o l'é de mòda l'orôre, pùrché o segge pe fìnta. Mêgio s'o l'é reâle, ma sénpre pe fìnta. Vîva o raccapricciànte, pùrché se l'àbbie çertézza ch'o segge pe fìnta. Se divèrte a spaventâse pe davéi in virtù de càuze verosìmili, ma fìnte.
Se câla inte l'angóscia de 'n film de l'orôre, dôve tûtti i protagonìsti vêgnan sciaccæ pe fìnta pe davéi. Se nûtre de 'n telegiornâle ch'o ne vòmita inti éuggi e scéne de âtri protagonìsti, sciaccæ sta vòtta pe davéi, ma pe fìnta. I mòrti vêi do telegiornâle ô són pe fìnta, defæti o l'é abàsta cangiâ canâle e lô scompàian, assolutaménte e pe sénpre, da-e nòstre vìtte, dôve coscì descrovémmo che no êan mâi comparsci pe davéi, ma sôlo pe fìnta.
Se câla inte quæ se sîa verscion de fìnto orôre con pasción che i òmmi quàrche vòtta ciàman morbôza. In realtæ a l'é a pasción de chi o inpâra l'orôre atravèrso seu raprezentaçioìn irreâli, pe méttise in grâdo de mêgio afrontâlo quànde mâi quéllo o se prezentésse a-o nòstro cospètto co-o seu spietòu cârego de efetîva realtæ. Se alena a l'orôre vêo, ch'o fortunataménte de râdo o ne tócca, immedeximàndose inte l'orôre fìnto fintíscimo di film ciénn-i de mostri improbàbili, e inte quéllo vêo, ma fìnto pe niâtri, di telegiornâli ciénn-i de mostri probàbili.
Ma assìste a tâli raprezentaçioìn de orôri o l'é tûtto sommòu eserçìçio piûtòsto pascîvo. Se inpâra a bàsso livèllo, perché tûtto quéllo che o teleschèrmo o ne inségna o l'é a bàsso livèllo. Pe mêgio conpréndce l'orôre, e èse prónti a fronteggiâlo quànde quéllo mâi o ne dovésse piggiâ de mîa, o l'é ciù ûtile adêuviâ a seu imaginaçión. In efètti, o l'é sénpre ciù ûtile adêuviâ a seu imaginaçión inveçe do televixô pe inparâ, conpréndce, sentî, aprezâ ò desprexâ quarcösa. Pe vaccinâ lê mæximi da-i rîxeghi che l'orôre vêo o conpòrta, bézeugna primma de tûtto no avéi puîa de imaginâselo. Se tîa sodisfaçión da-i film de l'orôre e da-i telegiornâli (chi o no tirésse sodisfaçión o no ê goarderîa, o l'é óvvio) pròpio perché lô se sostituìscian a niâtri inta responsabilitæ de çèrne quæ orôri imaginâse. O affiôra in niâtri cómme 'n sénso de córpa, a imaginâ in pròpio i orôri che no dexiderémmo pe-a vìtta nòstra e pe quélla di âtri. O l'é 'n sénso de córpa feua de lêugo, dovûo a-o nòstro tîmô che imaginâ 'n orôre o pòsse indûe a comméttilo, quànde o l'é despésso inveçe vêo o contrâio.
Piggiémmo alôa in conscideraçión l'idêa de inpalâ o nòstro gàtto de câza ò o nòstro cagnétto. Pôvi, cómme soffriéivan. L'idêa a ne ùrta, e alôa inscistémmo imaginàndo o contrâio de quéllo che ne vêgne istintîvo, vêuo dî de méttise a rîe con profóndo sàdico piaxéi davànti a-o agonizànte nòstro tezorétto domèstico, e pròpio quànde a comoçión a ne induriéiva a piantâla ghe spûémmo inveçe in fàccia, a-o nòstro pôvio cagnétto ch'o coscì tànto o ne l'à sénpre vorsûo bén, strapàndoghe i péi a ùn a ùn e dàndo fêugo a-a seu côa inbevûa de àlcol. O l'é 'n pensê pöco gentîle. Ma se pêu fâ de mêgio. Poémmo imaginâ 'n regàllo de cunpleànno do tûtto particolâre pe-a nòstra câa nònna, ch'a quànde êrimo pìcin a ne contâva coscì bén e fôe, ò pe-o nòstro amòu nonìn. Co-a scûza ch'o l'é o seu cunpleànno ê ligémmo a 'na cadrêga pe zêugo, e quànde se spêtan che o rîve o regàllo ghe inietémmo inveçe a repetiçión ægoa salâ bogénte drénto a-o nâzo, no sénsa avéili prìmma acuratamente inbavagiæ. Dòppo, quànde l'atmosfêra a s'é scaldâ abàsta fémmo intrâ in câza a pìccola bànda de pastôri stupratôri che émmo recrutòu dòppo lónghe riçèrche, indivìddoi temperæ da ànni de cöiti con pêgoe e galìnn-e, e quànde lô se dàn da fâ co-i nòstri pôvi nónni niâtri émmo o bón gùsto de immortalâ ògni detàglio co-a nòstra pìccola telecàmera, refâzéndo sùbito dòppo revédde a-i estenoæ nónni o filmâto de-e seu involontârie prodésse, informàndoli pe corretézza che mediànte 'n espediénte tècnico sémmo colegæ co-l'antènn-a condominiâle in sce-a frequénsa giùsta, coscì che tûtto o palàçio ê stâ òua amiràndo a-o pòsto de RAI UNO. Voléndo exageâ poriéiscimo immétte i fotogràmmi mêgio in sciô çircûito telemàtico de INTERNET, metténdoli coscì a despoxiçión de vìnti milioìn de uténti in tûtto o móndo. Ma a fùria de exageâ l'orôre bén prèsto o se trasfórma in umorìsmo nêgro, e o no fâ ciù o mæximo efètto.
Quarchedùn o porrâ scandalizâse, pensàndo che quarchedùn âtro o pòsse ozâ pensâ quarcösa do génere. Se o l'é pe questo pòsso ozâ pensâ bén de pézo, ma no voéiva òua dimostrâ quànto mì segge in grâdo de imaginâme de orìbile. Voéiva métte in evidénsa o fæto che imaginâse da sôli i orôri o l'é 'na evoluçión rispètto a-o gèsto de goardâse i orôri inte 'n film ò into telegiornâle. Se stupìsce di orôri ezibîi inte 'n film de Dario Argento & Coléghi e se stupìsce di orôri ezibîi inte 'n telegiornâle pe-a mancànsa de imaginaçión che traîmo a no imaginâse pe cónto nòstro quéllo che o regìsta do film o l'à inveçe savûo imaginâse e quéllo de ripugnànte che i giornalìsti marpioìn són reuscîi a scovâ in gîro pe-a societæ.
L'orôre o atîa perché o existe e perché dæto ch'o existe bézeugna savéisene diféndce. No se ô conósce veramente fìnn-a a quànde no se ô incóntra. Ma se avixìnn-a a conóscilo osservàndo i ezénpi che i film e i telegiornâli ne fornìscian, ò pûre adêuviàndo a seu imaginaçión. Quànto ciù se l'é avixinæ a conóscilo, tànto ciù se l'é in grâdo de fronteggiâlo quànde quéllo o ne toccésse diretaménte. A questo sèrvan i film de l'orôre, a violénsa in tivù, e i telegiornâli. A questo o sèrve, bén de ciù, l'imaginaçión, pe chi a â sa adêuviâ. Imaginâ l'orìbile, savéndo ch'o l'é orìbile, in tûtti i seu detàlli, o ne fornìsce 'n bón potençiâle de diféiza cóntra de quéllo.

Roberto Quaglia