‹ Ìndighe de su situ · Pàgina de su museu · 🌐 Limba / Language

SÀTIRA
ITE COSA EST?



Sàtira S.r.l.
B'est su trampu. E b'est s'ingannu.

Ebbè emmo! B'est istada un'època chi apo crèfidu in sa sàtira. B'at chie credet a Babbu Nadale, b'at chie credet in una divinidade o in unu partidu polìticu, chie credet in sa giustìtzia o in unu cantautore. Deo creia in sa sàtira. L'isco, l'ammito, fia ingènuu, ma chie no l'est istadu a su mancu pro unu pagu?

Sa sàtira in sè est cosa bona, comente medas ideas e ideologias astratas. Ma su mundu de s'Umorismu Reale est a s'ispissu su contràriu de su chi paret, comente unu bellu die inevitabilmente apo a iscobèrrere.


Su printzìpiu fiat su Male...
...e bos lu mustro.
Il Male

In printzìpiu b'est istadu su Male, a su contràriu de su chi mantenet sa Bìbbia. Il Male est istadu unu chidajolu satìricu publicadu in sos annos setanta de su sèculu coladu. Est istadu s'ùnicu periòdicu satìricu italianu in gradu a beru de dissacrare e irrìdere costumàntzias e iscostumados de s'època sua. Custu est unu datu stòricu ogetivu. Sa prova? Pro poder esistere, Il Male teniat su diretore responsàbile suo istàbilmente residente in presone. E a ogni essida de su chidajolu sa pena sua s'allonghiat. Isceti gasi Il Male fiat in gradu de esertzitare sa libertade sua de opinione e de imprenta. Una cosa est tzerta: calicunu de custos sennores teniat sos coglones.

Deghe annos a pustis...
...su nudda.

Posca Il Male agabbit sas publicatziones. Annos a pustis, mi nch'agatei a lèghere unu tabloid birdostu chi calicunu s'at a ammentare: Cuore. A su cumintzu suplementu de l'Unità, devènnit belle luego una testada indipendente. A su mancu in aparèntzia. Pro unu pagu mi so divertidu, fintzas si evidentemente teniat pagu de s'ispìritu dissacrante de Il Male. Posca est capitadu carchi cosa chi m'at fatu torrare in sè definitivamente.

Nàschida e morte de Crepacuore
Periòdicu efìmeru de sàtira istantànea
GALEOTA FIT SA GITA

Curriat s'annu 1991 e fiat de triulas. Aia lèghidu in su chidajolu Cuore chi una sedicente "Festa de sa Sàtira" si diat èssere isvolta dae inoghe a pagu in una tzitadina de s'Emìlia, organizada propiu dae Cuore. A cussu tempus no aia galu pèrdidu totu sa fide mia in sa sàtira, duncas apo pensadu unu pagu inconsultamente - e meda misticamente - chi s'avenimentu poderet resurtare de interessu meu.

Gasi, unu tzertu merie de triulas '91 apo fatu unu satu a domo de s'amigu meu Gigi Picetti e l'apo propostu de fàghere unu satu a sa festa de sa sàtira. Ammaliadu fintzas issu dae custa idea astrata, s'est aunidu a mie, semus partidos luego dae Gènova e pagas oras a pustis semus arribados a merie a Montecchio, sa tzitadina de s'Emìlia in ue sa festa s'isvolgiat.

Cun unu orrore immediatu amus iscobertu luego chi sa gasi decantada festa de sa sàtira in sìntesi àteru no fiat chi unu banalìssimu Festival dell'Unità. In cussas matessi dies b'est istadu unu festival dell'unità fintzas a Gènova, e nos sentìamus duncas pìtzitu macos a àere fatu tres oras de màchina pro andare a una fera identica a cussa chi teniamus suta domo.

Angustiados, amus chircadu a dereta e a manca unu pagu de sàtira o carchi cosa de su gènere, ma totu su chi amus agatadu est istadu isceti una ispètzia de anfiteatru istrapienu in ue mìgias de persones ovinamente ascurtaiant una ispètzia de talkshow chi si consumaiat in su parcu. Insomma, fiat comente abbaidare su Maurizio Costanzo Show isceti chi sos òspites fiant sos vàrios Michele Serra, Paolo Hendel, Fabio Fazio e cumpangia bella chi tzarraiant tra issos chene ischire bene ite nàrrere, comente in gènere sutzedit in cale si siat talk show.

Fintzas no cumprendende bene proite fìamus andados incue, Gigi Picetti e deo de una cosa fìamus tanti tzertos: no nos nde fregaiat nudda de ascurtare gente intenta a faeddare tra issos pro si nàrrere cosas mancu interessantes de cussas chi nois podiamus nos nàrrere tra nois. E sa massa ovina in muda adoratzione in sas gradas de s'anfiteatru fiat in sa muda passividade issoro galu prus disgustosa de sa presuntuosa gente in su parcu. Si cumprendides proite, bene, sinono amen.

Tropu tardu pro torrare a Gènova, amus dèpidu afogare in sa birra sa delusione de istare incue e a pustis de èssere intrados a sparlare unu pagu in unu videobox a s'ùrtimu nos semus retirados a dormire in sa tenda chi nos aìamus giutu.

SENZACUORE

Su manzanu a pustis, una ràpida perlustratzione de sa "festa" nos at postu ainnantis a una dramàtica alternativa: nos fastigiare a morte totu sa die o nos torrare a Gènova cun sas pivas in su sacu. Una sorta de alternativa de su diàvulu. Sa "festa" fiat unu mortòriu indescrivìbile (de fatu no b'at propiu nudda de descrìere), ma torrare luego a Gènova no nos entusiasmaiat. Amus tando detzìdidu de rimandare de calicuna ora su torru, cun s'intentzione de fàghere carchi cosa chi nos divertèret a su mancu unu pagu in sas pagas oras chi galu aìamus a èssere coladu a Montecchio.

Aìamus notadu chi sa zona, notoriamente infestada de tzìntzulas, nde fiat imbetzes istraordinariamente prìvia. Calicunu nos at ispiegadu chi cuss'annu b'est istada una bona disinfestatzione. Amus leadu s'elementu a ispuntu e amus detzìdidu de fàghere sa cosa prus improbàbile chi calicunu poderet mai fàghere: amus improvisadu una regolta de firmas contra su biecu istermìniu de sas tzìntzulas. Proite l'amus fatu? Beh, ite àteru podiamus mai fàghere?

SENZACUORE

Naschit gasi SENZACUORE.
Senzacuore fiat unu cartellu de cartone (unu metro e mesu pro unu metro), in ue Gigi Picetti e deo aìamus improvisadu sas primas macchìnines chi nos fiant bènnidas in mente. In unu modu chi no m'ammento, semus resessidos posca a imprentare e fotocopiare unu còngruu nùmeru de fintas mòdulas pro sa regolta de sas firmas. Armados de totu custu, amus giradu duncas pro sa presunta "festa de sa sàtira" abboghinende comente si a beru nos nde fregaret carchi cosa de sa sorte de sas tzìntzulas. Incredìbile a si nàrrere, nos ant leadu totus a seriu. Manifestende apertamente s'òdiu issoro pro sas tzìntzulas, sa gente si refudaiat de firmare. A sa gasi narada festa de sa sàtira, nemos fiat in gradu de reconnòschere comente tale una trovada satìrica cretina comente sa nostra.

In su fratempus fiat giai mesudie, e nos est capitadu de nos imbàtere in una taulada cun totu sos VIP de sa festa. Sos vàrios Michele Serra, Fabio Fazio, etc. Pro s'ispantu nostru, fintzas custos no ant dadu sinnu de cumprèndere ite fiat esatamente sutzedende ainnantis a issos. M'ammento Fabio Fazio nàrrere "Est inùtile. Tantu no serbit a nudda." No apo mai cumpresu a ite cosa si esseret riferidu.

A pustis de unu pagu nd'amus tentu bastante. Istare incue no teniat perunu sentidu. Amus ismontadu sa tenda, semus pigados in màchina e nos nde semus torrados a Gènova.

CREPACUORE

Tanti est, fìamus indinnados. Fintzas àende semper ischidu chi Cuore no teniat nudda a chi partzire cun Il Male, creìamus chi unu pagu de intelligèntzia giraret fintzas incue. A pustis de totu, podet fortzis esistire sàtira chene intelligèntzia? Nono, no podet. Ma su puntu no est custu. S'essèntzia de su problema fiat de fatu un'àtera, e sa pregunta giusta de fàghere depiat èssere:
"Est Cuore unu giornale a beru satìricu?"

CREPACUORE CREPACUORE - segus di copertina

Amus tando detzìdidu de investire unu paru de meries pro dare vida a Crepacuore. Nemos aiat mai fatu sa sàtira de sa sàtira, e in cussa època e in cussas dies a nois nos paret sa cosa prus giusta a fàghere. O, si no àteru, sa mancu fastigiosa.

Fiat su 1991, e dae pagu sas istampantes laser fiant devènnidas economicamente atzessìbiles a totus. Gigi Picetti e deo nos semus postos de coro bonu e a pustis de duos meries nde semus essidos cun unu fòlgiu A3 imprentadu fronte/segus cun cussa chi fiat sa risposta nostra a sa delusione Cuore. L'amus fotocopiadu in chentinas de còpias.

Calicuna die a pustis so torradu a sa gasi narada "festa de sa sàtira" de Cuore e apo tapetzadu in ogni logu cun Crepacuore. Incredìbile, ma beru, sos organizadores (sedicentes alfieres de sa sàtira) si nde risentint no pagu. Unu de issos in particulare si mustrat ofesu meda pro su fatu chi aìamus paragonadu Cuore a s'insaras in boga trasmissione de varietade televisiva Creme Caramel (una porcheria cun Pippo Franco si no m'ammento male). Isbigotidu deo apo replicadu ingenuamente chi aìamus fatu sàtira. Issu no pariat cumprèndere de ite deo fia faeddende. Fiat tropu.


Tempi Supplementari
De sa sèrie sa cosa naschet cosa

Torra a Gènova, m'isetaia a su mancu chi in sos nùmeros imbenientes de su chidajolu Cuore, in sos ampros ispàtzios dedicados a sa tzelebratzione de sa "festa de sa sàtira" issoro aparèret carchi mentzione de sos happening dae me incue atuados cun Gigi Picetti. Fia giòvanu e ingènuu, e istentaia galu a mi cumbìnchere chi sos sedicentes professionistas de sa sàtira no tenèrent pro nudda sentidu de s'umorismu, a su mancu pro cantu atenet a s'autoironia. Tanti est, oramai sos fatos faeddaiant craru, e su disapuntu meu pro mi èssere lassadu ingannare dae sos travestimentos issoro muntaiat inarrestabilmente. In paràulas pòveras, fia semper prus incazzadu.

Tempi Supplementari

Resone pro sa cale mi so postu in cuntatu cun Vincenzo Sparagna, giai fundadore de Il Male, Frigidaire, e àteras pregèviles initziativas in su filu de sa macchìghine. Nos semus cumpresos luego. Issu fiat pro dare a s'imprenta unu nou periòdicu, Tempi Supplementari, e amus detzìdidu de bi inserire unu suplementu satìricu numenadu Crepacuore, propiu comente una borta l'Unità aiat tentu unu insertu numenadu Cuore.
E gasi, a sos primos de santandria 1991, su primu nùmeru de Tempi Supplementari est intradu in sas edìculas. E su suplementu satìricu suo si numenaiat Crepacuore.

CREPACUORE pagina 1 CREPACUORE pagina 2
CREPACUORE pagina 3 CREPACUORE pagina 4

Cussas chi bides in susu sunt sas bator pàginas de su primu nùmeru de Crepacuore. S'impostatzione e sos testos sunt totu mìos e de Picetti, calicuna vigneta fintzas mentras àteras sunt de Scozzari e Giuliano. Pro calicunu disinnu nos at dadu una manu fintzas Laura Bagliani.

CREPACUORE numero 2

Eccu sa prima fatzada de su segundu nùmeru de Crepacuore. Cun sa lègia vigneta de Occhetto a su tzentru de sa pàgina no bi intramus tanti nudda. Est istada inserida chene chi lu ischèremus.

Inoghe in bàsciu, imbetzes, una vigneta nostra cun sa cale bi intramus.

Inoghe a costàgiu, DONALD FUCK, una creatzione nostra chi tanti no at tentu mai s'isvilupu chi diat àere meritadu. Realizada paris cun unu amigu disinnadore, no at tentu posca sighida in virtude de su fatu chi Crepacuore s'est firmadu a pustis de su segundu nùmeru.

Proite no amus sighidu? No m'ammento prus. Probabilmente proite no si bi guadangiaiat dinari. E calicuna àtera resone minore.

Donald Fuck

Si ti praghent sas imàgines in custa pàgina podides las cricare, las ingrandire e las sarvare in su computer bostru. Podides fintzas las imprentare e las apèndere in sa càmera bostra, si bos praghet. Insomma, faghìdende unu pagu su chi bos paret. Ùnica racumandatzione: si las impreades in su situ bostru, PONIDE PRO PIAGHERE UNU LIGÀMENE A SU SITU MEU. Si cherides pònnere unu ligàmene fintzas chene imàgine, sezis bene bènnidos su matessi.

Totu custu no bos bastat? Sezis duncas prontos a afrontare una campànnia eletorale surrealista.

COBERTA | ÌNDIGHE | BIOGRAFIA | SOS ISCRITOS MÌOS | FANTASCIÈNTZIA | IMÀGINES | | ARRESSEGNA DE IMPRENTA | LIBRERIA | POSTER | POLÌTICA | SÀTIRA | GUSTOS | AMIGOS | VÀRIA UMANIDADE | CONTRIBUI A SA VIDA DE ROBERTO | CUNTATOS | LINKS |

Photo of Roberto Quaglia Photo of Roberto Quaglia

Si cherides cuntatare custu mutante
chi cun su tempus càmbiat sa cara sua,
ischides comente fàghere.

Si no l'ischides, CRICADE INOGHE

Si a beru no bi resessides, andade a bos fàghere beneìghere

Ùrtima modìfica, 23 de santugaine 2003

© 1995-2006 by Roberto Quaglia