‹ Ìnditze de su situ · Home de su museu · repertu restauradu
 
 
 

di
Roberto Quaglia
 
 
Il difficile ritorno del signor Sheckley

 


Custa est istada s'istade de Robert Sheckley. Su mannu iscritore est bènnidu in Itàlia, gràtzias a s'initziativa e a s'impinnu de Roberto Quaglia chi l'at invitadu, acudidu e giradu in màchina pro unu mese intreu in Itàlia e in Europa. Chie at àpidu s'ocasione de lu bìdere nd'est abarradu entusiasta - bidide in custu nùmeru is cummentos de Vittorio Curtoni in Memories of green e de Roberto Genovesi in Interazioni - e amus detzìdidu de bos propònnere custa crònaca de s'esperièntzia, unu pagu particulare (non podiat èssere de àtera manera, essende iscrita dae Quaglia) e a beru meda atraente (comente in susu).


Arribu in Itàlia

S'arribu a Linate
Milanu Linate, mèrcuris 21 de trìulas 1999, oras 14 e 30. Andant e benint unu muntone de aeroplanos, ma unu ebbia est cussu de importu. A s'aeroportu semus andados in tres: Max Morando, Daniele Vecchi e su sutuscritu. A is oras 15 e carchi cosa s'ùnicu aeroplanu de importu de cussa die nos diat dèpere pònnere in is manos s'ùnicu Robert Sheckley de s'universu chi nois connoschimus. Est dificultosu a nde crèere, fintzas si una longa fila de eventos improbàbiles at fatu bènnere custa possibilidade beneitamente probàbile. Annos e annos de currispondèntzia via email, tentativos de prima faddidos dae su Casu, e finalmente una mirabile geometria de cointzidèntzias favorèvoles. E acò duncas s'improbàbile a devènnere inevitàbile e nois inie a Linate a tremulare de sa mègius emotzione nostra. Aterrat s'aeroplanu chi isetamus. Nos preparamus a s'atòbiu e unu pagu a pustis bidimus is passigeris colende·nos ainnantis. Chie de issos at a èssere Sheckley? Non ischimus bene ite cara tèngiat. In sa memòria, isceti su regordu de carchi fotografia bèdustra de dècados. At a bastare a lu reconnòschere? Osservamus cun atentzione totu is caras chi nos colant ainnantis. E gasi faghende devenimus a bellu a bellu vìtima de cussa matessi Deformatzione Metafòrica chi in unu libru suo Sheckley at inventadu. Cominciamus a alutzinare Sheckley in dontzi pessone sena cumpangia de una tzerta edade. Fintzas acabamus pro nde sighire carchiunu, chirchende de nos fàghere notare, isperende chi si trasfòrment in su Sheckley chi issos evidentemente non sunt. Colat su tempus e como belle totu is passigeris sunt colados pro debbadas in su chibru nostru. Sa Deformatzione Metafòrica incarcat, e fintzas unu bèdustru giaponesu pro carchi momentu nos paret pòdere èssere su Nostru. Pustis is passigeris acabant, e fintzas su tempus de Daniele, chi depet torrare a s'ufìtziu. Abarramus Max e deo, e s'ùnica cosa chi podimus fàghere est isetare s'aeroplanu imbeniente.
S'aeroplanu de importu si nde revelat èssere cussu de is 18 e 30. E finalmente, totu in unu corfu, Sheckley est cun nois. Giughet bermuda e tzapatas e si nde giughet isceti una borsa manna, unu sacheddu, e una giacheta elegante chi tenet in manu. Pro totu su viàgiu, in su mese imbeniente, non si l'at a pònnere nemmancu una borta.
Duas oras a pustis semus a Gènova, ue Sheckley est òspite de Maurizio Frizziero (Popi pro is amigos), in sa bella domo sua ainnantis a sa pratzita de Boccadasse, forsis in assolutu s'àngulu prus suggestivu de Gènova. Inie, ainnantis a una mesa imbandida de presutu e melone, colamus una isplèndida serada a chistionare, mescamente subra s'improbabilidade de cussu chi nos est capitende. Nos rendimus contu deretu, Popi e deo, chi Sheckley inoghe non b'est, ne b'diat pòdere mai èssere. Cun nois inoghe b'est isceti Robert, e Robert est beru e esistit in carre e ossos e est inoghe cun nois, intantu chi Sheckley esistit in is crebeddos nostros comente rapresentatzione. Rapresentatzione de sa rapresentatzione, at a pignolare a pustis Mario. Comuncas unu mitu, unu archètipu, una entidade astrata chi is sentidos nostros non ant a pòdere connòschere mai, tantu chi nos l'amus immaginadu in su passadu. Pro praticidade l'apo a nàrrere su matessi Sheckley, in su sighire de custu contu meu. Ma iscarèsside chi in realidade deo apo a èssere pensende a Robert, ca est issu cussu chi apo connotu.

 Giòbia 22 de trìulas est una die de aclimatatzione. Faghet caldu meda, b'est unu jet lag de superare, detzidimus de non nos istracare. Cosa chi non nos impedit de nos gosare una isplèndida serada in su locale de Enrico Reboscio, ristoradore e istimadore de Sheckley, chi nos offerit una larga carrellada de tìpicas ispetzialidades gastronòmicas lìguras.

 

A sa librería Fahrenheit 451
Chenàbura 23 de trìulas semus a Piacenza. Nos at invitadu a pràngiu Vittorio Curtoni, una pessone deletziosa, in prus de is mèritos suos in su campu de sa fantaishèntzia italiana. E su pràngiu, coghinadu dae sa mugere sua Lucia, est detzididamente a s'artària de is tzircostàntzias. Pustis papadu, Sheckley si cuntzedit unu pasigheddu subra su divanu. Prus a tardu, Vittorio at a decrarare chi diat àere fatu apicare una targa subra su divanu cun incisu: Inoghe at dormidu Robert Sheckley. Cosa chi nos at a giare a pustis a s'idea, pro unu viàgiu benidore, de preparare una targa cun subra iscritu Inoghe como b'est Robert Sheckley, de pònnere in fora in tempus reale in dontzi logu ue si firmat. In su merie sa realidade s'intensìficat. Arribant a domo de Curtoni in peregrinàgiu dae mesu Itàlia istimadores de Sheckley. Pustis andamus a sa librería Fahrenheit 451 ue su Nostru benit intervistadu pro una televisione locale. Duncas si acabat totus a papare in una òtima tratoria. Is Testimòngios de Sheckley sunt crèschidos ancora e como b'sunt baranta pessones a papare cun issu. Pustis chena si torrat a sa librería pro una presentatzione pùblica de s'autore. A is ùndighi de note nos torramus a pònnere in sa bia de domo, a manera de Gènova. Est istada una die bellíssima, descrita prus in detàlliu e dae un'àteru puntu de vista dae Vittorio Curtoni in custu matessi nùmeru de Delos. Sheckley est cuntentu meda. Deo puru. Fintzas Vittorio. Si carchi iscuntentu b'est, evidentemente si nd'est fatu a un'ala discretamente.

 Sàbadu 24 de trìulas e domìniga 25 de trìulas sunt dies relativamente tranquillas. Ma non pro custu prus pagu significativas. Is Cosas Mannas non sunt pro fortza cosas mannas. Giramus unu pagu Gènova e is inghìrios cun Alessandro Testa e àteros amigos, ma semus totu tipos prus interessados a is cosas chi nos naramus chi non a is cosas chi faghimus. A sa domìniga, a domo de Popi, cun su mare biaitu chi dae sa ventana nos regordat cun discretzione s'esistèntzia de su mundu, nos abbaidamus distraidamente fintzas su Gran Prèmiu de automobilismu in televisione, cuscientes chi unu fundu balet s'àteru pro is arresonos nostros.

 

Lunis 26 de trìulas faghimus unu giru in riviera, a Camogli, e cun su batellu nos iscampat fintzas una capatina a San Fruttuoso de Camogli. Su tempus est semper bellu. E fintzas is chistionadas nostras. Bos apo a pòdere mustrare fotografias chi bos cumbinchent chi su tempus est bellu. Ma pro cussu chi pertocat is arresonos, mi depides crèere subra sa peràula. Semus semper cuntentos.

 Martis 27 de trìulas nos tocant is Cinque Terre. Sheckley nd'aiat intèndidu faeddare bene, duncas detzidimus de las visitare. Andamus in màchina fintzas a Manarola. A pee, faghende sa famada Via de s'Amore suta unu sole chi brùsiat, arribamus a Riomaggiore. Dae inoghe unu batellu nos giughet a Vernazza dae ue unu trenu nos torrat a sa màchina nostra a Manarola. A lu nàrrere bastant una farrunca de peràulas, a lu fàghere bi cheret meda tempus e meda fadiga. Amantes de s'esageratzione, in sa bia de su torru agatamus tempus e enèrgias fintzas pro una visita a Portofino. Cando sa die acabat, Sheckley est istracu mortu. Ma is Cinque Terre l'ant lassadu sena peràulas, e non isceti pro more de s'istrachidùmine.
Detzidimus chi Mèrcuris 28 de trìulas depat èssere una die de totu pasu. Proet, e cun s'abba sa temperadura s'abbàsciat, dende·nos trègua e favorende unu pasu mègius. Sa die est comuncas revivida dae una visita de Natalino Bruzzone, chi a domo de Popi faghet una isplèndida intervista pro sa pàgina culturale de su Secolo XIX.

 

In Mondadori: dae manca Lippi, Laura Serra, Sheckley, Festino, Alessandri, Quaglia
Giòbia 29 de trìulas andamus a Milanu. Prima tapa: Segrate, Mondadori. Nos retzit unu cordialíssimu Giuseppe Lippi, curadore de Urania, e cun sorpresa iscoberimus chi non est a sa sola: torramus a agatare Vittorio Curtoni, Laura Serra, Giuseppe Festino, Piergiorgio Nicolazzini, Ferruccio Alessandri, totus giai presentes a Piacenza, prus Claudio Asciuti, Domenico Gallo e medas àteros. Prangimus in sa mensa de Mondadori, pustis de custu Sheckley nos benit sequestradu pro unu giru de intervistas e chistiones de afares. Isetamus cun passèntzia a longu in una cameredda ispollada. Unu a unu si nde andant totus e deo m'agato a isetare prus o mancu a sa sola. Finalmente is iscumpàrsidos torrant a cumpàrrere e si podet andare a tzitade. Destinatzione: sa Librería de su Giallu, in via Peschiera 1. Unu òtimu logu, tantu chi nde torro fintzas s'indiritzu. Àteros fans cunfluint inie e est deretu unu bellu chistionamentu, infustu dae s'ispumante ofertu dae is gestores. Faghet sa cumparta sua fintzas Claudio del Maso. Ed è subito sera, cioè ora di cena, anzi: di pizza. Per l'occasione compare anche Luca Masali. Manna pizada colletiva cundida dae bàtoro àteras chistionadas. Semus totus cuntentos, e chie non lu esseret lu paret. Unu paja de oras de màchina pro torrare a Boccadasse e fintzas custa longa die si serrat.

 Chenàbura 30 de trìulas abbandonamus Gènova e Boccadasse. Sheckley mi pregontat: Non amus a torrare prus inoghe? Rispondo deo: Non in custu viàgiu. Apo a regordare a longu s'immediada tristura chi at leadu sa cara sua. A su momentu de lu saludare, Popi l'abbaidat, riet e li narat: Non est netzessàriu chi como naremus carchi cosa. Sheckley faghet sinnu de eja appena e benit a manera cun megus. Popi e Robert s'aiant giai naradu meda in is longas notes coladas a chistionare cando àteros aiant dormidu. Montamus in màchina e partimus pro Lucca, ue carchi ora a pustis arribamus. Nos acollit Alessandro Fambrini, chi nos benit a leare in bicicleta e nos faghet bia a manera de sa domo sua, ue amus a èssere òspites. Est unu merie tranquillu, cussu chi nos isetat. Non morimus de sa gana de fàghere cussu chi is turistas faghent cando arribant in carchi logu. Si pasat unu pagu, si faghet cun còmodu unu giru in màchina a inghìriu de is muros de sa tzitade, si andat a s'istatzione a leare Stefano Carducci in arribu dae Treviso. E a note si andat totus a papare in una òtima tratoria in bidda.

 

Sàbadu 31 de trìulas cominciat cun unu giru in is montigros a inghìriu, ue nos imbatimus in unu improbàbile quagliodromo, unu logu comuncas sinistru dae su cale istintivamente mi benit de mi mantènnere a largu. Detzidimus de cambiare àera e nos moghimus a Pisa, ue semus leados in consinna dae Francesco Ghetti chi nos faghet de guida turística. A note, semus òspites a chena dae issu, e sa cantidade e sa calidade de is portadas est tale de nos pònnere detzididamente in crisi (mescamente su sutuscritu). In peràulas pòveras: papadu e bìdiu tropu. Ma comente si faghiat a resìstere? In unu modu o in s'àteru torramus a agatare sa bia de domo e afrontamus una longa note de sonnu e digestione.

 

Domìniga 1 de austu est una die pagu cunsigiada pro si pònnere in autostrada. Ma sa lògica de is partèntzias intelligentes nos agiudat. Dae cando sunt devènnidas de moda is partèntzias intelligentes, is dies tradizionalmente peus pro si pònnere in màrcia sunt devènnidas is mègius, dadu chi nemos est gasi tontu de si pònnere in viàgiu pròpiu in cussas dies inie. Duncas non atobiamus tràficu in is autostradas e arribamus a Treviso sena problemas in su primu merie. Aloghiamus a domo de Stefano Carducci. Nos pasamus carchi ora, e in serada giramus pro sa tzitade firmende·nos a chenare in un'àtera òtima tratoria, ue is nòbiles propòsitos nostros de diùnu diètticu naufràgant pro s'ennèsima borta.

 

Lunis 2 de austu andamus a Venètzia. Faghet caldu meda, b'est sole meda e ancora prus turistas. Sheckley non bidiat Venètzia dae una bintina de annos. Su logu l'ispirat e duncas si ponet a iscrìere. In dontzi logu, in intro de totu su peregrinare nostru, Sheckley non at a abbandonare nemmancu unu momentu su taccuinu suo e sa penna afetzionada sua Montblanc. Totu is dies, medas bortas a sa die, l'amus bidu e l'amus a bìdere bogare taccuinu e penna e cominciare o sighire a iscrìere. Ma a Venètzia est unu momentu ispetziale. Lu bidimus iscrìere cun dedicatzione prus intensa de su sòlitu. Pustis una pizza mediòcre visitamus sa librería de Giampaolo Cossato. A mesu merie est tempus de torrare a Treviso pro unu pagu de siesta. Amus iscobertu chi a Sheckley is detàllios de Venètzia, comente de su restu de totu is logos, non l'interessant prus de tantu. Cussu chi issu chircat in is logos ue andat est s'atmosfera chi cumùnicant. S'atmosfera est sa cumponente ineffàbile de is logos, s'aspetu prus interessante de cussu chi ti inghìriat. A note, nos agiunghet Daniele Vecchi cun sa mugere Debora, e totus paris si chenat òtimamente a domo Carducci. Stefano bogat unu repertòriu de discos de vinile cun mùsicas chi Sheckley non intendiat dae dècados. E est deretu nostalgia, o carchi cosa de cussa famìlia de emotziones. Sa serada si isvilupat e si acabat piaghevolmente.

 


Praga

Martis 3 de austu de primu mangianu arribant dae Gènova Mario Quaglia, Ada Cortese e Max Morando. Est cun issos chi nos ponimus in bia e abbandonamus s'Itàlia, su murru de sa màchina puntadu a manera de nord. Semus in chimbe subra sa màchina mia, istamus istrintos (mescamente cussos sètzidos in fatu, dadu chi Max a sa sola cuntenet a inghìriu de is 120 chilos de issu matessi), ma su bagagliàiu est mannu e su motore faghet su dovere suo. Bessimus dae su Tarvisio e nos indiritzamus a manera de Salisburgu, pustis giramus a dereta a manera de Linz, pustis de custu leamus sa istatale a manera de nord e nos tuffamus in sa Repùblica Ceca. Arribamus a Praga a manera de is noe de note pustis una die de viàgiu, de sole e de paesàgios prexevolíssimos. Nos isetat Yaroslav Olsa Jr., giòvanu diplomàticu tzecu e finas unu de is màssimos espertos de fantaishèntzia in sa natzione sua. Est issu chi nos at invitadu a Praga, e est issu chi nos ponet a disposizione unu apartamentu cunfortèvole ue nois leamus aloghiu. B'est ancora tempus e enèrgias pro una chenita in sa tratoria prus acanta. Non isco is àteros ma deo so distrutu. Apo giadu totu sa die e una note de sonnu fungudu est detzididamente bene bènnida.

 

Sheckley e Quaglia a unu cafè de Praga
Mèrcuris 4 de austu Ite si faghet sa prima die chi si est a Praga? Si dat una abbaidada a inghìriu. Si andat in su bùdellu de su tzentru istòricu a bìdere is souvenir chi bendent in totu is logos turísticos de su mundu, si chircat de intrevìdere unu pagu de Praga a traessu de sa grussa cobertura de turistas, e custu est infatis cussu chi faghimus. Pro carchi ora. Inoghe e inie si sètzit a bìere unu cafè o a papuscare carchi cosa. Semus prus a nord e finalmente sa temperadura est acetàbile. E su tempus est comuncas bellu. E mancari is turistas Praga tenet una atmosfera ùnica. In su merie ispendimus 20 mìgias liras de taxi pro fàghere otighentos metros pro andare a su Ministeru de is Èsteros ue Yaroslav Olsa nos isetat. Tapadu meda in su elegante bestire de diplomàticu suo, Yaroslav nos acollit in cumpangia de una collega afascinante sua de rara intelligèntzia, Jana Pechova, chi at a abarrare cun nois pro su restu de sa die. Su Ministeru de is Èsteros est in montigru, e una lenta caminada a manera de badde isposat perfetamente is esigèntzias turísticas cun sa pigritzia legítima nostra. Fintzas ca in fundu a su montigru nos torramus a agatare in sa domo esòtica de Yaroslav, prena de òperas de arte africanas e finas mescamente de libros de fantaishèntzia de totu su mundu. Ma non chistiono de su mundu chi connoschides bois. Chistiono de libros de fantaishèntzia birmanos, etìopes, congolesos, e chie prus nde tenet prus nde ponat. Una cicca pustis s'àtera. E nois bi bibimus subra. Est s'ora de s'aperitivu. Tra pagu, su gotha de sa fantaishèntzia tzeca nos at a isetare in unu de is prus esclusivos ristorantinos de su tzentru. E acò·nos pagu a pustis infatis inie, in cussu ambiente rafinadu de su cale apo ahimè iscarèsidu s'ubicatzione, sètzidos a una mesa manna illuminada isceti dae candelas in isetu de una chena a base de coghina boema. In prus de Nois, Yaroslav e Jana b'sunt Ondrej Neff, connotu iscritore tzecu, Ivo Zelezny, editore de SF, Ivan Adamovic, curadore de sa rivista Ikarie e medas àteros. Su papare est bonu, ma cun su tempus l'aia iscarèsidu, ca su cuntestu est prus interessante. Bibimus fintzas unu muntone de bonu binu. A s'acabu de sa chena si andat totus a una famada birrería ue dontzi tantu paret chi si esseret bidu su presidente Havel in pessone. Colamus a unu passu de su ghetu ebràicu ue in cussu momentu sunt girende una iscena de unu film ambientadu unu pagu de tempus a como. Bidimus unu muntone de nazistas, intentos a rastrellare ebreos. Pagu a pustis semus in birrería, ue deo mi propòngio de non bìere nudda. Diat èssere tropu. Su propòsitu meu comuncas non tenet una farrunca de segundos. E giosso birra, a beru bona! Semus totus cuntentos. Meda cuntentos. Est unu viàgiu prenu de cuntentesas. Non est cosa de totu is dies. Est unu pecadu chi dontzi borta chi si siat cuntentos pustis a s'acabu si depat andare a dormire su matessi. E sa die pustis tocat a torrare a cominciare dae cabu.

 Giòbia 5 de austu Torramus a cominciare dae cabu faghende·nos deretu frigare una telecàmera. Non est su màssimu pro restaurare sa cuntentesa de sa die prima. Ciondulamus pro su tzentru de Praga in s'isetu de s'apuntamentu imbeniente. In su merie is fans nos isetant in unu de is printzipales club de fantaishèntzia. Inie s'acollida est meda calorosa, ma isceti pro Sheckley. Pro carchi ora nemos s'acatat chi paris cun Sheckley b'sunt àteras tres pessones, e nemos nos dinnat de unu saludu. Sugetivamente, preferia is VIP de sa note prima. Pustis unu pagu, nois italianos cominciamus infatis a nos intèndere de tropu. Ite semus faghende inie? Pustis unu pagu bessit carchiunu chi connosco e sa situatzione megiorat unu pagu. Yaroslav m'aiat avisadu, ponende·mi in guàrdia subra sa pagu sotziabilidade de is tzecos. Dae s'àtera banda, tocat a proare pro crèere. S'ùnica emotzione est osservare sa trance mìstica de unu simpàticu fan russu ainnantis a Sheckley. Apo raramente bidu tanta emotzione in is ogros de unu iscononnotu. E unu pagu de osmosi emotzionale est sa consighèntzia lògica. De custu merie apo a regordare gasi in benidore isceti is ogros de custu pipiu. Fintzas ca giai chi bi fia apo filmadu totu sa iscena. A note si chenat cun unu grupu de fans.

 


Ungheria

Chenàbura 6 de austu On the road again. Si partit pro Budapest, sena presse, a mesu mangianu. Su viàgiu si faghet prus longu de su dèpidu pro càusa de una inùtile deviatzione a traessu de s'Àustria. Arribamus a Budapest a manera de note, e agatamus deretu ue dormire. Essende semper istadu deo a giare, so meda istracu. Custu non nos impedit de andare a chenare subra unu batellu in su Danùbiu, ue - ahi nois - etzedimus. Curpa de su papare tropu bonu.

 

A Budapest
Sàbadu 7 de austu Pustis ismurzu, unu bellu giru pro Budapest, tantu pro si fàghere una idea. De merie nos torramus a pònnere in màrcia, diretzione sudest. Nos gosamus is ùrtimos otanta chilòmetros de autostrada. Pustis de custu ant a èssere isceti istradas istatales. Faghet caldu meda, ma s'àera cunditzionada nos sarvat. Superamus s'ùrtima tzitade ungheresa, Szeged, e finalmente arribamus a sa frontiera cun sa Romania. Est totu intasadu, e bi cheret prus de una ora a colare. Un'àtera ora la perdimus virtualmente pro more de su càmbiu de fusu oràriu. Est su tardu merie cando finalmente currimus a traessu de is desoladas planas de sa campagna rumena in su nordovest de su paisu. Non bi cheret meda a arribare a Timisoara, sa destinatzione nostra de oe. A s'hotel Continental agatamus e apretziamus is aposentos chi sunt istados prenotados pro nois. Sheckley est istracu e pèldiu. Decrarat chi s'Itàlia fiat un'àtera cosa. Ma non si lamentat, ne si nde dolet de èssere inie. Est giai note, e b'est giustu su tempus de papare carchi cosa subra sa terratza-ristorante de s'albergu, intantu chi acanta a nois ballerinas non tropu bestidas dant ispetàculu pro sa ripresa in direta de una tivù locale. Ainnantis a unu bonu papare e una bona birra, e finas unu bellu pagu de iscadenadas ballerinas unu pagu prus in là, fintzas s'umore de Sheckley si torrat a pigare a lestru. In intro de is oras e oras coladas in màchina in is ùrtimas dies at iscritu meda, e custu bastat a lu rèndere sodisfatu. Istare sètzidu a iscrìere osservat est cussu chi dae semper li capitat de fàghere, e in màchina cun nois podet fintzas chistionare e osservare su paesàgiu chi càmbiat.

 


Romania

Sheckley e Cowie
Domìniga 8 de austu Faghet caldu meda a Timisoara. In sa hall de s'albergu atobiamus cussos chi nos ant invitadu in Romania. Jonathan Cowie, iscientziadu iscotzesu e finas individuu rafinadu e amigu prexevolíssimu, nos dat su calorosu benebènnidu suo. Est issu, prus de àteros, s'organizadore de s'eventu a su cale semus bènnidos a leare parte. Ma sunt in medas a èssere cunfluidos a su Continental a nos saludare. B'est Jim Walker, comente Jonathan bènnidu dae s'Inghilterra. B'sunt is rumenos Silviu Genescu, Antuza Genescu e Dorin Davideanu. Pustis is inevitàbiles convenevoles de tzircostàntzia, si otat pro una visita a su museu locale de is domos de campagna, unu parcu in su cale sunt istadas torradas a fraigare is tradizionales domos de campagna rumenas. Non est sa fine de su mundu, ma est puru semper carchi cosa de nou, e est comuncas s'ocasione de fàghere una caminada. B'est unu museu de su gènere meda prus mannu e interessante a Bucarest, ma nois semus a Timisoara. Chi comuncas est in s'insembru unu logu interessante e prexevole. In su merie b'est sa cerimònia de inauguratzione de sa convention. Personalmente aborro cale si siat cerimònia de cale si siat gènere, duncas non apo a pretèndere de bos cumbìnchere chi issa siat pro me fonte de gosu. Naramus chi mi istracco prus pagu de su sòlitu. Probabilmente, custu tipu de cerimònias sunt unu male netzessàriu. A note, tìpicamente chenamus a sa rumena. Non est male comente coghina, ma est pagu vària e pustis carchi pràngiu si est giai proadu totu.

 

Sheckley e Quaglia isponsorizados frimant autògrafos
Lunis 9 de austu benimus giutos a bìdere unu museu. Non semus tipos de museos, ne Sheckley ne su sutuscritu, duncas bene chito evadimus, e nos refugiamus dae MacDonalds, unu logu chi nemos de is duos generalmente frecuentat. Ma inoghe faghet unu caldu dannadu, e MacDonalds tenet s'àera cunditzionada. E pustis non est obligatòriu papare. Pro custu esistint is bìbidas. Dae inie a pagu sa troupe de una rete televisiva natzionale nos benit a intervistare. De merie, unu pagu de trègua in albergu. S'hotel Continental est mannu e acollente, contat una deghina de pianos de is cales bi nd'est unu interessante: su segundu. Die pustis die devenimus nois totus infatis sensìbiles a cussu chi cominciamus a nàrrere su Mistèriu de su Segundu Pianu: a dontzunu de nois, infatis, in su pròpiu artziare e falare cun s'ascensore capitat a s'ispissu de si torrare a agatare in cumpangia de isplèndidas piseddas chi nàrrere bestidas est tropu, is cales totu invariabilmente intrant o bessint dae s'ascensore a su segundu pianu. Cussas graciosas iscumpàrint pustis chie l'ischit ue cun sa matessi repentinidade cun sa cale cumpàrint. Esploratziones approfondidas a su segundu pianu non giuant a acrarare su mistèriu. E a nois abarrant isceti is ipòtesis nostras.

 

Is giornales de Timisoara de sa die pustis
Martis 10 de austu non mi so ancora bene ischidadu chi m'agato cun Sheckley, Max, Mario, Ada, Jonathan e totu is àteros a sa librería BIC-ALL pro sa presentatzione de s'editzione rumena de su libru de Sheckley Scambio Mentale (Transfer Mental) e de su meu Pane, burro e paradossina (Pâine, unt si paradoxina), ambos editados dae Nemira. B'est fintzas unu isponsor in mesu, sa birra Kaiser, e a Sheckley e a mie tocat a nos pònnere maglietas rujas cun su marcu de sa birra, e mescamente nos tocat a bìere unu muntone de birra, s'ideale appena ischidados. B'est fintzas su vitzesìndigu de Timisoara, chi si produit in unu longu discursu in rumenu. Cando tocat a mie deo faeddo pro unu pagu a bòidu comente como mi capitat de fàghere dae unu muntone de tempus, ischende bene chi cale si siat cosa chi deo naro tantu chie si siat si l'at a iscarèsciri a lestru, isceti chi custa borta m'isbàlio. In is dies imbenientes apo a torrare a agatare infatis cun unu tzertu raccapríciu is arresonos iscunclusionados meos fidelemente riportados in medas artìculos subra totu is giornales locales, comente si a beru esserent significende carchi cosa. Sheckley, prus abbistu, sèberat una lìnia prus sobria. B'est relativamente meda pùblicu, dadu chi in is dies pretzedentes is giornales locales ant pompadu s'avenimentu, illustrende is artìculos fintzas cun immàgines iscarrigadas a s'insaputa mia dae is situs meos in Internet. Su diretore marketing de sa Nemira, Laurentiu Teohar, at evidentemente traballadu bene. Pustis is discursos unu tradizionale assèdiu pro s'autògrafu subra is còpias de is libros non nos disturbat pro nudda, e a s'acabu fintzas custu bellu momentu si istudat. E is oras genèricas torrant a iscòrrere in su caldu tòrridu de Timisoara e nois torramus a nos refugiare carchi minutu dae MacDonalds. A is chimbe de su merie assistimus a una cunferèntzia de Jonathan Cowie subra s'eclissi chi cras b'at a èssere.

 


Eclissi

Sheckley abbaidat s'eclissi
Mèrcuris 11 de austu est sa die de s'eclissi totale de sole. E cominciat malíssimu. Su chelu est totalmente cobertu e proet. Pustis lassat, ma su chelu non megiorat. Finalmente faghet fritu. Sheckley narat chi unu pagu de friscu li est prus gradidu de s'eclissi. Comuncas detzido de non m'abarrare male. At a èssere comuncas interessante a bìdere sa die a devènnere note. Intantu s'eclissi partziale cominciat, gasi a su mancu narat sa tabella nostra. Nois non podimus bìdere nudda, francu is cosas normales. Francu chi is nues a bellu a bellu s'addìligant, e a s'improvisu carchiunu iscàntzat una parvèntzia de sole trapelare dae su chelu dispetosu. Est deretu una manna cursa a leare is ogialeddos de eclissi. Su chelu s'aberit ancora unu pagu e dontzi tantu su sole si faghet bìdere in prenu pro carchi minutu. E gasi nos amus fatu s'eclissi partziale nostra, nos naramus. Nos acurtziamus a su momentu de sa totalidade, e su chelu s'aberit semper prus. Forsis tenimus fortuna. S'incògnita meteorològica rendet su totu probabilmente meda prus emotzionante rispetu a comente diat èssere istadu in cunditziones climàticas ideales. Semus in s'albergu nostru e artziamus subra sa terratza. Dae inie si dòminat totu sa tzitade. Dontzi tantu benit giosso una curtza abbada, tantu pro agradare. Subra su tetu, una tivù locale intervistat Sheckley e a mie in direta e cun s'iscusa de s'eclissi publitzitzamus is libros nostros. Mancat como una farrunca de minutos a su momentu fatale, e su chelu est torradu prometente. Una cursa giosso in aposentu pro sighire in televisione su procèdere de s'eclissi totale a traessu de s'Europa. Tivù via satèllite, programas britànnicos, francesos e tedescos, is cales in sighida documentant e cummentant s'eclissi totale chi arribat e chi andat. Inaspetadamente, est emotzionante, mancari is macchìnnes chi is vàrios telecronistas non resessint a evitare de nàrrere. Cando s'eclissi totale abbandonat fintzas s'Àustria, est su momentu de si precipitare torra subra su tetu. B'est luta pro s'ascensore, ma semus nois a bìnchere. Su sole est ancora visìbile, a traessu de unu sutile istratu de nues chi velotzemente si movet, ma bi nd'est isceti una minùscula farche. Is nues faghent de filtru e si podet fintzas abbaidare a ogru nudu sena problemas. A s'orizonte, intantu, su chelu s'est fatu nieddíssimu a ovest. Est s'eclissi totale chi avantzat. Pustis una mala nue acabat ue non diat dèpere e su sole iscumparit, totalmente eclissadu dae sa nue unu momentu prima chi dae sa luna. E pustis est totu in unu corfu totu iscuru, e abarrat gasi pro unu pagu. Bidimus sa disprexida nue si mòvere, ma non velotze bastante. Sa tzitade est in s'iscuru, su chelu subra de nois est iscuru, ma s'orizonte est luminosíssimu a 360 grados. Unu panorama mai bidu. Pustis sa lìnia de sa lughe s'acurtziat, gasi comente prima fiat bènnidu s'iscuru. Abbaido in artu e sa nue si nd'est belle andada intendo unu boatu de boghes bènnere dae un'àtera zona de sa tzitade. Inie sa nue si nd'est giai andada e si est pro unu momentu bidu s'eclissi totale. Abbaido in bàsciu: ancora iscuru. Torro abbaido in artu: e a s'improvisu m'acàrrat unu incegante raju de sole e pro unu momentu intrevido unu tzicu de diamond ring, s'immàgine chi sinnat sa fine de s'eclissi totale. Abbaido in bàsciu e sa tzitade est illuminada. Nos amus pèrdidu s'eclissi totale pro duos o tres segundos o, si preferides, pro duos o treghentos metros. Ma probabilmente non diamus àere àpidu totu is emotziones chi amus àpidu si is cosas esserent andadas comente diamus àere chèrfidu chi esserent andadas. Dae cussu momentu in dae in antis, comuncas, su sole beffianu non at prus tzessadu de lùghere.

 Giòbia 12 de austu est sa ùrtima die nostra a Timisoara. In su merie Sheckley, Tony Chester e deo semus impinnados a chistionare in una mesa tunda. A note, chena de gala in unu ristorante riservadu belle totu pro nois. Paret unu bellu logu, nos acomodamus e pro unu pagu totu andat bene. Ma tra sa prima portada e sa segunda colant duas oras de isetu, sintzeramente tropu pro non s'inchietare. Pustis chena b'sunt is rituales convenevoles chi acumpàngiant is pustis de totu is chenas de gala, e Sheckley astutamente si retirat in albergu. L'amus a sighire pustis non meda fintzas nois. Cras at a èssere una die dura.

 

Dontzi istante est bonu pro betare giosso carchi apuntu
Chenàbura 13 de austu est una die dura. A is oto e mesu de su mangianu amus carrigadu totu e totus in màchina e si partit, a manera de su sudest de su paisu. Non b'sunt belle autostradas in Romania, e is istradas istatales, mancari torradas a asfaltare como como, non sunt unu iscrèsciu, mescamente si si depet viagiare pro setighentos chilòmetros de fila. Fintzas ca traessende su paisu si est in sa matessi rota de totu su tràficu cummerciale de sa natzione e non isceti: cosa chi sìnnificat colonnas de TIR rumenos, bùlgaros, turcos, ma fintzas italianos e tedescos. Su totu cundidu dae trebiatoris chi dontzi tantu bòddint dae segus de una curva ocupende una corsia e mesu, mìgias de carrucos de massajos tirados dae caddos, caravanas de tzìngaros chi si moghint fintzas issos cun is carrucos e caddos issoro, gregos de berbeghes chi dontzi tantu segant sa bia cun indifferèntzia, bacas a sa sola e non a sa sola e canes braganzeris suicidas. A intervallos regulares, infatis, is oros de is bias de sa Romania sunt costellados de cadàveres de canes chi ant traessadu sa bia in su momentu isballiadu. B'sunt milliones de canes braganzeris, in Romania, chi aumentant sena firmu, e dae cussu chi m'est istadu ispiegadu sa comunidade europea at intimadu is rumenos de non los bochire pro non violare is deretos animaleros issoro, o carchi cosa de su gènere. Non isco si est beru ma diat èssere tìpicu, e intantu is canes braganzeris aumentant, formant veros e pròpios gremos chi dontzi tantu segundu carchiunu si papant fintzas carchi pipiu. E intantu deo giao. Nde tèngio pro totu sa die. Diversamente dae su giare in autostrada, inoghe non ti podes distràere unu momentu. Male a bogare is ogros dae sa bia! Annos a como, cando so bènnidu dae custas bandas paris cun Silvio Sosio e Luigi Pachì, pro chircare de lenire su shock issoro pro is bias rumenas (a s'època fiant meda prus pagu asfaltadas de como) los apo naradu chi is bias in Romania sunt una metàfora de sa vida: non ischis mai cussu chi at a bènnere tra unu momentu, e cando mancu ti l'isetas ti imbatis in carchi imprevistu. Intramus in is Carpatos e afrontamus su traessamentu de sa Transilvània in unu clima lùgubre e afascinante. Su tempus est malu, is nues sunt bàscias e cominciat a pròere a burtones. Nos allegramus pro s'atmosfera còngrua, ma s'allegria durat pagu. Sa bia costègiat unu riu e a sa dereta nostra b'sunt isceti paretes rocosas. Dae is cales, in virtude de s'abba, non est isceti abba cussa chi benit giosso. Semper prus a s'ispissu nos imbatimus in una frana chi ostruit parte de sa carrera nostra. Est incoragiante. Fintzas chi sa bia non est totu in unu corfu blocada dae una frana in atu pròpiu in cussu mentras ainnantis a nois. Is màchinas sunt totu inie firmas a isetare. Sa bia non est ancora de su totu blocada, ma pedras e pedritzas rùlliant a traessu de sa bia rendende su trànsitu pagu atraente. Dontzi tantu, carchi màchina tentat s'azardu e colat, chirchende de dribblare is massos giai in sa bia e cussos, prus perigulosos, in arribu. Mi giughio a sa corsia de surpassu e m'acurtzio. Mi firmo. Proamus a colare o isetamus ancora? Tra pagu diat pòdere èssere tropu tardu, sa bia diat pòdere s'ostruire de su totu. In cussu momentu una pedra manna currit velotzíssima a traessu de sa bia ainnantis a nois. Est una roulette russa. Pro fortuna, sa frana in atu est como perfetamente visìbile in totu s'isvilupu suo. Est benende giosso de totu pro s'iscoscesu pendinu a sa dereta nostra, ma si bidet bene, e pro sa prus parte sunt pedritzas minores. Cosa chi cheret nàrrere chi cun unu pagu de acurtesa si podet colare sena tropu arriscos, in sintonia cun is tempos de sa frana gasi de evitare is raros pedras mannas. Preto su pedale subra s'atzeleradore allughende su turbo de su motore e de s'adrenalina. Intantu chi colo a traessu de sa frana una roda faghet ischitzare una pedra contra su telàiu inferiore de sa màchina e su forte rumore de s'impatu non nos allegrat. Unu momentu pustis so currende a velotzidade inaudida tra is màchinas chi dae s'àtera banda de sa frana sostant in isetu, e carchiunu providentzialmente mi lu faghet notare. Cando su turbo de s'adrenalina si ponet in motu, b'est su casu chi unu si iscarèsciat de lu istudare. Non sena fadiga lu istudo e ralento. Mi intendo unu pagu in curpa cun Sheckley pro l'àere giutu fintzas inoghe e tando li naro: A su mancu non est unu viàgiu fastigiosu. Sheckley rispondet cun aria cumbinta: No, non est fastigiosu. Tra totus paret su prus pagu preocupadu. Si torrat a pònnere deretu a iscrìere. Ispìngio subra su taccuinu suo e lego We stopped at one point and watched a flow of small pubbles trickle out of a hole in the mountainside and onto the road. It was like the Earth was bleeding. Pro issu is avenimentos sunt mescamente s'ispuntu pro àere carchi cosa de iscrìere. Is Carpatos sunt belle pro acabare. Sighit a proere a burtones. Sheckley sighit a iscrìere. Li furo un'àtera farrunca de frasas: The flooding grew worse as we continued. A deserted car park had become a lake, empty except for one white plasticchair floating in it. Occasionally we passed a peasant, standing at the side of the road, huddled under a plastic raincoat, waiting for God knows what. But for the most part we encountered no one. Cando creimus de àere superadu su peus, nos imbatimus in unu ingorgu. B'est unu abbasciamentu, in sa bia, chi si est prenu de abba. Is camiones trànsitant, ma una màchina chi proat a fàghere su matessi si inabissat e abarrat inie. Dae inoghe non si colat. Pro fortuna b'est una bia alternativa, ma depimus torrare in segus carchi chilòmetru. Fatzo inversione e ripercorrende in sensu contràriu sa bia appena fata, m'imbato bene chito in unu grussu pedra manna in mesu a sa bia. Pagu prima issa non b'fiat. Est bènnida giosso pagu a pustis a su primu passàgiu nostru dae inie e pagu prima de su segundu nostru. Semus fortunados o comuncas non semus isfortunados. Mes'ora a pustis amus superadu illesos is Carpatos e est torra plana, cosa chi a beru non nos dispraghet fintzas si s'atmosfera non est interessante uguale. Arribamus a Bucarest a manera de is oto de note, ma non est custa sa destinatzione nostra de oe. Valutamus comuncas si nos firmare o nono, duncas a s'unanimidade si detzidit de sighire. Falant is teniebras, e isceti tando m'ammento pro ite non apo mai chèrfidu viagiare a traessu de sa Romania de note. Is àteros lu iscoberint pro sa prima borta. In s'iscuru, is lughes incegantes de sa colonna de TIR in sa corsia oposta ti acàrrant, cosa chi non est pròpiu su màssimu in Romania, ue is bias riservant sorpresas subra sorpresas, ue is carrucos tirados dae is caddos non tenent lughes de segus e ue is ocasionales pedones càminant belle in mesu a sa bia cunfidende forsis chi is màchinas los evitent, o prus probabilmente non si ponende pro nudda su problema. Est sa parte prus pagu divertente de su viàgiu. Arribamus a Cernavoda tra is deghe e is ùndighi de note. Inie b'est una centrale nucleare, ma non podimus nos lamentare tropu. L'amus fraigada nois italianos (o mègius, nois genovesos) paris cun is canadesos. Benimus fatos aloghiare in is ampros e lussuosos apartamentos unu tempus edificados pro su personale otzidentale de sa centrale. Semus istracos, ma fintzas bastante cuntentos. Pro bìndighi oras semus abarrados in carrera, sena firmu superende màchinas, TIR e carrucos abbaidende de non s'iscontzare frontalmente contra is TIR chi in sa corsia de surpassu ti torras a agatare dontzi momentu ainnantis, e semus sobrevìvidos.

 

In sa barca pro Atlatikron
Sàbadu 14 de austu est una die nuosa. A trintachimbe chilòmetros dae Cernavoda b'est una isuledda in su Danùbiu naràda Atlantykron, acanta a sa bidda de Capidava. Est inie chi nois andamus. Unu logu areste e in fora de su mundu solitu ue dontzi annu is rumenos organizant una chida de manifestatziones atinentes a sa fantaishèntzia. Unu minore batellu nos giughet inie giosso. A su mancu, chirco de incoragiare Sheckley, inoghe nemos t'at a giùghere a fàghere unu giru turísticu. Sheckley rispondet: Custa est una bona notícia. Semus però in errore. Appena isbarcados in sa isuledda, Sorin Repanovici, s'organizadore de sa manifestatzione, nos acollit e nos giughet a fàghere unu giru turísticu pro sa isuledda, mustrende·nos is tendas e is ocupantes issoro. Pustis si bibet e si papat carchi cosa subra su ponte de su batellu amarradu a s'ìsula, duncas sighit unu atòbiu-dibatu cun is presentes de s'ìsula. In su merie, Sheckley preferit torrare in su apartamenteddu suo a Cernavoda ca cheret iscrìere unu contu e pro custu li serbit soledade. A note l'at a àere giai acabadu e de custu at a èssere meda cuntentu.

 Domìniga 15 de austu faghimus torru a Bucarest. Est su primu passu in diretzione de domo. A Bucarest amus a disposizione unu paja de apartamentos in is cales aloghiare. Andamus a prangere dae Sydney, unu pub australianu meda in ue si papat fintzas cosa messicana. E est pròpiu inie, sètzidu dae Sydney ainnantis a unu bonu piatu esòticu, chi Sheckley afirmat chi sa Romania li cominciat a agradare, e chi diat pòdere si immaginare de bìvere inie. In su merie, Sheckley cheret sighire a iscrìere. Li lasso a disposizione su laptop meu e nois àteros nos nd'andamus a fàghere duos giros. A note at a àere iscritu un'àteru contu.

 

A sa TV rumena intervistados dae su ministru
Lunis 16 de austu est una die meda intensa, cominciada cun unu bellu terremotu. Su sismu chi at distrutu sa Turchia si est fatu intèndere fintzas inoghe. Max e Ada, is ùnicos de nois ischidados a cussa ora, testimòngiant chi totu at balladu pro unu bellu pagu, intantu chi is lampadàrios ciondulaiant detzididamente dae inoghe e dae inie. Deo dormia e non mi so acatadu de nudda. In su mangianu semus invitados a sa televisione rumena dae Alexandru Mironov, ex ministru de su isport e de sa gioventude e finas espertu de fantaishèntzia e conduttore de una trasmissione televisiva de fantaishèntzia in sa prima rete natzionale, su cale realizat una òtima trasmissione imperniada subra de nois. Sheckley est meda cuntentu, e deo non so de mancu. Est istada una bella trasmissione, cun preguntas e arresonos intelligentes e in fora de dontzi solita banalidade. A pràngiu nos refugiamus ancora dae Sydney. E in su merie b'est in ballu una segunda partetzipatzione a una trasmissione televisiva. Custa borta semus òspites in su salotu de Mihaela Muraru Mandrea. De note semus imbetzes invitados a chena dae Florin Munteanu, brilliantíssimu iscientziadu rumenu e manníssimu amigu meu. Est una manna bella serada, cale si siat descritzione de sa cale diat èssere limitativa. Sheckley nd'est entusiasta. What a fantastico man! at a cummentare a pustis, torrende a pensare a Florin.

 

In giru pro Bucarest
Martis 17 de austu andamus dae Nemira, sa domo editritze nostra. Semus bene acollidos dae Valentin Nicolau, s'editore, e Vlad Popescu, su vice suo. Nudda discursos de tzircostàntzia. Imbetzes, unu bellu pagu de tempus paris a chistionare in fora de is solitos rituales. B'est fintzas su tempus pro unu sartu in sa redatzione de Anticipatia, sa prus longeva rivista de SF rumena. Pustis su solitu spuntinu dae Sydney. In su merie, Sheckley si retirat de nou a iscrìere. Si andat totus a dormire chito. Cras at a èssere una die dura.

 


Torru

Mèrcuris 18 de austu si torrat a partire pro s'Itàlia. A is chimbe e mesu de su mangianu. Ischidada a is bàtoro e mesu. Est su sistema mègius pro nos risparmiare carchi ora de tràficu intensu e abbreviare sa durada de su viàgiu. Si viàgiat infatis velotzes e sena tropu problemas. Partende gasi chito, antitzipamus is grussos flussos de tràficu e in su primu merie semus giai a sa frontiera de Arad. A mesu merie arribamus a Budapest, ue intendimus firmare. Agatadu a lestru unu aloghiu pro Sheckley, impreamus carchi ora a acontzare fintzas nois àteros. Budapest est prena, ma a s'acabu agatamus carchi cosa. Est su momentu de su viàgiu in su cale deo so prus istracu. Apo semper e isceti giadu deo a sa sola, e sa fadiga si est andada acumulende. Nàrrere chi so distrutu est unu diminutivu. Torramus a chenare subra su batellu ue si fiat papadu a s'andada, e chi aìamus gasi meda gradidu. Est coladu unu mese dae cando Sheckley est cun nois, e como issu papat in media su dòpiu rispetu a cando fiat arribadu. Custa note papat prus de su cuàdruplu. At a nàrrere pagu a pustis: Apo a regordare custa chena a longu. Fintzas nois.

 Giòbia 19 de austu est sa die de su torru in Itàlia. Traessamus s'Àustria, ue in autostrada nos bessit fintzas una bella multa pro etzessu de velotzidade, e a manera de note arribamus a s'aeroportu de Venètzia, ue a s'improvisu non si agatat prus su billete de torru de Sheckley. Est una oredda de suspense, pustis su billete bessit a fora. Agatamus una acanta locanda e resolvimus gasi fintzas su problema de custa ùrtima note. Pro festexare su torru in Itàlia nos papamus unu paja de òtimas pizzas a conca.

 Chenàbura 20 de austu Sheckley leat s'aeroplanu chi a traessu de Londra e Seattle l'at a torrare a Portland, Oregon, ue sa mugere Gail l'isetat. In sa bia de su torru a Gènova b'est pro unu pagu silèntziu in màchina. E est Max chi a unu tzertu puntu narat: Non b'est prus. Ribatit Mario: Non b'est mai istadu. Tocat a mie: B'est istadu, b'est istadu, non fiat una alutzinatzione. E si lu fiat si tratat comuncas de una alutzinatzione mègius de is àteras. In realidade forsis non apo naradu pròpiu gasi. Ma a chie important is detàllios, como chi Sheckley non est prus in custa istòria?

 In fora de su tempus b'est ancora su tempus pro una consideratzione finale: cussu chi azes lègidu fintzas a como est sa mera cronologia de cussu chi est acuntèssidu. Nudda de a beru significativu est serradu in cussu chi inoghe est iscritu. Cussu chi a beru importat non podet bènnere contadu gasi. Probabilmente, non podet bènnere contadu pro nudda. Podet bènnere isceti regordadu, dae chie l'at vìvidu. E forsis, nemmancu custu est beru. Cussu chi a beru importat podet isceti èssere vìvidu intantu chi si lu bivet. Totu su restu sunt isceti diàfanas rapresentatziones. Opuru, si preferides, rapresentatziones de rapresentatziones. Est a nàrrere carchi cosa chi cun sa realidade acabat pro àere bene pagu a chi fàghere. Nos acuntentemus e acuntentade·bos. S'importante est a echivocare su prus pagu possìbile.

 Unu prus cumpletu album fotogràficu de su viàgiu est disponìbile clicchende inoghe. (http://www.fantascienza.com/quaglia/sheckley/1999/)