pe fortùnn-a, dîggo mì, che ghe són ascì mì. Chi són mì? Ah, za, mì són sénpre quéll'âtra fàccia da mæxima persónna ch'a te scrîve tûtte e lettie ch'e pàian inteligénti e fòrsci ô saiàn ascì. Pe fortùnn-a che ghe són mì, perché se mì no ghe fîse, o voriéiva fòrsci dî che són mòrto, e questo me pâ de avéi capîo o l'êa o sùgo de-e lettie preçedénti.
Bèlla fòrsa, dîggo mì, scrîve tûtte quélle cöse in sce-a mòrte, che tànto no pêuan èse controllæ. Vabén ch'ògni tànto són inteligénte (vêuo dî ô saiéiva quéll'âtro con cûi divîddo o còrpo dæto che sémmo a mæxima persónna perché émmo 'na sôla càrta d'identitæ), ma ògni tànto me n'aprofìtto. No l'é giùsto che chi o l'é inteligénte o s'aprofìtte de chi o ô l'é de mêno. Questo chì, che pûrtròppo són 'n pö ascì mì, o se divèrte a spaventâ tûtte e persónne timoæ contàndoghe in tûtti quélli môddi che dòppo a-a fìn dêvan moî pe fòrsa e conpletaménte.
Ma ô savéivimo za che o l'é poscìbile che a-a fìn se mêue. Con quæ drîto lê o ne ô aregòrda a tradiménto, quànde niâtri fòrsci stâvimo pensàndo a quàrche bèlla mànza che fòrsci a ne stâ e a ne â dâva, e inveçe de gòdise sto bèllo pensê òua ne tócca preocupâse che chi sâ quànde dòppo moiémo de seguo e conpletaménte?
Pe fortùnn-a che ghe són però mì, che ascì mì sò parlâ de sta cösa ufiçialménte orìbile (a mòrte), sénsa pe questo spaventâ tûtti coscì sadicaménte. Coscì òua te màndo sta lettia in sce-a mòrte, pe fâme perdonâ che no són sénpre coscì sàvio cómme òua che pe fortùnn-a no són inteligénte, ò a-o mànco spêro de no éselo perché ùn coscì in famìggia o bàsta e o avànsa (speçialménte se a mæ famìggia a l'é conpòsta da mì sôlo, cómme m'àn garantîo a l'anàgrafe, ascì a fìn tributâri).
Tànto pe comensâ, piantémmola de dî che moiémo tûtti e de chì e de là. Gh'é persónne che no són mâi mòrte. Mì, pe ezénpio no l'ò mâi fæto. Me l'à spiegòu Gigi Picetti, ch'o l'é 'na persónna inteligénte cómme quéllo là che són mì quànde ô són, ma ciù umàn, sorviatùtto in sce quéllo ch'o riguàrda e cöse de l'ànimo. Ò puîa che no conoscéi quéllo Gigi Picetti e me dspiâxe. Ma questo o l'é 'n âtro discórso e alôa no ô fàsso.
Mì alôa quélla cösa lì de moî no ghe pénso manco a avéila mâi fæta - ghe mancherîa! E manco vôtri, són convìnto, l'avéi mâi fæto. Mì no conóscio pròpio nisciùn ch'o l'àbbie fæto. Tûtti quélli che m'é parûo ch'o l'àggian fæto dòppo àn piantòu de fâse védde in gîro e alôa no ê conóscio ciù. Quélla cösa lì de moî a dêve pròpio portâ sçìga, ò fòrsci o l'é sôlo 'n sistêma che a génte a ûza pe no fâse ciù védde da mì e pe piantâ de conóscime.
Ma fòrsci ascì sto fæto che a mòrte a pòrta sçìga o l'é tûtta 'na superstiçión. Ascì mì, quànde êa ciù pìccolo e inespèrto, me dixéivan che portâva sçìga, fòrsci perché no êa sénpre coscì prónto a dî e cöse che dovéiva dî inti moménti giùsti e a-a génte ghe è piaxéiva crédde che êa conpletaménte bàlocco e nisciùn o s'acorzéiva che ôtre a mì gh'êa drénto de mì ascì quéll'âtro inteligénte ch'o defæti òua o te scrîve tûtte e lettie interessànti che t'æ za lézûo feua de quélla maligna in sce-a mòrte ch'a me dâ fastîdio ascì a mì.
Scûzime se fàsso e fràxi coscì lónghe. No l'é perché són inteligénte, ànsi, ma perché me dezméntego de finîle (e fràxi), e quànde finalménte me decîdo de méttighe 'n pónto e me acòrzo ch'e són coscì lónghe no ghe pénso manco a acurtâle che dòppo me tócca beutâ vîa quarcösa ch'ò scrîto con tànta fadîga e che con 'n pö de fadîga a seu vòtta chiunque o pêu beníscimo léze o mæximo. Diéiva alôa ch'a l'é 'na discriminaçión dî che a mòrte a pòrta sçìga, ascì pe vîa da mæ esperiénsa personâle (co-a discriminaçión e a sçìga, no co-a mòrte).
O l'é che pròpio no reûsço a imaginâme cöse o l'é, e alôa cómme fàsso a avéine puîa, se no sò manco cöse o l'é? No conóscio nisciùn ch'o segge mòrto, no són mâi mòrto, e perché me doviéiva preocupâ? E dòppo o rîva quéllo là che saiéiva mì inteligénte e o me vêgne a çercâ de convìnçime che sta cösa da mòrte a l'é 'n mæ problêma.
Ò za vìsto di cadàveri de persónne che conoscéiva, ma no m'àn fregòu! O l'êa óvvio che no êan lô (quélli che conoscéiva). Defæti, quélli che conoscéiva êan de seguo vîvi, poriéiva zûâghe, méntre quélli cadàveri êan mòrti. Gh'êa 'na vâga someggiànsa, e alôa? Mìga perché ùn o someggia a 'n âtro dòppo o l'é automaticaménte quéll'âtro pe davéi! Tànto pe comensâ, i cadàveri che me voéivan convìnçe che mì conoscéiva, no avéivan nisciùnn-a de-e espresctioìn di mæ conoscénti. Acidénti! Dîme se o l'é pöco! E dòppo mì saiò bàlocco, ma no inbeçìlle. Mì amétto che quélli êan probabilménte i cadàveri de persónne che conoscéiva, ma no amétto che conoscéiva quélli cadàveri! Mì quélli cadàveri pròpio no ê conoscéiva! No ê avéiva mâi vìsti. Ê conoscéiva quànde êan e persónne che conoscéiva, ma no quànde no êan ciù e persónne che conoscéiva pe inveçe èse i cadàveri che no conoscéiva!
Ò ascì fæto de-e preuve. Gh'êa o cadàvere de Toni, pe ezénpio. Mì conoscéiva Toni. Tûtte e vòtte che ghe dixéiva "Ehi Toni!" lê o me rispondéiva "Belìn cöse ti vêu?". E alôa ò fæto a preuva e ò dîto a-o cadàvere de Toni "Ehi Toni!", e lê o no m'à rispòsto "Belìn cöse ti vêu?". O no l'êa Toni. Ne són segûo. Toni o m'aviéiva rispòsto "Belìn cöse ti vêu?". O no l'avéiva manco l'espresción strafoténte de Toni. Gh'ò dæto 'n pessighéddo e o no l'à reagîo. Toni o m'aviéiva dæto sùbito 'n pugnón. No, no, tûtti quélli che voéivan convìnçime che quéllo cadàvere o l'êa Toni ê ò mandæ a quéllo paîse. Quéllo o l'êa probabilménte o cadàvere de Toni, ma lê o no ghe l'êa. Alôa m'àn dîto che se lì gh'êa o seu cadàvere, o voéiva dî che Toni o l'êa mòrto. Eh no, gh'ò dîto mì. Chì gh'é o cadàvere de Toni, o l'é vêo, ma Toni o no ghe l'é. Cómme fæ a savéi cöse gh'é sucèsso? M'àn dîto che dæto ch'o l'é mòrto no ô vediò ciù. Chi ô sâ? ò rispòsto mì. Mì conóscio Toni, ma se no ô véddo ciù, prìmma ò dòppo no ô conóscio ciù, ascì perché se fòrsci o repâ tra vìnt'ànni no ô reconóscio ciù de seguo, dimostràndo che se no ô véddo dòppo piànto de conóscilo. Mì conóscio Toni vîvo, fìnn-a a quànde ô véddo, ma no conóscio Toni mòrto, ànche s'àn provòu a prezentâme o seu cadàvere.
Dæghe alôa a mente a mì. Questa stöia che tûtti mêuan a l'é ascì vêa ma me pâ terorìsmo. No són mâi mòrto. No conóscio nisciùn mòrto. I cadàveri no són de seguo vîvi, coscì perché fâ fìnta ch'o ô són? No dæghe a mente a-i sapientoìn ch'e ve spiêgan cöse sucederîa a vôtri quànde séi mòrti.

Roberto Quaglia