Secundum Robert Sheckley, nimio iam tempore Roberto Quaglia non fuit famosus. Secundum Ugo Malaguti, genius est. Robertus Quaglia, scilicet repraesentans fictionis scientificae patriae nostrae extra fines notissimus et in Italia ignotissimus, pergit tot quaestiones ponere et omnia recusare responsa.

Inter membra M.E.N.S.A, associationis mundialis constitutae ab individuis peculiariter praedispositis ad bene figurandum in classicis test intelligentiae, percentualis lectorum fictionis scientificae elevatissima est. Id non significat necessarie quod qui intelligens est legat fictionem scientificam vel quod qui legit fictionem scientificam sit hac de causa intelligens. Tamen, talis coincidentia nobis offert commodum pretextum spaziandi paulum super themate intelligentiae sine umquam dubitando de facto quod utcumque praesertim loquimur de fictione scientifica.
Audiveritis omnes certe iam loqui de intelligentia, et praesertim de facto quod ea servet alicui rei. Inter omnes mythos, ille intelligentiae utilis certe est unus ex buffissimis et paradossalissimis.
Imprimis venit rogandum: quomodo fit ut sciatur num et quantum persona sit intelligens?
Secundum quosdam, et peculiariter secundum eos qui bene assequuntur solvere ludicula classicorum test intelligentiae, intelligens est qui bene assequitur solvere ludicula classicorum test intelligentiae. Sic expressum, non videtur criterium nimis intelligens ad determinandum quis sit intelligens. Tamen, fuissetne intelligens exprimere conceptum diverse?
Secundum alias personas, intelligentes sunt ii qui se gerunt secundum nostras exspectationes monstrantes se communicare nostras opiniones. Audivistisne umquam aliquem dicere: Ille illic est stultus quia cogitat exacte ut ego?
Varians puncti praecedentis est considerare intelligentem eum qui perfecerit unum vel plures gestos qui torni utiles nobis. Si commoda obtenta sunt revera significativa, facile est ut subiectum classificandum promoveatur a intelligente ad gradinum gerarchicum superiorem: bono. Qui adoptat hoc criterium, naturaliter, ritenebit stultum eum qui contra committat actus qui finiant (involuntarie) ad nos damnandos. In casu lampanti voluntariae dolositatis probabile est ut subiectum classificandum promoveatur a stulto ad gradinum gerarchicum superiorem: malo. Secundum hanc visionem, igitur, dualismus Intelligentia/Stultitia nihil aliud est quam forma attenuata eiusdem dualismi Bonitas/Malitia.
Tunc, quid est intelligentia?
Tentemus accantonare exempla praecedentia quae nos non nimis convincunt et tentemus iterum:
Intelligentia est capacitas solvendi celeriter problemata.
Sonat bene, sed... vult dicere aliquid? Probabiliter sic, sed... quid? Imprimis: de quo genere problematum loquimur? Scilicet non loquimur de problematulis ludiculorum ad determinationem Q.I., quae - deberet esse lampans cuilibet - serviunt principaliter ad stabiliendum quis sit plus minusve abilis ad solvenda problematula ludiculorum ad determinationem Q.I. Paulum ut solvere cruciverba, passatempus qui servit tantum ad solvenda cruciverba. Retentemus:
Intelligentia est capacitas solvendi celeriter problemata generis mathematici.
Ecce nos statim extra viam. Quilibet computatrum a quattuor nummis solvet milia vel miliones vicium celerius nobis quodlibet problema mathematicum et tunc casus duo sunt: vel computatra sunt multo intelligentiora hominibus vel capacitates analysis mathematicae sunt criterium valde parum validum ad valutationem intelligentiae. Retentemus:
Intelligentia est capacitas solvendi celeriter problemata generis artistici.
Hic res se facit confusior, etiam quia oporteret prius capere quid sit re vera ars, argumentum super quo est saltem tanta confusio quanta de intelligentia. Tamen, paio reflexionum azzardari possunt.
In campo musicali, 99% eius quod musicaliter componitur hodie potest venire melius compositum a computatro. Quilibet programmulus bene factus qui giret super nostro computatro domus permittit cuilibet analfabeto musicali componere propriam orecchiabilem musicellam. Inter aliquot annos, cum erunt computatra et programmi meliores actualibus, ad componendam propriam symphoniam acceptabilem opus erit minus intelligentia quam ad sibi coquendum risottum decentem. Est fortasse verum (sed probabiliter non est) quod computatrum non perveniet umquam ad componendas symphonias ut illas Beethoven vel Mozart, tamen consideremus factum quod de Beethoven et de Mozart sunt bene pauci in mundo (si adsunt ...) et omnes alii sunt fortasse scemi? Igitur, capacitas componendi et exequendi musicam apprezabilis qualitatis non potest esse parametro ad mensurationem intelligentiae, vel debemus concludere quod computatra sunt intelligentiora hominibus.
Super fronte artium graphicarum et pittoricarum, res non est quod vadant melius, immo. Pictura intravit in crisim iam multo tempore abhinc, cum inventio photographiae demonstravit quod parvus et simplex ritus chimicus erat capax repraesentandi et fixandi imagines realitatis super superficie solida bidimensionali (photo) cum maiore exactitudine respectu optimo pictorum. Pictura quatenus ars supervixit evolvens technicas interpretationis realitatis semper complexiores, irraggiungibiles photographia. Tamen, etiam in hoc campo computatra faciunt iam passus gigantis. Cum Photoshop 4.0 est ludiculum elementare cuilibet transformare quamlibet photographiam in optimam imaginem pittoricam secundum vastissimam varietatem stilorum. Personaliter per ludum traxi in inganno fior pictorum monstrans eis super monitor mei computatri quadra quae ego fecissem, et quae Photoshop contra effecerat pro me, incipiens a photographiis qualibuscumque. Possumus esse certi quod inter aliquot annos computatra et programmi meliorabuntur adhuc nobis garantendo performance artisticas, graphicas et pittoricas, qualitatis et varietatis hodie nobis inimaginabilis. Certo quod computatrum fortasse non perveniet umquam (vel probabiliter contra sic) ad repraesentandam realitatem genio Picasso, Velasquez, Klimt, Goya. Tamen, de Picasso, Velasquez, Klimt et Goya in mundo non sunt deinde nimis - si adsunt - et alii non sunt mica omnes scemi. Videtur igitur quod ne abilitas quidem confezionandi optima quadra vel disegna sit criterium convincens et univocum ad distinguendum quis sit intelligens a quo non est, vel contra denuo oportet admittere quod computatra sunt multo intelligentiora hominibus .
Eodem criterio possemus transire in rassegnam myriadem aliarum disciplinarum artisticarum exsistentium, confezionando veram ac propriam enciclopediam artium quae secundum credulitatem communem sunt fructus intelligentiae et garantia eiusdem, sed quae ad reflexionem attentiorem nos relinquunt ut minimum perplexos in merito. Etiam pro litteratura, una ex artibus antiquissimis, profundissimis et complexissimis, nascuntur hodie primi programmi tubolari qui generant automatice apprezabilem romanzulum, et cum sviluppo computatrorum prius vel posterius id eveniet etiam pro productione audiovisivorum. Archiviatis in memoriis digitalibus futuri sufficienti quantitate libreriarum, et sviluppatis opportunis algoritmis, exercitium traditionalium disciplinarum artisticarum hominis erit omni probabilitate mera res laboris ad computatrum.
Intelligentia est capacitas solvendi celeriter problemata generis scacchistici.
Sic, id scio, fortasse debuissem vitare hoc punctum. In primis annis '60 Fritz Leiber scribebat Incubus in 64 quadratis, narratiunculam in qua praevidebat quod in aliquo decennio computatrum pervenisset ad unum solum passum a battendo campionem mundi humanum scacchorum. Erat fictio scientifica, erat etiam bona fictio scientifica, hodie est cronaca et est cronaca quae curiose neminem stupet. Diu creditum est quod scacchi haberent quod facere cum intelligentia humana. Ego ipse, re vera, stento cessare id credere. Ut stentant cessare id credere potentes mundi, qui temporibus belli frigidi imbastiverunt inter alias pantomimas etiam pulchrum teatrinum ad sibi contendendam supremaziam scacchisticam, adeo ars scacchistica erat (et bona ex parte adhuc est) unus ex potentissimis simbolis intelligentiae humanae. Et nunc, contra, tota humanitas praeter duas vel tres personas destinata est ad soccombendum sine spe contra computatra scacchistica constructa ab IBM, et inter aliquot annos etiam illi duo vel tres campiones humani residui debebunt fataliter cedere passum. Tunc, ludere bene scacchos potest adhuc habere quod facere cum essendo intelligentes?
Retentemus iterum, conantes ponere paulum plus intelligentiae in nostris reflexionibus super natura intelligentiae:
Intelligentia est qualitas utilis superviventiae.
Videamus paulum... si bene capivi, hoc vellet dicere quod considerandus est intelligens omnis comportamentus vel electio capax augendi probabilitates superviventiae individui. Sonat valde darviniano. Tamen... Ecce, id sciebam, voluimus ire super intellectuale et finivimus ad dicendas scemenzas. Quando umquam intelligentia se revelavit utilis ad supervivendum, nisi per purissimum casum? Maxima pars magnorum artistarum historiae, magnorum inventorum et cogitatorum habuit tantum guai a propria intelligentia. Giordano Bruno non erat proprie scemus, et aspicite quomodo est finitus. Etiam Galileo Galilei erat indubie valde intelligens, et si id fuisset minus non patuisset carcerem. Et Oscar Wilde? Creditisne quod omnes pederastae irent in carcerem? Et Gandhi? Si fuisset stultior et se contentavisset facere advocatum non fuisset tota vita intratus et exitus carcerem ad denique veniendum occisus. Possemus pergere sic per dies. Praeter solitas fortuitas exceptiones, non est umquam convenutum alicui esse nimis intelligentem. Aliquis parum intelligens poterit argomentare quod tamen magni genii praeteriti, mortui ob suam excessivam intelligentiam, fecerunt historiam, et de eis loquitur adhuc et semper loquetur. Bella satisfactio. Ultra damnum, beffa. Cum iam mortuus es, reliquum non servit. Factis debitis proportionibus, apparet lampans quod intelligentia plerumque nuoce, plus quam iuvare, probabilitatibus superviventiae cuiuscumque ea sit affectus. Magnae aziendae americanae sottoponunt ad test super Q.I. candidatos ad assumendum, et regulariter scartano eos qui habent valores nimis bassos vel nimis altos. Illos cum valoribus nimis bassis quia non serviunt ad nihil. Illos cum valoribus nimis altis quia ultra non serviendum ad nihil sunt etiam dannosi. Persona nimis intelligens inserita in structuram rigidam magnae aziendae reperiet mox scemos et insensatos magnam partem criteriorum cum quibus in azienda res fiunt et electiones perficiuntur, se transformans in 90% casuum in magnum rompiscatole capacem solum ad turbandos aequilibrios internos aziendales. Certo, fortasse in 10% casuum eius apporto intelligentiae poterit comportare aliquod commodum pro structura, sed quae azienda decernet umquam se tirare intus deliberate novem dannosos piantagrane pro quolibet dependente intelligente utili? In omnibus campis activitatis humanae, intelligentia est plerumque ostacolo probabilitatibus superviventiae eius qui ea est affectus. Si nutritis ambitiones litterarias et non scitis scribere nullo modo, ne scoraggiamini. Improbabile est quod aliquis editor vos publicet, sed posset etiam accidere. Si forte scitis scribere modo vix decenti, sed estis prorsus carentes ideis, estis in positione meliore. Ideae, praesertim cum sunt multae et sunt bonae, creant turbamentum in eo qui eas legit, praesertim si agitur de eo qui pro editore habet officium selectionandi libros ad publicandum. De ideis veteribus, scemis et abusatis scitur enim iam totum, praesertim scitur quot lectores eventualmente gradebunt eas sibi reperire in libro ad emendum. De ideis novis, intelligentibus et ineditis, qui selectionat libros ad publicandum plerumque nescit contra pulchrum nihil, saepe ne simplex quidem factum quod sint novae, intelligentes et ineditae; igitur non ei videbitur conveniens procedere ad publicationem. Scriptores revera intelligentes perveniunt ad successum non in virtute sed a dispetto suae intelligentiae. Frederick Forsyth, maximus scriptor mundi librorum spionaggii, debuit incassare decenas et decenas refutationum a parte casarum editricium quae refutaverunt publicare suum praeclarum opus Dies Sciacalli, eum ritenentes inadaequatum eorum exigentiis. Ille liber vendidit et pergit vendere miliones et miliones copiarum cum traductione in decenas linguarum. Nonostante suam evidentem intelligentiam, Forsyth est igitur denique casualmente perventus ad successum, sed agitur de exceptione quae confirmat regulam. Si igitur scitis scribere bene et estis pleni ideis, ponite vos senz'altro de bona lena ad faciendam pornostar, et habebitis successum. Est ambiente in quo est semper opus carne, et si estis aspectu parum gradevoli vel impotentes vel frigidae facit exacte idem: illic sunt nicchiae mercati pro omnibus. Et prius vel posterius poteritis etiam finire in libreria, cum confessione morbosa de vestris memoriis sentimentalibus manovalium sexus, et sic coronare etiam in extremis vestras praecedentes ambitiones litterarias. In omnibus campis artis, sermo est essentialiter idem. Intelligentia non iuvat superviventiae artistae, et parum importat ad fines eiusdem si post mortem praeclara opera prius ignorata assurgono ad famam planetariam. Ex puncto visus artistae defuncti, ut iam dictum, damno summata est beffa. Inter omnes possibiles qualitates utiles ad fines superviventiae individui, intelligentia, igitur, ad occhio et croce non c'è.

Bene, hucusque varie cianciavimus super eo quod intelligentia possit vel non possit esse et super eius maiore vel minore inutilitate vel dannositate. Id facientes, inevitabiliter creavimus paulum confusionis. Suggessimus ex uno latere, in perfecta malafede, quod exercitium activitatum mathematicarum, problemisticarum, artisticarum et scacchisticarum habeant in veritate bene parum quod facere cum intelligentia, et ex altero nos dilungavimus super praesumptis controindicationibus intelligentiae, qualificantes eandem ut aliquid quod contra habeat quod facere cum activitatibus artisticis, et plus minusve implicite etiam cum omnibus aliis. Cum sint intelligentes, mei lectores certe ceperunt hoc parvum bisticcio, et cum sint ipsi multo intelligentes, ipsi etiam perfecte comprehenderunt ubi inghippo se celet. In synthesi ego argomentavi quod maxima pars problematicarum humanarum ritenutarum stricte conexarum cum intelligentia (ars, mathematica, etc.) possunt hodie melius solvi a computatro vel quod utcumque sic erit in futuro, et quod igitur, vel computatra sunt intelligentiora hominibus vel intelligentia c'entra parum in suddetis problematicis. Inghippo stat in facto quod ex uno latere computatra sunt effective intelligentiora homine , et quod ex altero id non est (adhuc) prorsus verum quia re vera intelligentia non est exclusive abilitas et velocitas solvendi problemata. Et ne prendetevela cum me si non agitur de responso simplici. Pro quanto attinet ad efficientiam in solvendis problematibus, quae est indubie character intelligentiae, computatra sunt abiliora hominibus. Poterit non placere antropocentricissimis inter nos, sed sic est. Hodierna computatra domestica sunt adhuc poca cosa, praesertim si cum Windows 95, sed ad MIT (Massachusetts Institute of Technology) et alibi se velociter sviluppant computatra crastina, dotata sic dicta intelligentia artificiali, systemata experta capacia autoapprehensionis et capacia solvendi problemata procedurai semper magis humano-similibus. Inter centum annos (vel fortasse iam inter decem) habebimus omni probabilitate iam computatrum capax superandi test Turing. Avus intelligentiae artificialis, Alan Turing, declaravit in annis '50 quod esset ad omnes effectus considerandum in possessione cogitationis humanae computatrum capax respondendi, cursu test, examinatori humano modo ut hic non sit capax distinguendi, super basi responsorum, computatrum ab alio interlocutore humano, ambobus examinandis scilicet celatis visui examinatoris. Si adhuc id non sunt hodie, prius vel posterius computatra erunt utcumque pro hoc aspectu intelligentiora hominibus. Buffum est quod ad credendum minus huic inevitabili prospettivae, hodie, sint in prevalenza prorsus homines minus intelligentes. Ceterum, ad bene cogitandum, est adhuc buffius quod inter fila eorum qui non credunt altae probabilitati talis evolutionis futurae se reperiant etiam complures scientifici (utcumque personalitates minores mundi accademici), dotati surprendenti carentia imaginationis quae a rigore logicae deberet eos reddere prorsus incompatibiles cum eorum missione scientifica. In mundo accidunt revera res valde buffae.
Est tamen alia proprietas intelligentiae, super qua nemo dicit umquam nihil, ne quidem multi ex eis qui publice se beant propria praesumpta sed certificata intelligentia. Haec proprietas est complementaris functioni solvendi problemata, et est functio eos creandi. Homo se distinguit ab omnibus aliis formis vitae per propriam incredibilem capacitatem sibi creandi inexauribilem varietatem novorum problematum, quae deinde cogitur solvere ad supervivendum, sed novae solutiones generant problemata maiora quae debebunt solvi et sic deinceps in circulo vizioso cuius non scorgitur finis.
Videbitur alicui ludus verborum, sed est pura veritas. Inventio bombae atomicae: fuerit etiam suo tempore pregevolis solutio problematis technici et scientifici, sed fuit praesertim inventio novi gravissimi problematis quod perdurat adhuc, et nos omnes scimus optime quod. Inventio medicinalium, et praesertim antibioticorum, fuit sublimis solutio problematis fundamentalis hominum, quae tamen generavit novum problema inarrestabilis et catastrophicae explosionis demographicae et praesertim in patriis divitibus paene arrestavit selectionem naturalem. Miliones recentium inventionum technicarum sine dubio constituerunt solutionem myriadis problematum omnis generis et sortis, generantes tamen macro-problema probabilis invivibilitatis nostri planetae in proximis generationibus venturis (effectus serra, exauritio resorsarum naturalium, inquinamentum radioattivum et inquinamentum chimicum, etc.) cum hypothesibus longe a infondatis imminentis possibilis extinctionis nostrae vanitosissimae speciei.
A macro ad micro, leges fundamentales universi non mutant, et sic detegimus quod etiam in vita singuli individui intelligentia, ultra solvendum problemata, est praesertim impegnata ad ea creanda. Ecce ubi apparenter homo se distinguit a computatro. Computatrum enim exsistit ad solvenda nostra problemata, et non ad nobis creanda nova. Vel contra... Non erit mica quod etiam computatrum plus quam solvere problemata se det de fare ad ea creanda et deinde ce li stia ad rifilandum nobis? Ahi, ahi... Habebatis Windows 3.1 super veteri computatro et nunc habetis Windows 95 super novo? Tunc in hoc instanti brividus gelidus attraversat certe vestram schienam ut super mea. Si ex uno latere Windows 95 certe solvit saccum problematum versionum Windows praecedentium, est incredibile ante quot nova problemata id non potuerit vitare nobis ponere. Programmi s'inchiodano semper magis saepe, systema fit in tempore semper lentius et instabilius et post paulum finit modo inspiegabili spatium super hard disk. Computatra non sunt intelligentia? Mythus Paranoicus Universalis Magni Veteris qui cospira post quintas nos ducit ad credendum, mistice, quod disegnum malevolum et tragicum se celet post crescentes problematicas quas sviluppo informaticae recat secum. Pro quibusdam demone se vocat Microsoft et pro aliis Bill Gates. Sumus semper illic. Veritas, probabiliter, est valde magis inquietans, et est intime conexa cum facto quod computatra sunt intelligentia, et quod quatenus talia plus ea solvunt problemata, plus ea inevitabiliter ea generant de novis. Aliquis audet adhuc credere quod computatra non sint intelligentia?
Intelligentissima inter species super terra, species humana, est illa quae sibi creat maiora problemata, computatra intelligentiora sunt illa quae sibi creant maiora problemata (deinde ea rifilando nobis), et in medio inter speciem et computatra sumus nos, individua humana. Potestne non valere in quadam mensura pro nobis quanto evidenter valet in colossali mensura pro eo quod nos generavit (species) et in mensura inferiore pro eo quod nos generavimus (computatrum)?
Etiam in individuis humanis, intelligentia servit igitur magna ex parte ad sibi creanda problemata. Pro aliis versis, intelligentia servit sic etiam ad solvenda problemata, tamen non est dictum quod agatur de problematibus quae alicui conveniat solvere. Immo. Fere semper, intelligentia servit ad solvenda problemata quae prorsus inconveniens est conari solvere. Posset exempli gratia se revelare leviter utile uti intelligentia ad comprehendendum imprimis quod intelligentia finit ad generanda complura problemata, ultra solvenda aliqua, et quod igitur non sit qualitas auspicabilis quae nobis reddat vitam faciliorem. Tamen bene pauci inter individua intelligentia utuntur intelligentia ad tal finem, pergentes ultra omnem evidentiam et bonum sensum ad se dicendos et sentiendos fieros de illa intelligentia quam ipsi advertunt intra se et quae non servit eis ne quidem ad se reddendum conto quod ea eos damnat non minus quam eos vantaggi. Hoc est paradoxus intelligentiae parum intelligentis. Ceterum, ad bene cogitandum, etiam capere quanto ego modo expressi non est quod conveniat granché alicui. Ne mihi quidem est servitum ad aliquid.
Intelligentia, igitur, plerumque damnat individua quae ea sunt affecta creans eis problemata ad affrontandum diversa ab illis quae conveniret eis solvere.

Cum nos (ego qui scribo et tu qui legis) simus - ahinoi! - evidenter intelligentes (aliter non hic staremus in hoc instanti ad perdendum inutiliter tempus facientes id quod facimus), ad vitandum nos smentire conemur igitur nobis creare statim ulteriora problemata parum convenientia ad solvendum, augentes adhuc complexitatem nostrarum cianciarum introducentes in sermonem classem intelligentiae de qua sentiebatur prorsus mancanza: conscientia.
Si iam inter personas est communiter parum accordi super eo quod intelligentia sit, non est plerumque nullo modo de eo quod re vera conscientia possit esse.
Pro quibusdam propria conscientia sunt sensationes quas ipsi sentiunt intra se in referimento ad determinata themata. Ego tamen ritene quod si de sensationibus agitur sit melius pergere eas vocare sensationes. Si deinde tales sensationes sunt peculiariter intensae et profundae et attinent ad sfaeras altiores nostrae spiritualitatis, eae manent tamen sensationes et non video motivum ad mutandum eisdem nomen. Se tractabit simpliciter de sensationibus et emotionibus momentosissimis et fundamentalibus. Ne sprechiamus verbum, conscientia, quod posset melius nobis servire ad definiendum aliquid aliud.
Pro aliis conscientia est percettività respectu realitati contingenti. Pro his individuum perdit conscientiam in momento in quo talis percettività venit meno, scilicet cum se sviene et se perdunt sensus. Ego tamen ritene quod si de percettività et sensorialità agitur, est melius pergere eas vocare percettività et sensorialità. Cur tirare a mezzo terminum conscientia? Qui confundit percettività contingentem cum conscientia incurrit facile in equivocum considerandi conscientes etiam formas animales non humanas, cum unica evidentia revera certa sit quod animalia sunt percettiva realitatis contingentis.
Conscientia posset tunc esse percettività respectu realitati non contingenti. Hic nos appropinquamus ad definitionem quae ad primam occhiatam possem communicare. Cum cogitamus de eventibus praeteritis vel futuris, de locis longinquis vel inexsistentibus, sumus evidenter percettivi partis realitatis quae non exsistit circa nos, et quae igitur non est contingens. Tamen, notum est quod nos non sumus conscientes maximae partis recordationum quas tamen habemus, et quod etiam alia animalia possident et utuntur recordationem suarum experientiarum vissutarum. Etiam animalia, praeterea, sciunt praevidere futurum; cum exempli gratia videmus felem qui est pro spiccare balzum difficilem notamus quomodo id paia calculare cum magna attentione ampiezzam saltus perficiendi; felis quaerit enim praevidere proprium futurum et si balzus ei riesce deinde bene significat quod previsio fuit correcta. Si approfundiremus conceptum, videremus quomodo re vera phaenomenon vitae ipsius nihil aliud sit quam colossalis mechanismus ad previsionem futuri... et quod ipse sensus visus sit in suo parvo prodigiosa machina temporis cum unica functione praevidendi id quod nobis possit vel non possit accidere in nostro immediato futuro... una machina temporis quae in omni instanti nobis monstret venturas interactiones possibiles inter nos et realitatem externam nobis... sed per fortunam etiam nostra intelligentia habet limen et sic non approfundimus conceptum et nobis risparmiamus saccum novorum problematum.
Redeamus ad hypothesim: conscientia ut percettività respectu realitati non contingenti. Capacitas essendi percettivi respectu praeterito et futuro non est tunc parametro sufficiens ad dichiarandum conscientem organismum, aliter omnia animalia exsistentia essent indifferenter conscientia et nostra voluntas definiendi distinctiones se inde iret ad se friggendum. Praeterea saccum animalium dormiunt, prorsus ut homines, et sic facientes sognano, scilicet se reddunt percettivi respectu realitati non contingenti quae tamen non est necessarie sita in praeterito vel futuro. Etiam haec definitio conscientiae est igitur fons confusionis, et est melius eam scartare.
Et si conscientia tunc veniret descripta ut: repraesentatio mentalis realitatis, in spatio metaforico mentali in quo sint praesentes, ultra elementa concreta realitatis externae ipsius, analogus sui ipsorum et analogus metaforicus temporis (mappa temporalis) in quo totum reliquum possit venire ordinatum? Et est ad hoc punctum quod qui nondum smisit lectionem non resistet ultra et me mandabit a quel paese, sed est tamen ad hoc punctum quod secundum me nos magis appropinquavimus ad illam quae possit valere ut definitio conscientiae humanae, scilicet illius proprietatis quae nos distinguit paulum ab aliis animalibus et de qua quisque nostrum va fierus in mensura inverse proportionali propriae capacitati comprehendendi de quo re vera agatur. (=in verbis pauperibus: si ei facitis curam, plus unus est scemus plus ibit fierus et orgoglioso de illis propriis valoribus humanis qui eum distinguerent ab animalibus, et si ei rogabitis de quibus valoribus re vera agatur vobis se respondebit cum imbarazzato vel indispettito silentio vel cum paucis et genericis monosillabis male articolatis).
Conscientia humana esset igitur quoddam genus mirabolantis teatrini mentalis quadridimensionalis in quo quisque nostrum solet repraesentare historiam praeteritam, praesentem et futuram nostri ipsorum et eius quod uno vel altero modo nos riguarda. Ab hoc teatrino ricaviamo identitatem quam nos sentimus habere. Si non recordaremus nihil eius quod praecedenter fecimus, essemus prorsus carentes identitate. Qui est colpito a gravibus formis amnesiae, smette scire quis est. Qui patitur morbo Alzheimer, cessat addere historiam proprio teatrino, et in tempore evaporat lente etiam id quod c'è. Nos igitur sumus in definitiva solum nostrum teatrinum mentale.
Clarum est quod conscientia habeat quod facere cum intelligentia. Sine intelligentia, conscientia non est possibilis. Tamen, conscientia non est intelligentia, et potest optime adesse intelligentia sine conscientia vel cum poco eius.
Si intelligentia est plerumque parum utilis individuo quod ea est affectum, conscientia est fere semper etiam disastrosa. Ut omnia veleni, parvis dosibus conscientia facit bene. In parva mensura, habere in capite teatrinum mentale quadridimensionale realitatis praesentat certe notabiles vantaggios.
Nimia conscientia, tamen, inibisce actionem in eo qui ea est affectus. Activitas praevalens individui se sposta sic a mundo reali externo ad illum metaforicum internum. Individuum nimis consciens est igitur exageratamente occupatum a quanto se consuma in proprio teatrino mentale ad assequendum esse efficiens in suis activitatibus concretis al di fuori eius.
Eo magis quod valde raro individuum excessive consciens assequitur disciplinare cogitationes sui teatrini mentalis ita ut eaedem sint pro eo foriere effectivorum vantaggiorum in practica vita omnium dierum.
Adhuc magis quam intelligentia, igitur, conscientia plerumque damnat individua quae ea sunt affecta cogentes ea se occupare de problematicis quae habent magnum pondus intra eorum teatrinum mentale sed quae transposti al di fuori eius serviunt ad poco, si non ad nihil, ad fines superviventiae practicae individui. Si in persona elevata intelligentia servit igitur ad creanda problemata plus quam ad ea solvenda, elevata conscientia providet ad factum quod talia problemata appartengano ad categorias quae non comportino vantaggios pro individuo in obiecto, praeter quam per purum casum.

Contrarie credentiis popularibus, igitur, praesertim inter illas in voga inter multo intelligentes et multo conscientes, intelligentia et conscientia sunt de norma handicap pro personis quae ea sunt affectae. Si haec limpidissima veritas fosse recognoscita pro eo quod est, status et societas possent iuste garantire pensionem invaliditatis ei qui habuerit sventuram nascendi intelligentem vel fiendi nimis conscientem, mensura senz'altro correctior et utilior quam destinare analogum vitalizium ei qui habuerit differentem sventuram nascendi vel fiendi prorsus scemum, solutio haec ultima quae venit contra effective practicata. Ultra quod iusta et utilis, se tractabit de mensura etiam conveniente economice, cum ab semper intelligentes sint minima frazione respectu scemis.
Iam, quia si verum est quod intelligentia et conscientia non sunt qualitates utiles superviventiae eius qui eas habet, non est ne verum quidem quod eae sint characteres inutiles in absoluto. Cur umquam eae exsisterent enim aliter? Totum id quod exsistit habet functionem. Intelligentia et conscientia individuorum humanorum, plerumque inutilis vel dannosa pro eisdem, est tamen utilis et necessaria speciei et societati cuius individua sunt pars. Magni cogitatores et magni inventores in historia humanitatis plerumque ricavaverunt tantum guai a proprio genio, sed eorum intelligentia se deinde semper revelavit utilis generi humano. Intelligentia est igitur utilis ei qui non eam habet. Miliones imbecillium possunt hodie photographare cum teleobiettivo, vaccinarsi, curarsi, se protegere a temporalibus cum parafulminibus, sibi fruere milia aliorum lussorum modernorum sbevazzando allegre coca cola interim alla facciaccia illius parvae tribus ostinatorum visionariorum et inventorum qui in historia humanitatis non se contentavit se adagiare super preconcettis et certitudinibus dogmaticis finiens fere semper ad solvendum in prima persona pretium se essendi redditos utiles posteris.
Intelligentia personarum est igitur utilis humanitati, et non singulis personis ipsis quae eam habent. Paradoxus intelligentiae est quod sunt prorsus intelligentes primi ad non se reddendum conto de hoc elementari statu rerum, credentes contra omnem evidentiam quod intelligentia quam ipsi recognoscunt in se sit tesoro qui possit eis portare vantaggios personales.
Sed si intelligentia individuorum est utilis speciei, cur non sunt plures personae intelligentes in medio tot imbecillium? Potest tunc esse quod olim res meliorabuntur, et quod omnes personae erunt denique intelligentiores?
Ne id speretis. In mundo accidit exacte unica res quae evidenter potest accidere (paulum fatalismi interdum non nocet). Observate historiam generis humani: ad inconcepibilem et crescentem velocitatem id se evolvit. Instans abhinc eramus omnes in cavernis ad scarnificandos erbivoros cum nobis ibat bene et ad sgranocchiandos insectos cum nobis ibat male. In battibaleno historico evolutio mentalis nostrae speciei transformavit homo sapiens cavernicolum in robam prorsus differentem, nonostante DNA sit mansum practice idem. Hodie est gens quae mutat mutandine omnes tres horas et automobile omnes tres menses. Quid c'entra hoc cum cavernis? In ultimis centum annis fuerunt plures cambiamenti et inventiones quam in tota historia praecedenti, et progressus se ulterius accelerat, et totum hoc nonostante mundus sit tam visibiliter plenus imbecillium! Sviluppo procedit iam ad gradus qui ad quamlibet analysim rationalem resultant insostenibiles. Quid accideret si omnes personae essent valde intelligentes? Species humana se esset iam extincta a tempore, ecce quod accideret! Prevalenza cretini est fundamentum quod stabilizat genus humanum. Illi pauci intelligentes quos species facit nasci hic et illic sunt id quod servit progressui - et a quanto possumus videre a resultatis ipsi sunt iam fin troppi! Massa imbecillium est id quod propria inertia stabilizat tumultuosam et fin troppo rapidam evolutionem humanitatis. Si futurum nobis reserva cambiamenti, ei erunt probabiliter in favorem societatis cum quantitate percentuali imbecillium semper elevatiore, quia semper magis necessitatis erit stabilizandi cum iniectionibus scemenzae nostram semper velociorem et insostenibilem crescitam. Vel fortasse non. Posset succedere etiam aliquid prorsus diversum. Saltus paradigmatis. Per definitionem imprevedibilis ut omnis saltus paradigmatis. Iam. Fortasse haec est eventualità probabilior.
Nescitis de quo ego loquar?
Ne preoccupamini.
Id nescio ne ego quidem.