A i ò da zerchèr d'èser banèl, accidänti. A m én capitè in man äli brótti cåpi däli lêtri ch'a t ò bèle scrétt e a m sån adè ch'äli én dabån brótti, ważvàira a m én scapè di mumänt ed profonditè involontèria, a diṡcâpit dla banalitè indispensâbil a fèr ed qualsîasi prodót un prodót bån. L'é un argomänt abastanza banèl, quasst? A al spêr dabån. Tótt i dîṡen uramâi ch'qualsîasi cåsa l'é prémma ed tótt un prodót. S'i al dîṡen tótt, fårsi l'é un concèt banèl, ważvàira pròpri quall ch'a stâg zerchänd ed produṡ. Se tótt l'é un prodót, o l'é un bån prodót bån o l'é un catîv prodót catîv. Bän, am pèr ch'a banalitè a sän andänd bän. Chi l'é ch'al decéd quand una cåsa l'é dabån banèl? Sta frèṡ la m é gnó abastanza banèl. A stâg miglioränd.
Una cåsa la på èser banèl par taló e banèl par èter, ważvàira, a vlêva dîr, banèl par quèlch e brîṡa banèl par èter. E csa n diṡî ed métter quèlch frèṡ in corsîv, sänza particolèr motîv? An é decidamänt banèl? Fårsi l'é leggermänt originèl. Biṡåggna stèr atänt. L'originalitè la t aspèta al vèrch drî al cantån, e la t câpa quand manc t al aspèt. Mo una cåsa la på èser par gnínt banèl epûr asè stópida. L'é méi una bôna banalitè o una perentôria stupiditè? Una cåsa tröp stópida la lâsa lé d'èser banèl.
Accidänti! L'ecès ed banalitè al condûṡ a tradimänt al så opåst quand manc t al aspèt. Biṡåggna decrementèr la coretèza semântica - ma che cavolo dico! - biṡåggna diminuîr la bontè gramaticèl par compensèr i rigórgit ed banalitè paradosànta.
A i capéss un bèl gnínt gnanca mé, av asicûr dabån. Che figûra ai fâg, incû, con sti parål ch'an m pièṡen gnanc un puchén? A pèr scêmo, o a pèr ignorànt? Opûr an pèr un bèl gnínt parché a avî bèle lasè lé ed lèzer? Mo csa dâg? S'i an lasè lé ed lèzer an s in adàn brîṡa ed tótti sti parål ch'pûr äli continuen a èseregh in vatta al fói ed cârta ala så insapûta, dånca csa ai én a fèr?
Qué a m sa che la banalitè la s in é andè a fèrs frîżer. Ai vål un bèl lågh comón par salvèr chèvra e cavî. Quèl dal tîp: "La cåsa impurtànta l'é ch'ai séppa solidarietè". Gnínt mèl, eh? Difâti al dnèr an fa brîṡa la felizitè, parché la natûra l'é matrégna e quand manc t l aspèt i nåd i vénnen al pèten e qué al câsca l'âṡen. An ai é pròpri giustézzia a st'månnd! L'é pròpri vaira ch'an ai é da fidères. Pió a cgnóss äli persåni e pió a am äli bêsti.
Tótt quasst l'é sänplizemänt squâlid, scèrsamänt banèl o antibanèl, un brân scrétt dal tîp "a vrévv mo an pås", una maṡnè ed frèṡ amucè a casâz.
Fårsi a riuscän almänc a dventèr noiåuṡ.
Mo parché a duvrén dventèr noiåuṡ? A vlêven èser banèl parché quasst l'é quall ch'ai pièṡ ala zänt. Mo äli noioṡâgini an pièṡen a inción. Qué a sän pròpri ṡbagliänd tótt. S'pròpri biṡåggna èser noiåuṡ, tant vèl dîr anc quèl ed scientéficamänt interesànt.
Chèr Maurizio Costanzo Show, aiûtum té...!
Ecco, ai sän! Superbanalitè!
«Chèr Maurizio Costanzo Show, a i ò pruvè tótti äli strè mo an ai é stè gnínt da fèr. Tótti äli pôrt äli m s én cîṡi in fâza. A sån pròpri disperè/a. An sò pió csa fèr. I m an cunsiglè ed vôlgerum a té, e adès té t î la mî såula speranza. La mî vétta l'é dvantè un infêren. A sò ch'i én tantéssimi äli persåni ch'i t scrîven con problêma anc pió grand dal mî, mo a vói ilûderum ch't vrè dèrum una man a superèr st'mî mumänt difézzil.
«Tótt l'é cminzè quand al mî sistêma nervåuṡ an à pió tgnó sätta al pîṡ di mî terébbil problêma familièr, ch'a t risparmi parché tant i én sänper äli stàssi diṡgrâzi, ch'äli sucêden a acsé tanti persåni ch'äli nâsen sfortunè cme mé. Al cedimänt nervåuṡ d'orégin familièr al s é propaghè ali ètri sfêr dla mî vétta, erodàndla progresivamänt fén a l'òs.
«Adès a m sént cme nûd/a dnanz ala vétta, ch'la m sovêrcia e la m ṡbêrga sätta al så terébbil pîṡ. An pås guardèr al futûr, e quand a päns al pasè am vénnen i tremûr. Anc sfurzàndum al mâsim, an rîṡ mâi a pinsèr al preṡänt par pió ed quèlch secånd, parché int al mî preṡänt an ai é gnínt ed gnínt a pèrt cla granda angòssa ch'an sò cme spieghèret, mo la m tåġ anc al rispîr.
«Chèr Maurizio Costanzo Show, fâm gnîr al tå show a sofrîr in dirèta, mé a päns che l'eṡénpi dla mî sofferänza al psrévv aiutèr tanti persåni ch'äli én int la mî infelîz situaziån, e magâri al m psrévv aiutèr a truvèr anc un'ânima bôna ch'la m våla aiutèr... a i ò tant biṡåggn d'aiût... spass a päns a mé istàss/a cme a un uslén indifaiṡ casc‾ żå dal nîd int al fangh, e tótt i m calpèsten sänza adèrsen e inción al m arcåli e al m armétt int al nîd...
«Aiuto!
Che säns l'à avair scrétt sta råba qué? E par chiónqued al l âbia lèta, che säns l'à avó avairla lèta? Mo quanti vôlt l'à säns avair lèt quèl ch'as âbia apêna lèt? Ògni vôlta ch'as lêż quèl biṡognarévv dåp sóbbit dåp fèr una râpida anâlisi par capîr s'l'à avó säns avair lèt quall ch'as à lèt. As risparmiarévv gigantèsch framänt ed vétta sprechè!
Scuṡèm par st'improvîṡa parvänza ed profonditè involontèria. Incû, a al żûr, a i avrévv tant vló èser såul banèl. Mo inción l'é perfèt.

Roberto Quaglia