistratu perfettamenti mostra. Tuttavia, ogni vota ca l’Omu Anticu si truvava ’n ’na situazioni cunflittuali, unni li inconsapèvoli autumatismi dû sò emisferu manancinu nun èranu cchiù sufficienti a risòrviri nu prubblema, la situazioni di stress inducìa l’emisferu destru (rispunsabbili, comu puru oggi, dâ capacità di sìntisi) a cumunicari a viva vuci ô manancinu chi iddu avissi a fari. Chista era l’essenza semplificata dû funziunamentu dâ menti bicamerali. La vuci sintuta appartinia â figura autoritaria assuciata â nozioni cumunicata: nu familiari, lu caputribù, lu re, lu diu.
Puru oggi nuiautri nun semu cuscienti di tutti li nozioni ca su’ nascusi dintra di nuiautri. Spissu avemu nu cuncettu supra la punta dâ lingua, ma nun ni veni ’n menti. Ma ni abbasta, pi esempiu, dari ’na taliata ô libbru unni avemu apprisu stu cuncettu pirchì iddu riappari màgicamenti ntâ sò interizza dintra di nuiautri. Putemu nun arricurdari pi nenti ’na puisìa ca puru sapemu di sapiri a memoria: ni abbasta però ci dari ’na taliata dintra ô libbru unni sapemu ca idda si trova pirchì ni riappari ’n menti ntâ sò tutalità. Ô stissu modu, n’appuntu scarabbucchiatu ’mpressa sarà sufficienti a ni fari arricurdari idei e prugetti puru assai cumplessi.
Puru ntê tempi antichi, quannu la menti era bicamerali, c’era lu prubblema di s’arricurdari di nozioni supiti. Chiddu ca richiamava â memoria ’na canuscenza nascusa nun era nu libbru o n’appuntu, ma l’effiggi dû pirsunaggiu autoritariu assuciatu â nozioni. Nascìru accussì li idoli. Quannu ci si truvava ’n ’na situazioni cunflittuali, e nun ci s’arricurdava comu ci s’avissi a cumpurtari, ci si jiva ntâ chiazza dû villaggiu (o città) a taliari la statua dû idolu di turnu. E idda facia l’effettu dî nostri libbra o appunti: richiamava la nozioni supita â memoria, e chistu avvinia sintennu la vuci dû idolu. Pi chistu nasciu puru la tradizioni dî idoli purtàtili: cullaneddi, statuetti, icuni. Cchiù la sociità era cumplessa, cchiù granni era la quantità dî idoli, pirchì a ognunu di iddi era assuciata ’na categuria di nozioni (propriu comu ntê libbra). ’N qualsiasi situazioni di stress ntâ quali nun ci s’arriniscìa a pigghiari ’na dicisioni automàtica (automàtica comu chiddi ca nuiautri pigghiamu mentri senza pinsari guidamu ’na màchina, pi esempiu canciari marcia) ci si dava ’na taliata ô idolu pirtinenti e accussì ci si sintia la sò vuci cumunicari chi ci s’avissi a fari.
La vita di ognunu era nu contìnuu sentiri vuci di figuri autoritari urdinari chi jissi fattu. Quarchi vota l’allucinazioni auditiva era accumpagnata di visioni.
Ma facemu nu sàutu ê origgini di sta menti bicamerali. Quannu nasciu? E comu? Ccà ci truvamu daveru ê albi dû essiri umanu. Li cumpunenti di chiddi nichi tribù ca èranu l’umanità avìvanu ntô craniu lu cchiù efficienti computer dû regnu animali, ma li programmi facìvanu daveru schifu. Ottimu hardware, quasi nuddu software. Èranu di pocu nisciuti dî furesti e stavanu accuminzannu a cacciari ’n brancu, facennu cuncurrenza a tutti li carnìvuri, li quali putìvanu cuntari supra dicini di miliuni di anni di allinamentu ê spaddi. Últimu arrivatu, tradizioni di vigitarianu e insittivoru comu tutti li primati, neo-carnìvuru e cacciaturi pivellu, l’essiri umanu cumpinsau cu n’accriscimentu dû ciriveddu la mancanza dî istinti, dî ograffi e dî zanni ca facìvanu di iddu lu peggiuri dî cacciaturi. Cû ciriveddu ’mparau pi esempiu a custruiri armi. Ci vulìvanu uri e uri pi affilari ’na petra. Ntâ rudimentali urganizzazioni mintali di ddi primi umani, li funzioni èranu ben distinti. L’emisferu destru sintitizzava la nicissità di affilari la petra. L’emisferu cirebbrali manancinu mittiva ’n attu l’affilamentu. Lassatu a sé stissu, l’emisferu manancinu si sarrìa distrattu dâ sò attività â prima occasioni. Putemu dari n’ordini a nu cani e iddu obbidìsci, ma si nun reiteramu cuntinuamenti l’ordini, doppu nu pocu iddu si distrai e finisci di obbidiri. Accussì era pû emisferu manancinu, lassatu a sé stissu. Ma l’emisferu destru, l’emisferu "criativu", urdinava cuntinuamenti ô manancinu chiddu ca iddu avissi a cuntinuari a fari, e lu facia mannannuci l’ordini sonoru assuciatu ô gestu di affilari la petra. Dicennu pi tuttu lu jornu a nu cani ben ammaistratu "cuccia!", iddu cuntinuirà a si mèttiri a cuccia. Dicennu pi tuttu lu jornu ô emisferu manancinu "affila!", chiddu destru lu custringia a cuntinuari pi tuttu lu jornu a affilari la petra, senza si distrarri. ’N realtà, ntê primi tempi, nun ci dicia propriu "affila", ma ddu tali gruggnitu ca avia assuntu ddu significatu. E di unni vinia ddu particulari gruggnitu? Cu’ l’avia ’nsignatu ô emisferu destru? Embe’, ccà semu daveru a l’accuminzu dâ cultura. Lu màssimu detenturi di sti nichi canuscenzi culturali era pi ovvii cosi lu capotribù, ca l’avia apprisi dû capotribù pricèdenti o l’avia parzialmenti ’mmintati di sé. Era lu capotribù ca ’nsignava ê àutri comu s’affilassi ’na petra, mustrannuci comu si facissi e assuciannu l’esempiu â emissioni di nu sonu (a l’accuminzu nu certu gruggnitu). C’è pocu di umanu ’n tuttu chistu. Puru tra li scimmi avvèninu cosi di stu gèniri. Stu sonu, stu gruggnitu addivintava accussì l’’nniscu dâ azioni di affilari ’na petra. Ni addivintava accussì l’ordini. Ma l’Omu, puru ntâ abissali ignuranza ’n cui annaspava a ddu tempu, era assai cchiù ’ntilligenti dî scimmi, e rispettu a chiddi sviluppau certi capacità ’n cchiù: l’emisferu cirebbrali destru pigghiau a guvirnari li azioni cumpiuti di chiddu manancinu ’mparannu a ci dari òrdini virbali, ô stissu modu ’n cui si dànnu a n’àutra pirsuna. Accussì, lu capotribù ti ’nsigna ’na azioni assuciannula a nu sonu ca ni diventa l’ordini, e quannu lu tò emisferu destru pensa ca tu àbbia a cumpìri sta azioni la cumunica a vuci ô manancinu, e la vuci ca tu senti è tali e quali chidda dû capotribù, comu si si trattassi di ’na registrazioni digitali.
Nu jornu lu capotribù mori, ovveru finisci definitivamenti di si mòviri e doppu nu pocu accumincia a puzzari. Tutti li animali istintivamenti alluntananu di sé li carcassi dî sò cumpagni morti, e accussì avia fattu l’Omu prima ca ’n iddu surgissi la menti bicamerali. Ora, lu capotribù è mortu ma quannu c’è di fari quarchi cosa tutti sèntinu ancora la sò vuci. ’N realtà, nun si tratta dâ vuci "sò", ma dâ registrazioni "digitali" dâ sò vuci, prudutta dû emisferu cirebbrali destru. Li nozioni ca iddu ha ’nsignatu nun su’ defatti morti cu iddu, e ntâ menti di ognunu cuntìnuanu a ’nniscàri l’azioni allucinannu la sò vuci. Nasci accussì ’na cuntraddizioni pircittiva. Lu capotribù è pi certi versi mortu, pirchì nun si movi, ma pi àutri è innegabbilmenti vivu, pirchì parra e dici cosi útili. Nun si muvennu, nun provvedi cchiù ê propri bisogni, e addiventa accussì ovviu ca ci si pigghia cura di iddu. Pirchì oltri di certi apparenzi iddu è vivu, avrà bisognu di ’na casa: ecco la nascita dâ tomba e dû tempiu. Pirchì è vivu, avrà bisognu di manciari: li riperti archeulògici testimònianu ca pi assai millenni, ’n tuttu lu munnu, li morti vinìvanu atterrati ’nsemi cu manciari. Pirchì li nozioni su’ assuciati â sò vuci e la sò vuci è assuciata â sò facci e ora la sò facci nun c’è cchiù, ci voli custruiri nu surrogatu dâ sò facci ca permetta di lu vidiri pi arricurdari (sintennuli) li sò ’nsignamenti, e ecco la ’mminzioni dî statui e dâ idulatrìa. Ecco, ’n estrema sìntisi, la ’mminzioni dâ vita doppu la morti.
Certi sociità bicamerali, comu li Egizi e li Atzechi, su’ crisciuti fina a livelli di cumplessità surprindenti.
Di quannu ’n quannu sti sociità crullàvanu, cu ’na vilucità e ’na assenza di causi esterni ca li studiusi, ignari di sta teurìa, nun su’ mai arrinisciuti a si spiegari. Succidia, dittu ’n modu sèmplici, ca l’urganizzazioni geràrchica di sti vuci (li Dei) cullassava, e cu idda l’urganizzazioni suciali. ’Mmeci di veiculari infurmazioni útili, li vuci dî Dei si riducìvanu a impartiri òrdini incuerenti ca cunducìvanu ’mpressa ô disastru.
Fu duranti unu di sti crolli, ’n Mesopotamia, versu la fini dû secunnu millenniu a.C., ca fici la sò cumparsa pâ prima vota supra la terra la cuscienza suggettiva, cioè la criazioni di nu spaziu mintali e la capacità di narratizzari li eventi spazializzannu lu tempu. Sta nova forma mintali ’mpressa cunquistau lu munnu, e la storia di sta transazioni è mirabbilmenti documintata dû Nuovo Testamento. Diu nun parra cchiù ê omini, fora ca ê prufeti e ê messia, li últimi omini bicamerali. Addivintata cuscienti, l’umanità è però nustàlgica dâ èpuca bicamerali. La cuscienza, sita ntô emisferu manancinu, s’è assunta lu càricu dâ rispunsabbilità dî dicisioni, prima delegata ê Dei dû emisferu destru. ’N ogni modu si cerca accussì di rievocari li vuci scumparsi, pi sfuggiri la rispunsabbilità. La nascita dî riligioni è lu signu cchiù lampanti di sta nustalgìa. Li giaculatorii e li mantra autoipnòtici hannu defatti l’effettu di ’ndibbuliri l’ancora fràggili cuscienza inducennu nu statu di trance, cchiù simìli ô vàcuu mintali dâ menti bicamerali.
Semu oggi sulu ê albi dâ cuscienza. Idda nasciu sulu 4000 anni fa, e sulamenti ntê últimi dicenni ntâ cuscienza ha accuminzatu a affiurari la cuscienza di comu sia nata la cuscienza. Ma semu ancora immersi ’n ’na baraonda di vistìi dâ èpuca bicamerali.
Li vuci bicamerali èranu ’nniscati dû stress, cioè dâ tensioni nervusa ca nasci quannu davanti a nu prubblema si stenta a ni truvari la suluzioni. Ancora oggi, nu forti stress ni pruvoca allucinazioni uditivi (es: stress di diunu, di mancanza di sonnu). ’N certi casi riaffiòranu puru li allucinazioni visivi, ca hannu la forma dittata dû imperativu cognitivu cullittivu dû mumentu. Accussì, a nu cattolicu po’ appariri la Madonna, e nun certu Buddha. A nu siguaci dî UFO pònnu ’mmeci appariri extraterrestri. Li allucinazioni, uditivi o visivi, compàrinu ’n situazioni di stress. La frevi è ’na forti causa di stress. Cu’ di nuiautri, ’n preda a forti frevi, nun ha mai avutu allucinazioni? Cu’ nun ha mai avutu allucinazioni di picciriddu, quannu la cuscienza nun s’è ancora sardamenti affirmata, fòrsi propriu duranti ’na frevi? E pirchì mai avissi oggi esistiri ’n nuiautri la capacità di aviri allucinazioni, si idda nun avissi custituitu ’n passatu ’na cunsueta modalità di funziunamentu dâ nostra menti?
Lu cunsumu di droghi psicòtrupi, dâ àlcol â marijuana â eroina, è n’àutru signu dâ inconsapèvoli nustalgìa dî umani versu la èpuca bicamerali. Li droghi supìscinu la cuscienza, e certuni indýcinu allucinazioni. Li riti tribbali dû ballu rìtmicu, accussì tìpici ntê tribù africani e ntê discoteche dî paisi civili, su’ n’àutru signu di sta nustalgìa di ’na èpuca senza cuscienza. Suttaposta a rìtmicu martillamentu sonoru, qualsiasi menti umana perdi almenu parti dâ propria cuscienza. Agghiuncennu droghi, lu trance è ancora cchiù granni.
Comu è lògicu ca sia, quarchi vota certi individui pèrdinu spuntaneamenti sta ricenti cunquista dâ menti umana, la cuscienza, e ripiòmbanu ntâ menti bicamerali. Òdinu vuci, pèrdinu lu sensu dû tempu, vìvinu tra allucinazioni. Chiamamu a chisti schizofrènici, li cridemu malati, su’ sulamenti regrediti. La menti bicamerali è ancora tra nuiautri.
Vistìi dâ menti bicamerali, ntô essiri umanu, è quasi tuttu: la música, la puisìa, la propinsioni ê miti e â delega dâ rispunsabbilità, la fidi, la sincirità, la fidiltà, li sentimenti. La cuscienza analìtica s’è appena addumata, ’n nuiautri, di nu pugnu di sèculi, e nun avemu ancora ’mparatu a la adupirari pi finalità saggi. Cchiù spissu, la cuscienza è defatti adupirata comu arma ’mpropria pi pianificari azioni triviali. Pi chistu, lu Beni è dî cchiù magghiurmenti assuciatu a funzioni umani antichi, vistìi dâ menti bicamerali, ’mmeci ca ê immaturi frutti dâ nostra nova putintissima funzioni chiamata cuscienza.
C’è supra chistu di parrari e ragiunari pi libbra e euni, ma pi sta vota mi fermu ccà, assai prima ca a metà discursu, cuntenti di aviri postu germògghi di riflissioni ntê menti umani ’n cui stu scrittu s’è riversatu, augurannumi ca iddi tròvanu terrenu fèrtili, ’n modu di nun si tramutari, comu ’mmeci quasi sempri succedi, ’n paroli sprecati.
Caro Maurizio Costanzo Show, pensu veramenti vrigugnusu ca m’àbbia a pigghiari pùbblicamenti la briga di fari luci supra sti virità ju, ca doppututtu nun sugnu mancu laureatu e nun mi paga nuddu, quannu nuddu dî titulatissimi pagatissimi sidicenti psicòlogi e sociòlogi ufficiali e famusi ca ntê anni si su’ alternati supra lu tò parcuscènicu nun si su’ mai rivilati ’n gradu puru sulu di accinnari a stu ordini di brillanti argumenti. Quasi quasi li sfidu a duellu pi rivilari ô munnu la sò farsesca impustura.

Roberto Quaglia





Lassa nu Cummentu.

Leggi li cummenti di l’àutri.

Mi piaci! Mi piaci! Mi piaci!

Ìnnici dî lèttiri.

Cupirtina.

Ma chi è Roberto Quaglia?





L’òpira "Caro Maurizio Costanzo Show...", sana sana o ’n parti, pò essiri liggiuta, scarcata supra ô computer, stampata e cupiata senza lìmiti, sulu pi usu pirsunali. Tutti li testi e li illustrazioni su’ pruprità di Roberto Quaglia e nun pònnu essiri adupirati sani sani o ’n parti senza autorizzazioni. Lu prugettu gràficu e li cumpunenti gràfichi di sti pàggini su’ pruprità riservata di Roberto Quaglia. L’òpira "Caro Maurizio Costanzo Show...", sana sana o ’n parti, nun pò essiri missa ’n vènnita a nuddu tìtulu senza privia autorizzazioni.
© 1994-2000 Roberto Quaglia.




















Spartìllu:FacebookXWhatsAppTelegramEmail