a
p r e v a l e n t e u s o
d i c i b e r n â u t i
"Caro Maurizio Costanzo Show..." l'é al prémm lavurîr leterèri Uno e Trino efetuè in Itâglia. "Ón", parché mé a l'ò fât una vôlta såula. "Trén", parché al à a l'istàss tänp trî fårmi principèl, o identitè:
- L'é una sucesiån ed 50 + 1 lêtri mandè par vî postèl, óna par óna, ògni dé, in bósta ed cârta con regolèr franchebåll, al Maurizio Costanzo Show .
- L'é a tótt i efèt un lîber int la confeziån e int al significhè tradizionèl dal têrmin, un bèl lîber ed bän 62.400 parål.
- L'é un mócc' ed eletrón bän impiantè in vatta a Internet, indefinitamänt a disposiziån ed chiónqued int al månnd al våla lèżres äli lêtri o al lîber che al l'é l'istàss.
Parché a i ò decîṡ ed métter in vatta a Internet a disposiziån ed tótt st'mî lîber?
Ho äli mî utmi ragiån, la prémma däli quèl l'é ch'an ai é brîṡa ragiån vâlidi par cui a duvréss evitèr ed fèrel. Tanti scritûr e editûr i crädden, secånd mé sänza fondamänt, che métter un så lîber in vatta a Internet al cumpôrta pió periguel che vantâg̈. La tutêla di dirétt d'autåur, la paranåia ed subîr plâg̈, e såver tótt al timåur ch'inción al cumprarévv in librarî un lîber ch'al på truvèr grâtis in vatta a Internet.
Io a ritègn che tótt sti motîv i séppen completamänt sänza fondamänt. As trâta ed credänz ch'an an inciåna ragiån d'eṡéster e che prèst äli gnaràn scuassè vî, cme prémma o dåp al capita a tótt i tabó ch'i an pêrs al säns. Preconzèt obsolêt ch'an duraràn brîṡa a lóng, anc parché mé a i vói sfatèr sóbbit. La comerciabilitè ed un lîber an vén difâti par gnínt intachè dala så métta "online" in vatta a Internet. A chiónqued un lîber al interèsa, påch al serv avairel int al så computer indóv la letûra la à da pasèr par al monitor, la qual cåsa at ruvîna i ûć in pió ch'èser una fazända scomodéssima.
Un lîber ch'al pièṡ as al vål avair fîṡicamänt, par psair sfuièrsel con câmed in puldråuna, a lèt, in autobus o in vatta ala spiâgia. Un lîber cavè fòra da Internet, se an s al vål lèzer in vatta al monitor (ruvinàndes i ûć), as al psrévv stampèr con una stampànta laser. L'é sicûr una soluziån vâlida (e adiritûra preziåuṡa) par i câṡ in cui tèl lîber an eṡésta brîṡa in librarî (e alåra l'autåur ed sicûr an pêrd inciåna vàndita). Stampèrsel in cà al dvänta invêzi una fazända piotåst minción'na e antieconåmica se al lîber in ogèt l'é comerzializè in librarî. Con quall ch'al còsta l'inciåster ed una stampànta laser, andèr a cumprèr al lîber in botêga o in edîcola an còsta brîṡa ed pió che stampèrsel in cà, e ala fén at arêsta in man e in bibliotêca un lîber invêzi ch'un mócc' ed fuiâz sparpaiè.
Superè al lågh comón che ed un lîber in comêrz as abâsen äli vànditi s'l'é integralmänt preṡänt anc in vatta a Internet, avdän i vantâg̈ che sta nòva fazända la cumpôrta:
Da incû e par tótt al futûr imaginâbil, Internet al furnéss a chiónqued la possibilitè ed dèr prémma un'ucè al lîber ch'as vål cumprèr, par vàdder s'al pièṡ. Quanti vôlt fén adès a sän difâti cumprè a scâtola cîṡa un lîber ch'dåp al s é rivelè un "pâch"? La métta in lînia in vatta a Internet la penalizarà såul - giustamänt - la vàndita di lébber brótt, promuvänd cla di lébber bî.
Il gradimänt di cibernâuti al srà in pió al parâmeter imprescindébbil par capîr s'un lîber al interèsa ai letûr e in quala miṡûra, prémma ed stabilîren publicaziån in vatta a cârta e relatîva tiratûra. Quanti vôlt incû i editûr i ṡbâglien clamorosamänt tiratûra di så volómm, sopravalutänd o såttovalutänd un titol o chl'èter? Int al futûr (o méi, a partîr da adès), l'editorî "online" la favorirà al lavurîr ed seleziån di editûr. Quasst in pió al cumportarà al superamänt dl'odiêren, rituèl, postulànt e umiliànt pelegrinâg̈ di aspirànt autûr ala côrt di grand editûr che comónqued int al 99% di câṡ i n lżaràn mâi i så manoscrétt. I saràn difâti i editûr a avair tótt l'interès ed zerchèr in vatta a Internet i lébber online ch'i âbien riscòs int al ciberspâzi un tèl suzès da rànder con certèza conveniänt e remuneratîv anc la så publicaziån in vatta a cârta e in librarî.
Inoltr, la publicaziån ed un lîber in vatta a Internet la på bèle in sé cumportèr di ritåuren econåmich. La vîż bèle par al software la fårmola dal "shareware". La på aplichères anc ala leteratûra online. Al públich ch'al lêż l'é in bôna pèrt cumpåst da persåni onorêvvoli, mediamänt bòni ed rispetèr un'êtica cundivîṡa. A tèl argomänt, a cui adès a i ò qué såul acenè, l'é concretamänt dedichè la prôsima pâgina.
Se ala fén par câṡ a cardéssi d'èser finé in vatta a sti pâgini par ṡbâli, avändev in partänza propåst ed zerchèr un èter o quèl èter, an v angustiè brîṡa tröp. L'erår l'é la quintesänza dl'evoluziån, la ciâv ed vôlta ed ògni progrès. Zerchèr l'é impurtànt, mo qualsîasi individui ed mèża savièza al sa ch'ala fén as tråva sänper quèl d'inaspetè ch'ed sòlit al interèsa ed pió ed quant as stêva zerchänd. Cme al dîṡ Gigi Picetti, "Chi zêrca al tråva quèl d'èter". Quasst l'é particolarmänt vaira in vatta a Internet, ch'an é brîṡa par câṡ un ambiänt a rapidéssima evoluziån. In pió, chiónqued vuèter a stavȘ eventualmänt zerchänd, qué a l avî idealmänt truvè. An é fårsi al Maurizio Costanzo Show al vaira e ónich Totem dal Vilâg̈ Itagliàn? An é al Maurizio Costanzo Show al contenitåur ideèl di mît modêren ai quèl tótt i dé in un môd o int chl'èter a s riferän, tant ch'a s i andän a zerchèr anc in vatta a Internet?
Per dîrla ala Negroponte, ògni dé ch'al pâsa l'eṡistänza digitèl ed ognón ed nuèter la dvänta pió efetîva e foriêra ed efèt dla nostra eṡistänza materièl.
Roberto Quaglia, 20 avrîl 1997
