 |
|
Questa xe stà l'istà de Robert Sheckley. El grando scritor xe vegnù in Italia, grazie a l'iniziativa e a l'impegno de Roberto Quaglia che lo ga invità, tegnù e scarozà par un mese intiero in Italia e in Europa. Chi ga vudo ocasion de védarlo el xe restà entusiasta - vardè in sto nùmaro i comenti de Vittorio Curtoni inMemories of greene de Roberto Genovesi inInterazioni- e gavemo decìso de propónarve sta crònaca de l'esperienza, un fià particolar (no'l podeva èsar altrimenti, èssando scrita da Quaglia) e estremamente afassinante (come sora).
Rivo in Italia
Milan Linate, mèrcore 21 de lùjo 1999, ore 14 e 30.Va e vien un saco de aèrei, ma un solo xe queło importante. A l'aeroporto semo ndài in tre:Max Morando,
Daniele Vecchie el sotoscrito. A le ore 15 e qualcosa l'ùnico aereo importante de queł zorno el ne dovaria métar tra łe man l'ùnicoRobert Sheckleyde l'universo che noaltri conossemo. Xe difìcile créderlo, anca se na longa fila de eventi improbàbiłi ga fato deventar sta possibilità benedetamente probàbiłe. Ani e ani de corispondenza via email, tentativi de prima fati sfumar dal Caxo, e finalmente na mirabiłe geometria de coincidenze favorévołi. E eco donca l'improbàbiłe deventar inevitàbiłe e noaltri là a Linate a tremar de ła nostra mejo emozion. El atera l'aereo che spetemo. Se preparemo a l'incontro e un fià dopo vedemo i passegeri córarne davanti. Chi de łóri sarà Sheckley? No savemo ben che facia el gàbia. Ne ła memoria, solo el ricordo de qualche fotografia vecia de dècadi. Bastarało a reconóssarlo? Vardemo con atenzion tuti i visi che ne passa davanti. E cussì fasendo deventemo pian pian vìtima de queła stessa Deformazion Metafòrica che in un so łibro Sheckley el ga inventà. Comincemo a alucinar Sheckley in ogni individuo sensa conpagnia de na serta età. Fin che finemo par seguìrghene qualchedun, sercando de farse notar, sperando che i se trasforma int'el Sheckley che łóri evidentemente no i xe. Passa el tenpo e ormai quasi tuti i passegeri xe passài invan par el nostro setaso. Ła Deformazion Metafòrica incalza, e anca un vecio giaponexe par qualche àtimo el ne par podér èssar el Nostro. Dopo i passegeri finisse, e anca el tenpo de Daniele, che'l ga da tornar in ufìsio. Restemo Max e mi, e l'ùnica roba che podemo far xe spetar l'aereo dopo. L'aereo importante el se rivela èssar queło de łe 18 e 30. E finalmente, tuto in t'un colpo, Sheckley el xe con noaltri. El ga sù bermuda e savate e el se porta drio solo na grossa borsa, un saco, e na giacheta elegante che'l tien in man. Par tuto el viajo, int'el mese che vien, no ła metarà gnanca na volta. Do ore dopo semo a Génova, indove Sheckley el xe òspite deMaurizio
Frizziero(Popi par i amici), ne ła so beła caxa de fronte a ła spiajeta de Boccadasse, forse in assoluto el canton pì sugestivo de Génova. Là, davanti a na tòła imbandìa de persuto e melon, passemo na splèndida serata a discùtar, soratuto rispeto a l'improbabilità de queło che ne sta capitando. Se rendemo conto sùbito, Popi e mi, che Sheckley qua no'l ghe xe, né el ghe podaria mai èssar. Con noaltri qua ghe xe solo Robert, e Robert el xe vero e el esiste in carne e ossa e el xe qua con noaltri, intanto che Sheckley el esiste int'i nostri servèi come rapresentazion. Rapresentazion de ła rapresentazion, el pignołarà dopo Mario. Comunque un mito, un archètipo, na entità astrata che i nostri sensi no i podarà mai conóssar, tanto che ce lo gavemo imaginà int'el passà. Par pràtica lo ciamarò istesso Sheckley, int'el seguito de sto me raconto. Ma sapié che in realtà mi starò pensando a Robert, parché xe łù queło che go conossù. Zóba 22 de lùjoxe na zornà de aclimatazion. Fa tanto caldo, ghe xe unjet lagda superar, decidemo de no strachégarse. Roba che no ne impedisse de godérse na splèndida serata int'el locale de Enrico Reboscio, ristorator e estimador de Sheckley, che'l ne ofre na larga carełada de tìpiche spesialità gastronòmiche łìguri.
 |
 |
 |
| A ła łibrarìa Fahrenheit 451 |
 |
Vènare 23 de lùjosemo a Piacenza. El ne ga invità a disnarVittorio
Curtoni, na persona deliziosa, oltre i so mèriti int'el canpo de ła fantascienza italiana. E el disnar, cusinà da so mujer Lucia, el xe decisamente a l'altezza de łe circostanze. Dopo magnà, Sheckley el se consede un riposìn sul divan. Pì tardi, Vittorio el dichiararà che'l gavaria fato tacar na targa sora el divan con sù incìxo:Qua ga dormìo Robert Sheckley. Roba che ne portarà dopo a l'idea, par un pròssimo viajo, de preparar na targa con sora scritoQua desso ghe xe Robert Sheckley, da méter fora in tenpo reale indove che se se ferma. Int'el dopopranzo ła realtà se intensifica. Riva a caxa de Curtoni in pełegrinajo da meza Italia estimadori de Sheckley. Dopo ndemo a ła łibrarìa Fahrenheit 451 indove el Nostro el vien intervistà par na television locale. Donca se finisse tuti a magnar int'un'òtima tratorìa. ITestimoni de Sheckleyxe cressùi ancora e desso ghe xe quaranta persone a magnar con łù. Dopo sena se torna in łibrarìa par na presentazion pùblica de l'autor. A łe ùndese de sera se rimetemo su ła strada de caxa, verso Génova. Xe stà na zornà bełìssima, descrita pì in detàjo e da un altro punto de vista da Vittorio Curtoni in sto stesso nùmaro de Delos. Sheckley el xe tanto contento. Anca mi. Anca Vittorio. Se qualche scontento ghe xe, evidentemente el se ga fato da parte discretamente. Sàbo 24 de lùjo e doménega 25 de lùjoxe zornade relativamente tranquìłe. Ma no par questo manco significative. Łe Grande Robe no łe xe par forza robe grande. Ndemo torno un fià Génova e dintorni con Alessandro Testa e altri amici, ma semo tuti tipi pì interessài a łe robe che se disemo che no a łe robe che femo. A ła doménega, a caxa de Popi, col mar azuro che da ła fenestra el ne ricorda con discrezion l'esistenza del mondo, se vardemo distratamente anca el Gran Premio de automobiłismo in television, consapévołi che un sfondo vałe l'altro par i nostri discorsi.
Łuni 26 de lùjofemo un gireto in riviera, a Camogli, e col batèło ne scampa anca na capatina a San Fruttuoso de Camogli. El tenpo xe senpre beło. E anca łe nostre ciàcołe. Ve podarò mostrar fotografie che ve convince che el tenpo xe beło. Ma par queło che riguarda i discorsi, me gavé da créder su ła parola. Semo senpre contenti. Marti 27 de lùjone toca łe Cinque Terre. Sheckley el ghe gaveva sentìo parlar ben, donca decidemo de visitarle. Ndemo in màchina fin a Manarola. A pie, fasendo ła famigerata Via de l'Amor soto un sole che scota, rivemo a Riomaggiore. Da qua un batèło ne porta a Vernazza da indove un treno ne riporta a ła nostra màchina a Manarola. A dirlo basta na s-cianta de parole, a farlo ghe vol un saco de tenpo e un mucio de fadiga. Amanti de l'esagerazion, su ła strada del ritorno catemo tenpo e energie anca par na visita a Portofino. Cuando ła zornà finisse, Sheckley el xe straco morto. Ma łe Cinque Terre lo ga łassà sensa parole, e no solo par via de ła strachezza. Decidemo cheMèrcore 28 de lùjoga da èssar na zornà de tuto riposo. Piove, e co ła piova ła temperatura se sbassa, dàndone tregua e favorìndo un riposo mejo. Ła zornà xe comunque ravivà da na visita deNatalino Bruzzone, che a caxa de Popi el fa na splèndida intervista par ła pàgina culturale delSecolo XIX.
 |
 |
 |
| In Mondadori: da sanca Lippi, Laura Serra, Sheckley, Festino, Alessandri, Quaglia |
 |
Zóba 29 de lùjondemo a Milan. Prima tapa: Segrate, Mondadori. Ne ricève un cordialìssimoGiuseppe Lippi, curator de Urania, e con sorpresa scoprimo che no'l xe solo: ritrovemo Vittorio Curtoni,Laura Serra, Giuseppe Festino,
Piergiorgio Nicolazzini, Ferruccio Alessandri, tuti za presenti a Piacenza, pìClaudio Asciuti,
Domenico Galloe vari altri. Disnemo ne ła mensa de Mondadori, dopo de che Sheckley el ne vien sequestrà par un giro de interviste e discussioni de afari. Spetemo pazientemente a longo int'una camereta sensa gnente. Un a la volta i va via tuti e mi me ritrovo a spetar pì o manco da solo. Finalmente i scomparsi ricompare e se pol ndar in cità. Destinazion: ła Łibrarìa del Giało, in via Peschiera 1. Un òtimo posto, tanto che riporto anca l'indiriso. Altri fans confluisse là e xe sùbito un beło ciacołìsso, bagnà dal spumante ofrìo dai gestori. Fa ła so comparsa ancaClaudio
del Maso. Ed è subito sera, cioè ora di cena,
anzi: di pizza. Per l'occasione compare anche Luca Masali. Gran pizzata coletiva condìa da quatro altre ciàcołe. Semo tuti contenti, e chi no'l lo fusse el par. Un per de ore de màchina par tornar a Boccadasse e anca sta longa zornà se sara. Vènare 30 de lùjoabandonemo Génova e Boccadasse. Sheckley el me domanda:No tornaremo pì qua?Rispondo mi:No in sto viajo. Ricordarò a longo ła tristezza imediata che ga ciapà el so viso. Al momento de salutarlo, Popi lo varda, el ghigna e el ghe dixe:No xe necessario che desso disemo qualcosa. Sheckley el fa segno de sì apena e el vien via co mi. Popi e Robert i se gaveva za dito tanto ne łe longhe note passà a discùtar cuando che altri i gavaria dormìo. Montemo in màchina e partimo par Lucca, indove qualche ora dopo rivemo. Ne acòjeAlessandro Fambrini, che'l ne vien a tor in bicicleta e el ne fa strada verso caxa sua, indove saremo òspiti. Xe un dopopranzo tranquiło, queło che ne speta. No morimo da ła vòja de far queło che i turisti i fa cuando che i riva in qualche posto. Se se riposa un fià, se fa con còmodo un gireto in màchina torno łe mura de ła cità, se va a ła stazion a tor Stefano Carducci in rivo da Treviso. E a ła sera se va tuti a magnar int'una òtima tratorìa in cołina.
Sàbo 31 de lùjoel comincia con un gireto su łe cołine torno, indove ne inbatemo int'un improbàbiłe quagliodromo, un posto comunque sinistro da queł che istintivamente me vien da tegnérme a ła larga. Decidemo de cambiar aria e se spostemo a Pisa, indove semo ciapài in consegna da Francesco Ghetti che'l ne fa da guida turìstica. A ła sera, semo òspiti a sena da łù, e ła quantità e ła qualità de łe portà xe tale da métarne decisamente in crixi (soratuto el sotoscrito). In parole pòvare: magnà e bevù masa. Ma come se faseveło a resìstar? In un modo o int'un altro ritrovemo ła strada de caxa e afrontemo na longa note de sono e digestion.
Doménega 1 de agostoxe un zorno poco consijà par métarse in autostrada. Ma ła lògica de łepartenze inteligentine juta. Da cuando che łe xe deventà de moda łepartenze inteligenti, i zorni tradizionalmente pèzo par métarse in marcia i xe deventài i mejo, dato che nissun xe cussì stùpido da métarse in viajo pròprio in quei zorni là. Donca no incontremo tràfego su łe autostrade e rivemo a Treviso sensa problemi int'el primo dopopranzo. Alojemo a caxa deStefano Carducci. Se riposemo qualche ora, e in serata ndemo torno par ła cità fermàndose a senar int'un'altra òtima tratorìa, indove i nostri nòbiłi propòsiti de dijun diètico i nàufraga par l'enèsima volta.
Łuni 2 de agostondemo a Venezia. Fa tanto caldo, ghe xe tanto sole e ancora pì turisti. Sheckley no'l vedeva Venezia da na vintina de ani. El posto lo ispira e donca el se mete a scrìvar. Indove che sìa, durante tuto el nostro pełegrinar, Sheckley no'l abandonarà gnanca un àtimo el so tacuìn e ła so afezionà pena Montblanc. Tuti i zorni, tante volte al zorno, lo gavemo visto e lo vedaremo tirar fora tacuìn e pena e comincar o continuar a scrìvar. Ma a Venezia xe un momento speciale. Lo vedemo scrìvar con dedizion pì intensa del sòlito. Dopo na pizza mediòcre visitemo ła łibrarìa deGiampaolo
Cossato. A metà dopopranzo xe ora de tornar a Treviso par un fià desiesta. Gavemo scoperto che a Sheckley i detàji de Venezia, come del resto de tuti i posti, no i ghe interessa pì de tanto. Queło che łù el serca int'i posti indove che'l va xe l'atmosfera che i comunica. L'atmosfera xe ła componente ineffàbiłe dei posti, l'aspeto pì interessante de queło che te circonda. A ła sera, ne ragiunge Daniele Vecchi co ła mujer Debora, e tuti insieme se sena otimamente a caxa Carducci. Stefano el tira fora un repertorio de dischi de vinile con mùsiche che Sheckley no'l sentiva da dècadi. E xe sùbito nostalgia, o qualcosa de queła fameja de emozioni. Ła serata se svilupa e se conclude piacevolmente.
Praga
Marti 3 de agostode prima matina riva da Génova Mario Quaglia, Ada Cortese e Max Morando. Xe con łóri che se metemo in strada e abandonemo l'Italia, el muxo de ła màchina puntà verso nord. Semo in sinque su ła me màchina, stemo streti (soratuto quei sentài drio, dato che Max da solo el contien torno i 120 chiłi de łù stesso), ma el bagajaro xe grando e el motor el fa el so dover. Insimo dal Tarvisio e ndemo verso Salisburgo, dopo giremo a drita verso Linz, dopo de che ciapemo ła statale verso nord e se tufemo ne ła Repùbłica Ceca. Rivemo a Praga verso łe nove de sera dopo na zornà de viajo, de sole e de paesaji gradevołìssimi. Ne spetaYaroslav Olsa
Jr., zóvane diplomàtico ceco nonché un dei màssimi esperti de fantascienza ne ła so nazion. Xe łù che ne ga invità a Praga, e xe łù che ne mete a disposizion un confortévołe apartamento indove che noaltri ciapemo alojo. Ghe xe ancora tenpo e energie par na senéta ne ła tratorìa pì vicina. No so i altri ma mi son distruto. Go guidà tuto el zorno e na note de sono profondo xe decisamente benvegnùa.
 |
 |
 |
| Sheckley e Quaglia a un cafè de Praga |
 |
Mèrcore 4 de agostoCosa se fa el primo zorno che se xe a Praga? Se da na vardà torno. Se va int'el budèło del centro stòrico a védar i souvenir che i vende in tuti i posti turìstici del mondo, se serca de intravédar un fià de Praga atraverso ła spessa cotra de turisti, e questo xe difati queło che femo. Par qualche ora. Qua e là se se senta a bévar un cafè o a spisegar qualcosa. Semo pì a nord e finalmente ła temperatura xe acetàbiłe. E el tenpo xe comunque beło. E nonostante i turisti Praga ła ga na atmosfera ùnica. Int'el dopopranzo spendemo 20 miła łire de taxi par far otosento metri par ndar al Ministero de i Esteri indove Yaroslav Olsa el ne speta. Intapà fin al colo int'el so elegante àbito da diplomàtico, Yaroslav el ne acòje in compagnia de na so afassinante colega de rara inteligenza,Jana
Pechova, che ła restarà con noaltri par el resto de ła zornà. El Ministero de i Esteri xe in cołina, e na lenta pasejà verso vałe ła sposa perfetamente łe esigenze turìstiche co ła nostra legìtima pigrizia. Anca parché in fondo a ła cołina se ritrovemo ne ła esòtica caxa de Yaroslav, piena de òpere de arte africane nonché soratuto de łibri de fantascienza de tuto el mondo. Ma no parlo del mondo che conossé voaltri. Parlo de łibri de fantascienza birmani, etìopi, congolexi, e chi pì ghe n'à pì ghe ne meta. Na cica dopo l'altra. E noaltri se bevemo sora. Xe l'ora de l'aperitivo. Tra poco, el gotha de ła fantascienza ceca el ne spetarà int'un dei pì esclusivi ristorantìni del centro. E èconi poco dopo difati là, in queł ambiente rafinà de cui go ahimè desmentegà l'ubicazion, sentài a na granda tòła iluminà solo da candełe in atesa de na sena a baxe de cuxina bòema. Oltre a Noaltri, Yaroslav e Jana ghe xeOndrej Neff, noto scritor ceco,Ivo Zelezny, editor de SF,Ivan Adamovic, curator de ła rivistaIkariee vari altri. El magnar xe bon, ma col tenpo lo gavaria desmentegà, parché el contesto xe pì interessante. Bevemo anca un saco de bon vin. A ła fine de ła sena se va tuti int'una famosa birarìa indove ogni tanto par che se fasesse védar el presidente Havel in persona. Passemo a un passo dal geto ebràico indove in queł istante i sta girando na scena de un film ambientà un fià de tenpo fa. Vedemo un saco de nazisti, intenti a rastrełar ebrei. Poco dopo semo in birarìa, indove mi me propongo de no bévar gnente. Sarìa masa. El me propòxito però no'l tien na s-cianta de secondi. E zo bira, davero bona! Semo tuti contenti. Tanto contenti. Xe un viajo pien de contentezze. No xe roba de tuti i zorni. Xe un pecà che ogni volta che se sia contenti dopo a ła fine se ga da ndar a dormir istesso. E el zorno dopo bisogna ricominsar da capo. Zóba 5 de agostoRicominsemo da capo fasèndose sùbito fregar na telecàmara. No xe el màssimo par restaurar ła contentezza del zorno prima. Ndemo torno par el centro de Praga in atesa de l'apuntamento dopo. Int'el dopopranzo i fans ne speta int'un dei principali club de fantascienza. Là l'acojenza xe tanto calorosa, ma solo par Sheckley. Par qualche ora nissun se incorze che insieme a Sheckley ghe xe altre tre persone, e nissun ne degna de un saluto. Soggetivamente, preferivo i VIP de ła sera prima. Dopo un fià, noaltri italiani comincemo difati a sentirse de tropo. Cosa stemo a far là? Dopo un fià salta fora qualchedun che conosso e ła situazion mejora un fià. Yaroslav el me gaveva avvertìo, metèndome in guardia rispeto a ła scarsa sociévołezza dei cechi. D'altra parte, bisogna provar par créder. L'ùnica emozion xe osservar łatrancemìstica de un simpàtico fan russo davanti a Sheckley. Go raramente visto tanta emozion int'i oci de un sconossùo. E un fià de osmoxi emozionale xe ła conseguenza lògica. De sto dopopranzo ricordarò cussì in futuro solo i oci de sto fioło. Anca parché za che ghe gero go filmà tuta ła scena. A ła sera se sena con un grupo de fans.
Ungherìa
Vènare 6 de agosto On the road again.Se parte par Budapest, sensa pressa, a metà matina. El viajo se fa pì longo del dovù par cauxa de na inùtiłe deviazion atraverso l'Austria. Rivemo a Budapest verso sera, e catemo sùbito da dormir. Èssendo senpre stà mi a guidar, son considerevolmente straco. Questo no ne impedisse de ndar a senar su un batèło sul Danubio, indove - ahi noaltri - ecedemo. Colpa del magnar tropo bon.
Sàbo 7 de agostoDopo cołazion, un beło giro par Budapest, tanto par farse na idea. De dopopranzo se rimetemo in marcia, direzion sudest. Se godemo i ùltimi otanta chilòmetri de autostrada. Dopo de che i sarà solo strade statali. Fa caldìssimo, ma l'aria condizionà ne salva. Superemo l'ùltima cità ungherexe, Szeged, e finalmente rivemo a ła frontiera co ła Romania. Xe tuto intasà, e ghe vol pì de na ora a passar. Un'altra ora ła perdemo virtualmente par via del cambio de fuxo orario. Xe el tardo dopopranzo cuando che finalmente sfrecemo atraverso łe desolà pianure de ła campagna rumena int'el nordovest del paexe. No ghe vol tanto a rivar a Timisoara, ła nostra destinazion de ancùo. A l'hotel Continental catemo e aprezemo łe stanze che xe stà prenotà par noaltri. Sheckley el xe straco e perplesso. El dichiara che l'Italia ła gera un'altra roba. Ma no'l se lamenta, né el rinpiange de èssar là. Xe za sera, e ghe xe giusto el tenpo de magnar qualcosa su ła terazza-ristorante de l'albergo, intanto che rente a noaltri bałarine no tanto vestìe fa spetàcolo par ła ripresa in direta de na tivù locale. Davanti a un bon pasto e na bona bira, nonché un beło fià de scatenà bałarine poco pì in là, anca l'umor de Sheckley se ripija in pressa. Durante łe ore e ore passà in màchina int'i ùltimi zorni el ga scrito parecio, e queło basta a rènderlo sodisfato. Star sentà a scrìvar el osserva xe queło che da senpre ghe capita de far, e in màchina con noaltri el pol anca ciacołar e osservar el paesajo che cambia.
Romania
Doménega 8 de agostoFa tanto caldo a Timisoara. Ne ła hall de l'albergo incontremo quei che ne ga invità in Romania.Jonathan
Cowie, scienziato scozexe nonché individuo rafinà e amico gradevołìssimo, el ne da el so caloroso benvegnùo. Xe łù, pì de altri, l'organizador de l'evento a cui semo vegnùi a tor parte. Ma i xe in tanti a èssar confluìi al Continental a salutarne. Ghe xeJim Walker, come Jonathan vegnù da l'Inghiltera. Ghe xe i rumeniSilviu Genescu, Antuza GenescueDorin Davideanu. Dopo i inevitàbiłi convenevołi de circostanza, se opta par na visita al locale musèo de łe caxe de campagna, un parco int'el quale xe stà ricostruìe łe tradizionali caxe de campagna rumene. No xe ła fine del mondo, ma xe pur senpre qualcosa de novo, e xe comunque l'ocazion de far na pasejà. Ghe xe un musèo del genere tanto pì grando e interessante a Bucarest, ma noaltri semo a Timisoara. Che comunque xe int'el insieme un posto interessante e gradévołe. Int'el dopopranzo ghe xe ła cerimonia de inaugurazion de ła convention. Personalmente aborisso qualsiasi cerimonia de qualunque genere, donca no pretenderò de convìnsarve che ła sìa par mi fonte de giòia. Disemo che me stufo manco del sòlito. Probabilmente, sto tipo de cerimonie xe un male necessario. A ła sera, tìpicamente senemo a ła rumena. No xe male come cuxina, ma xe poco varia e dopo qualche disnar se ga za provà tuto.
 |
 |
 |
| Sheckley e Quaglia sponsorizài i firma autògrafi |
 |
Łuni 9 de agostovegnemo condoti a védar un musèo. No semo tipi da musèi, né Sheckley né el sotoscrito, donca ben presto evademo, e se rifugemo da MacDonalds, un posto che nissun dei do generalmente el frequenta. Ma qua fa un caldo danà, e MacDonalds el ga l'aria condizionà. E po no xe obligatorio magnar. Par questo esiste łe bevande. De lì a poco ła troupe de na rete televisiva nazionale ne vien a intervistar. De dopopranzo, un fià de tregua in albergo. L'hotel Continental xe grando e acojente, el conta na desina de piani dei quali ghe n'è un interessante: el secondo. Zorno dopo zorno deventemo noaltri tuti difati sensìbiłi a queło che comincemo a ciamar el Mistero del Secondo Pian: a ognun de noaltri, difati, int'el proprio saliscendi co l'ascensor capita spesso de ritrovarse in compagnia de splèndide tose che dir vestìe xe tropo, łe quali tute invariabilmente łe entra o łe insse da l'ascensor al secondo pian. Dete graziose łe sparisse po chissà indove co ła stessa repentinità con cui łe compare. Esplorazioni aprofondìe al secondo pian no łe juta a ciarir el mistero. E a noaltri ne resta solo łe nostre ipòtesi.
 |
 |
 |
| I giornai de Timisoara del zorno dopo |
 |
Marti 10 de agostono me son ancora ben svejà che me ritrovo con Sheckley, Max, Mario, Ada, Jonathan e tuti i altri a ła łibrarìa BIC-ALL par ła presentazion de l'edizion rumena del łibro de SheckleyScambio Mentale (Transfer Mental)e del mePane, burro e paradossina
(Pâine, unt si paradoxina), tuti do editi da Nemira. Ghe xe anca un sponsor de mezo, ła bira Kaiser, e a Sheckley e mi ne toca métar majete rosse col marchio de ła bira, e soratuto ne toca bévar un saco de bira, l'ideale apena svejài. Ghe xe anca el vice-sìndaco de Timisoara, che'l se produxe int'un longo discorso in rumeno. Cuando che toca a mi mi parlo par un fià a vanvera come ormai me capita de far da un saco de tenpo, ben savendo che qualsiasi roba che mi diga tanto chiunque se ła desmentegarà in pressa, solo che sta volta me sbajo. Int'i zorni seguenti ritrovarò difati con un serto racaprisso i me sconclusionài argomenti fedelmente riportài in parecchi articołi su tuti i giornai locali, come se davero i signifegasse qualcosa. Sheckley, pì avvedùo, el sielze na linea pì sobria. Ghe xe relativamente parecio pùblico, dato che int'i zorni prima i giornai locali i ga pompà l'avvenimento, ilustrando i articołi anca con imàgini scaricà a me insaputa dai me siti su Internet. El diretor marketing de ła Nemira,Laurentiu
Teohar, el ga evidentemente łavorà ben. Dopo i discorsi un tradizionale assedio par l'autògrafo su łe copie dei łibri no'l ne disturba par gnente, e infine anca sto beło momento se destuta. E łe ore genèriche riprende a scòrar int'el caldo tòrrido de Timisoara e noaltri tornemo a rifugiarse qualche minuto da MacDonalds. A łe sinque del dopopranzo assistemo a na conferenza de Jonathan Cowie su l'eclissi che dimàn ghe sarà.
Eclissi
 |
 |
 |
| Sheckley el varda l'eclissi |
 |
Mèrcore 11 de agostoxe el zorno de l'eclissi totale de sole. E el comincia małìssimo. El cieło xe intieramente coverto e piove. Dopo el smete, ma el cieło no'l mejora. Finalmente fa fredo. Sheckley el dixe che un fià de fresco ghe xe pì gradìo de l'eclissi. Comunque decido istesso de no restarghe male. Sarà comunque interessante védar el zorno deventar note. Intanto l'eclissi parziale ła comincia, cussì almanco dixe ła nostra tabełina. Noaltri no podemo védar gnente, a parte łe robe normali. Se non che łe nuvołe pian pian se sotìlia, e improvisamente qualchedun intravede na parvenza de sole trapelar dal cieło dispetoxo. Xe sùbito na gran corsa a tor i ociałìni da eclissi. El cieło se verze ancora un fià e ogni tanto el sole se fa védar in pien par qualche minuto. E cussì se gavemo fato ła nostra eclissi parziale, se disemo. Se avvicinemo al momento de ła totalità, e el cieło se verze senpre de pì. Forse gavemo fortuna. L'incògnita meteorològica ła rende el tuto probabilmente tanto pì emozionante rispeto a come el sarìa stà in condizioni climàtiche ideali. Semo int'el nostro albergo e ndemo su ła terazza. Da là se domina tuta ła cità. Ogni tanto vien zo na breve ramà de acqua, tanto par gradir. Sul teto, na tivù locale ła intervista Sheckley e mi in direta e co ła scuxa de l'eclissi publisemo i nostri łibri. Manca ormai na s-cianta de minuti al momento fatale, e el cieło xe tornà promitente. Na corsa zo in camara par seguir in television el procédar de l'eclissi totale atraverso l'Europa. Tivù via satelite, programi britànici, francexi e todeschi, i quali in sequenza documenta e comenta l'eclissi totale che riva e che va. Inaspetadamente, xe emozionante, nonostante łe cretinà che i vari telecronisti no i riesse a evitar de dir. Cuando che l'eclissi totale abandona anca l'Austria, xe el momento de precipitarse de novo sul teto. Ghe xe lota par l'ascensor, ma semo noaltri a vinsar. El sole xe ancora visìbiłe, atraverso un sotile strato de nuvołe che velocemente se move, ma ghe n'è solo na minùscola falce. Łe nuvołe fa da filtro e se pol adiritura vardar a ocio nudo sensa problemi. A l'orizonte, intanto, el cieło se ga fato nerìssimo a ovest. Xe l'eclissi totale che avanza. Dopo na bruta nuvoła finisse indove no ła dovaria e el sole sparisse, intieramente eclissà da ła nuvoła un àtimo prima che da ła łuna. E dopo xe tuto in t'un colpo tuto scuro, e resta cussì par un fià. Vedemo ła sgradìa nuvoła móvarse, ma no velose abastanza. Ła cità xe int'el scuro, el cieło sora de noaltri xe scuro, ma l'orizonte xe luminosìssimo a 360 gradi. Un panorama mai visto. Dopo ła linea de ła łuce se avvicina, cussì come prima gera vegnù el scuro. Vardo in alto e ła nuvoła ła se n'è quasi ndà sento un boato de voci vegnir da un'altra zona de ła cità. Là ła nuvoła ła se n'è za ndà e se ga par un àtimo visto l'eclissi totale. Vardo in basso: ancora scuro. Rivardo in alto: e improvisamente me colpisse un acecante rajo de sole e par un àtimo intravedo un toco dediamond ring, l'imàgine che segna ła fine de l'eclissi totale. Vardo in basso e ła cità xe iluminà. Se gavemo perso l'eclissi totale par do o tre secondi o, se preferì, par do o tresento metri. Ma probabilmente no gavaressimo vudo tute łe emozioni che gavemo vudo se łe robe łe fusse ndà come gavaressimo vołesto che łe ndasse. Da queł momento in poi, comunque, el sole befardo no'l ga pì sessà de splèndar. Zóba 12 de agostoxe el nostro ùltimo zorno a Timisoara. Int'el dopopranzo Sheckley, Tony Chester e mi semo inpegnài a ciacołar int'una tòła rotonda. A ła sera, sena de gala int'un ristorante riservà quasi tuto par noaltri. El par un beło posto, se acomodemo e par un fià tuto va ben. Ma fra ła prima portà e ła seconda passa do ore de atesa, sinceramente masa par no inervoxirse. Dopo sena ghe xe i rituali convenevołi che acompagna i pòstumi de tute łe sene de gala, e Sheckley astutamente el se ritira in albergo. Lo seguiremo dopo no tanto anca noaltri. Dimàn sarà na zornà dura.
 |
 |
 |
| Ogni istante xe bon par butar zo qualche apunto |
 |
Vènare 13 de agostoxe na zornà dura. A łe oto e mezo de matina gavemo caricà tuto e tuti in màchina e se parte, verso el sudest del paexe. No ghe xe quasi autostrade in Romania, e łe strade statali, pur recentemente riasfaltà, no łe xe un scherzo, spesialmente se se ga da viajar par setesento chilòmetri de fiła. Anca parché atraversando el paexe se xe su ła stessa rota de tuto el tràfego comerciale de ła nazion e no solo: roba che vol dir cołone de TIR rumeni, bùlgari, turchi, ma anca italiani e todeschi. El tuto condìo da trebiatrici che de cuando in cuando salta fora da drio na curva ocupando na corsia e mezo, mijara de careti de contadini tirà da cavai, carovane de zìngari che se sposta anca łóri coi so careti e cavai, gregi de pégore che ogni tanto taja ła strada con indiferenza, vache soła e no soła e cani randaji suicidi. A intervai regolari, difati, i bordi de łe strade de ła Romania xe costełà de cadàveri de cani che ga atraversà ła strada int'el momento sbajà. Ghe xe miłoni de cani randaji, in Romania, che aumenta incessantemente, e da queło che me xe stà spiegà ła comunità europea ła ga intimà i rumeni de no coparli par no violar i so diriti animaleschi, o qualcosa del genere. No so se xe vero ma sarìa tìpico, e intanto i cani randaji aumenta, i forma veri e propri branchi che ogni tanto secondo qualchedun i se magna anca qualche fioło. E intanto mi guido. Ghe n'ho par tuta ła zornà. Diversamente da ła guida in autostrada, qua no te te pol distrar un àtimo. Guai a levar i oci da ła strada! Ani fa, cuando che son vegnù da ste parti insieme a Silvio Sosio e Luigi Pachì, par sercar de lenir el so shock par łe strade rumene (a l'època łe gera assae manco asfaltà che desso) ghe go dito che łe strade in Romania xe na metàfora de ła vita: no te sa mai queło che vegnarà tra un àtimo, e cuando manco te lo speti te te inbati in qualche imprevisto. Entremo int'i Carpazi e afrontemo l'atraversamento de ła Transilvania int'un clima lùgubre e afassinante. El tenpo xe bruto, łe nuvołe xe basse e comincia a piòvar a diroto. Se ralegremo par l'atmosfera còngrua, ma l'alegria ła dura poco. Ła strada costeja un fiume e a ła nostra drita ghe xe solo pareti roccioxe. Da łe quali, in virtù de ła piova, no xe solo acqua queła che vien zo. Senpre pì spesso se inbatemo int'una frana che ostruisse parte de ła nostra carejà. Xe incorajante. Fin che ła strada no ła xe tuto in t'un colpo bloccà da na frana in ato pròprio in queł mentre de fronte a noaltri. Łe màchine xe tute là ferme a spetar. Ła strada no ła xe ancora del tuto bloccà, ma pietroni e pietruzze rotoła atraverso ła strada rendendo el trànsito poco atraente. Ogni tanto, qualche màchina tenta l'azardo e passa, sercando de dribłar i massi za su ła strada e quei, pì periscolosi, in rivo. Me porto su ła corsia de sorpasso e me avvicino. Me fermo. Provemo a passar o spetemo ancora? Tra poco podarìa èssar tropo tardi, ła strada podarìa ostruirse del tuto. In queł momento un grosso pietron sfreccia velocìssimo atraverso ła strada davanti a noaltri. Xe na roulette russa. Par fortuna, ła frana in ato xe desso perfetamente visìbiłe in tuto el so sviłupo. Sta vegnindo zo de tuto par el scoscexo pendio a ła nostra drita, ma se vede ben, e par ło pì xe pietrine picenine. Roba che vol dir che con un fià de acortezza se pol passar sensa tropi rischi, in sintonia coi tenpi de ła frana cussì da evitar i rari pietroni. Speso el pedale su l'aceleratore impizando el turbo del motor e de l'adrenalina. Intanto che passo atraverso ła frana na roda fa schizar na pietra contro el telaro inferiore de ła màchina e el forte rumor de l'impato no'l ne ralegra. Un àtimo dopo son sfrecciando a velocità inaudìa tra łe màchine che da l'altra parte de ła frana sosta in atesa, e qualchedun providenzialmente me lo fa notar. Cuando che el turbo de l'adrenalina se mete in moto, ghe xe el caxo che un se desméntega de destuàrlo. No sensa fadiga lo destuo e ralento. Me sento un fià in colpa con Sheckley par averlo portà fin qua e alora ghe digo:Almanco no xe un viajo noioxo. Sheckley el risponde con aria convinta:No, no xe noioxo. Fra tuti el par el manco preocupà. El se rimete sùbito a scrìvar. Sbircio sul so tacuìn e lezoWe stopped at one point and watched a flow
of small pubbles trickle out of a hole in the mountainside and onto the
road. It was like the Earth was bleeding. Par łù i avvenimenti xe soratuto el spunto par aver qualcosa da scrìvar. I Carpazi i sta quasi par finir. Continua a diluviar. Sheckley el continua a scrìvar. Ghe robo un'altra s-cianta de frasi:The flooding grew worse as we continued.
A deserted car park had become a lake, empty except for one white plasticchair
floating in it. Occasionally we passed a peasant, standing at the side
of the road, huddled under a plastic raincoat, waiting for God knows what.
But for the most part we encountered no one.Cuando che credemo de aver superà el pèzo, se inbatemo int'un ingorgo. Ghe xe un avvałamento, su ła strada, che se ga inpienìo de acqua. I camion trànsita, ma na màchina che prova a far altretanto ła se inabissa e ła resta là. De qua no se passa. Par fortuna ghe xe na strada alternativa, ma gavemo da tornar indrio qualche chilòmetro. Fago invarsion e ripercorendo in senso contrario ła strada apena fata, me inbato ben presto int'un grosso pietron in mezo a ła strada. Poco prima no'l ghe gera. Xe vegnù zo poco dopo al nostro primo passajo de là e poco prima del nostro secondo. Semo fortunài o comunque no semo sfortunài. Mezora dopo gavemo superà iłexi i Carpazi e xe de novo pianura, roba che davero no ne dispiaxe anca se l'atmosfera no ła xe interessante istesso. Rivemo a Bucarest verso łe oto de sera, ma no xe questa ła nostra destinazion de ancùo. Valutemo però se fermarse o manco, donca a l'unanimità se decide de continuar. Cala łe tenebre, e solo alora me ricordo parché no go mai vołesto viajar atraverso ła Romania de note. I altri lo scopre par ła prima volta. Int'el scuro, łe łuci abbaglianti de ła cołona de TIR su ła corsia oposta te aceca, roba che no xe proprio el màssimo in Romania, indove łe strade riserva sorprese su sorprese, indove i careti tirà dai cavai no i ga łuci de drio e indove i ocasionali pedoni camina quasi in mezo a ła strada confidando forse che łe màchine łe evita, o pì probabilmente no ponéndose par gnente el problema. Xe ła parte manco divertente del viajo. Rivemo a Cernavoda tra łe diexe e łe ùndese de sera. Là ghe xe na centrale nucleare, ma no podemo lamentarse tropo. L'gavemo costruìa noaltri italiani (o mejo, noaltri genovexi) insieme ai canadexi. Vegnemo fati alojar int'i ampi e lussuosi apartamenti un tenpo edificài par el personale ocidentale de ła centrale. Semo strachi, ma anca abastanza contenti. Par quìndese ore semo restài in carejà, incessantemente superando màchine, TIR e careti stando atenti a no schiantarse frontalmente contro i TIR che su ła corsia de sorpasso te te ritrovi ogni momento davanti, e semo sopravvivùi.
 |
 |
 |
| Su ła barca par Atlatikron |
 |
Sàbo 14 de agostoxe na zornà nuvoloxa. A trentasinque chilòmetri da Cernavoda ghe xe na ixołeta sul Danubio ciamà Atlantykron, vicin al vilajo de Capidava. Xe là che noaltri ndemo. Un posto selvàjo e fora dal mondo consueto indove ogni ano i rumeni i organiza na setimana de manifestazioni atinenti a ła fantascienza. Un picenin batèło ne traghéta là zo.Almanco, serco de incorajar Sheckley,qua nissun te portarà a far un giro turìstico. Sheckley el risponde:Questa xe na bona notizia. Semo però in eror. Apena sbarcài su ła ixołeta,Sorin
Repanovici, l'organizador de ła manifestazion, ne acòje e ne conduxe a far un giro turìstico par ła ixołeta, mostràndone łe tende e i so ocupanti. Dopo se beve e se magna qualcosa sul ponte del batèło ormejà a l'ixoła, donca segue un incontro-dibatito coi presenti de l'ixoła. Int'el dopopranzo, Sheckley el preferisse tornar int'el so apartamentin a Cernavoda parché el vol scrìvar un raconto e par questo ghe serve solitùdine. A ła sera el l'gavarà za ultimà e de queło el sarà tanto contento. Doménega 15 de agostofemo ritorno a Bucarest. Xe el primo passo in direzion de caxa. A Bucarest gavemo a disposizion un per de apartamenti int'i quali alojar. Ndemo a disnar da Sydney, un pub australian tantoinindove se magna anca roba messicana. E xe proprio là, sentà da Sydney davanti a un bon piato esòtico, che Sheckley el aferma che ła Romania ghe comincia a piaxer, e che'l podarìa imaginarse de vìvar là. Int'el dopopranzo, Sheckley el vol continuar a scrìvar. Ghe łasso a disposizion el me laptop e noaltri ndemo a far do giri. A ła sera el gavarà scrito un altro raconto.
 |
 |
 |
| A ła TV rumena intervistài dal ministro |
 |
Łuni 16 de agostoxe na zornà tanto intensa, cominsà con un beło teremoto. El sisma che ga distruto ła Turchia se ga fato sentir anca qua. Max e Ada, i ùnici de noaltri svejài a queł'ora, testimonia che tuto ga bałà par un beło fià, intanto che i lampadari łi ciondolava decisamente de qua e de là. Mi dormivo e no me son incorto de gnente. In matina semo invitài a ła television rumena daAlexandru
Mironov, ex ministro deło sport e de ła zoventù nonché esperto de fantascienza e condutor de na trasmission televisiva de fantascienza su ła prima rete nazionale, el quale el realiza na òtima trasmission impernià su de noaltri. Sheckley el xe tanto contento, e mi no son da manco. Xe stà na beła trasmission, con domande e discorsi inteligenti e fora da ogni consueta banalità. A disnar se rifugemo ancora da Sydney. E int'el dopopranzo ghe xe in ballo na seconda partecipazion a na trasmission televisiva. Sta volta semo òspiti int'el salotìn deMihaela Muraru Mandrea. De sera semo invece invitài a sena daFlorin Munteanu, brillantìssimo scienziato rumeno e me grandìssimo amico. Xe na gran beła serata, qualsiasi descrizion de ła quale ła sarìa limitativa. Sheckley el ghe xe entusiasta.What a fantastico man!el comentarà dopo, ripensando a Florin.
Marti 17 de agostondemo da Nemira, ła nostra caxa editrice. Semo ben acolti daValentin Nicolau, l'editor, eVlad Popescu, el so vice. Gnente discorsi de circostanza. Invece, un beło fià de tenpo insieme a ciacołar al de fora dei sòliti rituali. Ghe xe anca el tenpo par un salto ne ła redazion deAnticipatia, ła pì longeva rivista de SF rumena. Dopo el sòlito spuntìn da Sydney. Int'el dopopranzo, Sheckley el se ritira de novo a scrìvar. Se va tuti a dormir presto. Dimàn sarà na zornà dura.
Ritorno
Mèrcore 18 de agostose riparte par l'Italia. A łe sinque e mezo de matina. Svejarìn a łe quatro e mezo. Xe el sistema mejo par risparmiarse qualche ora de tràfego intenso e abreviar ła durà del viajo. Se viaja difati veloci e sensa tropi problemi. Partendo cussì presto, anticipemo i grossi flussi de tràfego e int'el primo dopopranzo semo za a ła frontiera de Arad. A metà dopopranzo rivemo a Budapest, indove intendemo sostar. Catà in pressa un alojo par Sheckley, ghe metemo qualche ora a sistemar anca noaltri. Budapest xe pien fisso, ma a ła fine catemo qualcosa. Xe el momento del viajo in cui mi son pì straco. Go senpre e solo guidà mi solo, e ła fadiga se ga ndà acumulando. Dir che son distruto xe un diminutivo. Tornemo a senar sul batèło indove se gera magnà a l'andata, e che gavevimo cussì tanto gradìo. Xe passà un mese da cuando Sheckley el xe con noaltri, e desso łù el magna in media el dopio rispeto a cuando el gera rivà. Sta sera el magna pì del quàdruplo. El dirà poco dopo:Ricordarò sta sena a longo. Anca noaltri. Zóba 19 de agostoxe el zorno del rientro in Italia. Atraversemo l'Austria, indove in autostrada ne insse anca na beła multa par ecesso de velocità, e verso sera rivemo a l'aeroporto de Venezia, indove improvisamente no se cata pì el biglieto de ritorno de Sheckley. Xe na oreta desuspense, dopo el biglieto salta fora. Catemo na vicina locanda e risolvemo cussì anca el problema de sta ùltima note. Par festejar el rientro in Italia se magnemo un per de òtime pizze a testa. Vènare 20 de agostoSheckley el ciapa l'aereo che atraverso Londra e Seattle lo riportarà a Portland, Oregon, indove ła mujer Gail lo speta. Su ła strada del ritorno a Génova ghe xe par un fià silenzio in màchina. E xe Max che a un serto punto el dixe:No'l ghe xe pì. Ribate Mario:No'l ghe xe mai stà. Toca a mi:El ghe xe stà, el ghe xe stà, no gera na alucinazion. E se ła gera se trata comunque de na alucinazion mejo de łe altre.In realtà forse no go dito proprio cussì. Ma a chi ghe interessa i detàji, desso che Sheckley no'l xe pì in sta storia? Fora dal tenpoghe xe ancora el tenpo par na considerazion finale: queło che gavé lezùo fin qua xe ła mera cronologia de queło che xe avvenù. Gnente de davero significativo xe racuxo in queło che qua xe scrito. Queło che davero importa no'l pol vegnir racontà cussì. Probabilmente, no'l pol vegnir racontà par gnente. El pol vegnir solo ricordà, da chi che l'ga vissùo. E forse, gnanca questo xe vero. Queło che davero importa el pol solo èssar vissùo intanto che se lo vive. Tuto el resto xe solo diàfane rapresentazioni. Opure, se preferì, rapresentazioni de rapresentazioni. Cioè qualcosa che co ła realtà ła finisse par aver ben poco a che far. Acontentémose e acontentéve. L'importante xe equivocar el manco possìbiłe. Un pì completo àlbum fotogràfico del viajo xe disponìbiłe cłicando qua. (http://www.fantascienza.com/quaglia/sheckley/1999/)
|