mé a sån ló ch'a sån. Ważvàira, scuṡè s'an sò cme spieghèrvel, mo mé a sån quall ch'at scrîv tótti sti lêtri inteligänti, anc se par furtóna a pås bän vantèrum ed brîṡa èser ló. Mé a sò ch'a al sån parché l'anâgrafe la m al garantéss. Mo a sò anc ch'a la päns in môd diferänt da cme al dîṡ ed pinsèrla ló, epûr quand a m guèrd al spêć al côrp e anc la fâza i én pròpri i stàss. La fâza in efèt la câmbia un påch int l'espresiån. Quand a sån al mé istàss d'adès a i ò una fâza pió normèl e un'espresiån principèl såula, bèla sänzza cme as convén. Quand a sån al mé istàss inteligänt a i ò däli espresiån, anc in vatta ala fâza, ch'an capéss e l'é méi acsé. Csa m interèsen, difâti? Mé a sò ch'ai sån parché cogito ergo sum (a srò sänzz mo an sån mégga cretén). E a sò anc ch'ai é ló, parché tótt sumè a sän int al stàss côrp, anc s'a turno. A sån sicûr che anc ló al sa ch'ai sån mé insàmm a ló int al stàss côrp a turno, parché dåpotótt l'inteligentån l'é ló. Mo a crädd anc ch'al s vergåggna ed mé e alåra an al ametarà mâi. A avî da côierel in vatta al fât quand al så côrp l'é druvè da mé, filmèrel e dåp fèregh notèr ch'l'é ló, ważvàira ch'dånca an é mégga dåp sänper acsé inteligänt cme ai pièṡ invêzi fèr vàdder d'èser. E s'av dîṡ ch'quall int al film an é brîṡa ló mo al så fradèl gemèl andicapè an i cardî brîṡa! L'é pròpri ló, såul che in chi mumänt a stâg controländ mé al nåster côrp. Ai la fâg vàdder chi ed nuèter dû l'é pió sé istàss ch'l'èter!
Comónqued a vlêva dîr ed brîṡa dèr réta ali cavolè ch'av à cuntè int la så ûltma lêtra. Sta stòria dla mänt ch'la gh à äli då cambri l'é una cavolè. Intant l'é asórd al fât che la mänt l'é un bilocèl. E dåp, secånd ló Dío l'é in óna ed sti då cambri e ògni tant al citåfona int l'ètra par dîregh csa fèr. Mo cme fa Dío a stèr cîuṡ in una cambra (che dåp tra l'èter a m avî da spieghèr indóv l'é ch'sta cambra la s scånd int al zarvèl pîn ed matêria grîṡa) se cme tótt i san Ló l'é ûbich?
Dal så discûrs al s trâta cme s'nuèter a sän däli spêci d'animèl ch'a stän dventänd umàn mo ch'ai vål ancåura un mócc' ed tänp. Be', animèl al srà ló, mé a m sént umanéssum quèṡi tótt i dé. Quand a récit äli mî poeṡî ch'a scrîv quand am vén la tristèza a m sént bän poêtich e såver tótt tantéssum umàn. E quand a dâg tótti äli mî preghîr a Dío a m sént dabån bån, e al på un animèl sintîres bån? Nå, dâg mé, s'a m sént bån al vål dîr ch'a sån umàn e ch'a sån anc bån, s'nå a m sintirévv catîv. Difâti, quand par ṡbâli a sån catîv (an sån brîṡa perfèt), a m sént anc catîv, e dåp a i ò da confesèrum e l'é gióst ch'l'é acsé. Dåp ch'a m confès a m sént bån ed nåv, e acsé se dåp am arcapita ed nåv par ṡbâli d'èser catîv, la catîveria an s acômmola brîṡa, e in generèl mé a arèst bån. Äli persåni catîvi cme Hitler äli sénten d'èser catîvi mo äli s confèsen brîṡa, acsé la catîveria la s acômmola e ala fén i én custrét a suicidères, o comónqued a finîr a l'infêren, cme l'é gióst, par furtóna, ai mancarévv èter che dåp a i artruvän in paradîṡ a tradimänt!
E dåp csa l'é sta stòria che la televiṡiån la s mandarévv in "trance"? Mé st'"trance" an sò mégga indóv l'é e an i sån mâi stè. A m al arcurdarévv, altrimänti! Mé a guèrd tantéssum la televiṡiån, parché l'é al mî hobby, e parché a sént ch'la m fa bän. E an ò mâi vést al "trance". A guèrd anc i film picànt, l'é vaira, chi ch'a afétt äli videocassèt parché lé i n fan ed tótt i colûr, mo un påver Crést cme mé ch'tótti äli dòni äli m dan di tâi csa l'à da fèr, eh? L'é bän méi ch'a m sodésf da sål con una bèla videocaséta picànt che invêzi a m in vâg in gîr a violentèr äli sgnurén'ni par bän, cme i dîṡen ala televiṡiån. Ògni tant, a sintîr in televiṡiån ch'ai é acsé tanta zänt ch'la stûpra am vén la tentaziån ed fèrel anca mé, mo a i ò pòra ch'an i rîṡ a stuprèr bän, che in vatta al pió bèl dåp al vén fòra quall inteligänt ch'ai é dänter ed mé ch'dåp al m dîṡ: "Ou! Csa t fè?! Che a finän tótt e dû in parġån!"
An ò brîṡa tanti amîgh, anzi, mé an in ò pròpri. Tótt i amîgh ch'a i avrévv invêzi al i gh à quall èter là ch'l'é inteligänt dänter ed mé mo ch'adès al s in stà zétt. Ecco i vantâg̈ dl'inteligänza. I t fan purtèr vî i amîgh al té istàss pió sänzz ch't è ed dänter (anc s'adès mé a sån ed fòra e ed dänter ai é ló). Mé an gh avrò amîgh, mo con la televiṡiån l'é cme s'invêzi a n sån pîn, d'amîgh. A i cgnóss tótt, dal vèć Pippo Baudo ala bèla e simpâtica Ambra, e am pèr ed cgnóserli acsé bän che s'a i incåntr par strè a sån quèṡi cunvént ch'i m cgnóssen anca låur. A quèlch a i sputarévv, cme a chal Sgarbi ch'ai sputarévnen tótt chi ch'i la pénsen cme mé. L'èter mé istàss l'é invêzi ed chi ch'i s fan freghèr dala så parlantén'na e i al stan ancåura a sintîr. Fantozzi dåp l'é cme un żéi par mé. Mé a l ò incuntrè una vôlta, che par ciapèrel in gîr i al ciamèven tótt sgnåur Villaggio e ló al s cumpurtèva cme s'anca ló cme mé al gh à dänter ed sé ón pió inteligänt ch'ògni tant ai ciâpa la man e anc al côrp. Mé alåra a Fantozzi a i ò strécc' la man, e dåp un påch ló al m à détt "ciao roberto". VéȘt ch'alåra an sån brîṡa såul mé a cgnóserli cäli persåni famåuṡi, ch'am pèren cme mî amîgh, mo anca låur i cgnóssen mé? Una vôlta che la Televiṡiån l'êra ròta a sån stè mèl anca mé. Par tanti dé a i ò rinunzè ala mî quåta ed côrp e a i ò lasè al comànd a quall èter inteligänt ch'a i ò dänter. A ló ai pièṡ quand an ai é brîṡa la televiṡiån. A avî capé ch'râza ed persåna l'é? An s vergåggna gnanc? Secånd mé la zänt la guèrda tröp påch la televiṡiån. L'é dimostrè ch'chi la guèrda ed pió al vîv méi parché al gh à manc preocupaziån. Mé a t suggeréss, chèr Maurizio Costanzo Show, ch'té t ârva una campâgna par rénder obligatôria la televiṡiån int äli scål. Se i ragazû i pséssen guardèr la televiṡiån anc int äli scål, e mé a sån sicûr ch'in futûr i al faràn parché la ziviltè par furtóna la avanza, i cressrévnen bän méi, dventänd da adólt pròpri tótt cme mé mo sänza la ṡfurtóna ed quall inteligänt dänter ch'at rómp äli scâtol, che sänza ed ló dänter ch'at scòcia sänper as psrévv èser acsé contänt...

Roberto Quaglia