‹ Index situs · Musei vestibulum · repertum restitutum
Cogitatio Stochastica
a Roberto Quaglia
quaglia@fantascienza.com

futurum
theatri


Secundum Robert Sheckley, nimio iam tempore Roberto Quaglia non fuit famosus. Secundum Ugo Malaguti, genius est. Robertus Quaglia, scilicet repraesentans fictionis scientificae patriae nostrae extra fines notissimus et in Italia ignotissimus, pergit tot quaestiones ponere et omnia recusare responsa.

Re vera, opinio praevalens quam semper habui de futuro theatri, est quod theatrum non solum non habet ullum futurum, sed ne praesens quidem habet. Opinio elementaris ad conseguendam. Est sufficiens facere ut ego semper feci: numquam ire ad theatrum. Non intendo me iactare de facto quod in praeterito numquam ivi ad theatrum. Non intendo tamen ne me vergognare quidem. Intendo tamen id notare, cum acciderit, et conari me interrogare cur theatrum me semper attraxit tam parum, adeo ut me induceret non illuc ire numquam. Intellexi cur numquam ivi ad theatrum ex quo coepi illuc ire saepissime, cum ultimis annis submersus sim biglietis omaggio quos me bene guardo ne sprechem. Ex quo eo constanter ad theatrum intellexi perfecte cur non illuc ibam numquam, sicut plerumque ne pedem quidem pono in museum. Theatrum substantialiter mortuum est. Persistit quatenus museum fossile sui ipsius. Id non est insultus. Sed catalogatio precisa. Musea et fossilia certe sunt optima inventio Hominis qui approfundit proprias radices. Sunt memoria eius quod fuit. Interdum et in quibusdam ambitibus, praeteritum interessantius est praesenti. Tamen stultum est credere fossile, quamvis pulchrum, esse etiam vivum. Ire ad theatrum ad videndum repraesentationem dramatis Shakespeare est visitare optimum museum ubi fruari potest comprehensione pulchritudinis quae fuit theatrum Shakespeare. Pulchritudo immutata in tempore, pulchritudo interdum sublimis sed semper aequalis sibi et igitur per definitionem mortua, cum vivum sit solum id quod in tempore se transformat et mutat et se evolvit. Interessatus sum pulchritudini in notabili varietate suarum manifestationum, inter quas redit theatrum praeteriti. Tamen assequor eam capere multo melius legens textus in libro et imaginans scaenas personaliter potius quam assistens maldextrae repraesentationi compagini theatrali de turno, ubi plerumque me distrahit et infastidit frequens incompetentia actorum, nimis impegnatorum ad observandos canones dictionis qui certificant eorum appartenentiam castae actorum ad assequendum etiam vage videri characteres quos per contractum deberent incarnare.
Etsi ego inter cetera scripserim varia fragmenta pro theatro (ultimum quorum, Illic Sursum Aliquis Me Concupiscit, nuper publicatum est super periodico Futuro Europa - potestis scribere ad Claudio Del Maso pro informationibus vel ad faciendum sibi mitti periodicum), auctores moderni plerumque sunt valde peiores illis olim. Aliquis se salvat, parvae areae genialitatis hic et illic fugaciter comparent ad veniendum mox reabsorbtas in magma sempliciotteriae praevalentis. In complexu, theatrum est hodie cadaver iam frigidum, cum aliquo residuo scintillio vitae provenienti a vermibus intentis banchettare super suis spoglis.
Esset igitur prorsus insensatum ut ego scriberem fragmentum de futuro theatri, nisi quod aliquot hebdomadibus abhinc eventus decise modificavit opinionem quam hucusque manifestavi.

Invitatus enim sum ad assistendum repraesentationi Trium Sororum Cechov, in repraesentatione regista Lituani Eimuntas Nekrosius. Opus durationis quattuor horarum, recitatum integre in lituano. Est de quo se suicidare, opinabit aliquis. Ad decernendum affrontare quattuor horas Cechov in lituano opus est vel magna competentia, vel coraggio, vel masochismo vel ignorantia. Scartatis primis tribus categoriis, quae non se confanno spiritui meo, fuit virtus ignorantiae unica leva quae me impulit ad theatrum ad sorbiendum quattuor horas Cechov in purissimo lituano. Imprimis scio perparum de Cechov (ceterum etiam Cechov scit adhuc minus me - et ne impugnetur factum quod ille mortuus sit, cum id non deponat certe in eius favorem). Audiveram loqui de Tribus Sororibus, eo sensu quod de eis audiveram loqui et basta. Numquam id legeram, nec videram ad theatrum vel alibi. Et, praesertim, nesciebam id durare quattuor horas. Et, naturaliter, nesciebam id futurum totum in lituano. Informatus sum de talibus characteribus paulo ante initium eius quod ad illud punctum se configurabat ut possibile absurdum calvarium. Habuissem adhuc tempus et occasionem fugiendi. Id non feci. Fortis mea ignorantia, sciebam totalissimam absentiam exspectationum esse habitum mentalem aptissimum ad se subiciendum novis experientiis. Absurdum calvarium erat tantum unum ex scenariis hypothizabilibus, qua de causa desii id hypothizare in ipso instanti in quo id hypothizavi et animo perfecte vacuo me sedi in secunda fila relinquens Universo plenam responsabilitatem decernendi de quo me dispensare in sequentibus quattuor horis vitae meae.
Oportet habere fiduciam in Universo, etiam quia est unicus locus qui adest et eo bene pleni sumus etiam intra nos, et est dicendum quod interdum Universum reciprocat talem fiduciam non decipiens exspectationes quae non habentur.
Ergo, assistere spectaculo fuit experientia excellens. Naturaliter non intellexi verbum eius quod per quattuor horas dictum est super palco, ut non comprehendi nihil tramae dramatis cui assistebam, Tribus Sororibus. Ceterum nullo momento conatus sum intellegere verba vel comprehendere tramam. Si verba et trama me interessavissent certe providissem me legere meo modo opus, in translatione Italica. Et tamen, id quod vidi mihi placuit tantum ut nullo momento rimpiansi esse ubi me reperiebam, rimpiantum quod facile te capit ad theatrum si cerebrum tuum non est mummificatum ut oportet.

Quid diamine accidebat?
Mihi venit in mentem experientia analoga vissuta tribus mensibus prius Bucarestae, ubi assistiveram notabili cum voluptate tribus horis repraesentationis in rumeno Operae Trium Nummorum Brecht. Tamen, Opera Trium Nummorum non est mihi prorsus ignota sicut non est mihi prorsus ignotum rumenum. Nunc, contra, transegeram quattuor optimas horas spectans drama quod non cognoscebam nec intellegebam in lingua incomprehensibili, et fruitus eram omni minuto illarum quattuor horarum exiens e theatro cum campionario emotionum interiorum quas Realitas Ordinaria ne cogitat quidem te dispensare.
Quomodo poterat accidere aliquid tale? Et praesertim, quas conclusiones poteram trahere ex tali experientia?
Prima conclusio quam traxi erat quod debebam approfundire cognitionem illorum hominum qui facientes actores me emotionaverant potius quam annoiaverant, infastiditerant vel mere intrattenuerant. Quod me innamoravissem omnibus actricibus non attenuavit talem meam persuasionem. Cast femininum compaginum theatralium nostranum, enim, potius quam innamoramentum massae solet generare in spiritu meo, et solum in casibus clamorosissimis, commiserationem. Indifferentia et taedium de norma frequentiora sunt.
Socializavi igitur illa sera ipsa et diebus sequentibus cum bona parte compaginis, et deinde redii ad revidendum spectaculum in ultimo die repraesentationis. Sic, intellexistis bene: tribus diebus distantia redii ad revidendum quattuor horas Trium Sororum Cechov in rigoroso lituano.
Secunda vice fuit experientia prorsus diversa a prima. Hac vice spectaculum mihi non solum placuit, sed me etiam extasiavit. Adeo ut post primum tempus me deprehendi dolentem de facto quod mihi supererant solum duae horae ad fruendum, et una hora a termine idea quod mihi superesset tantum una erat fons purissimae et tragicae tristitiae.
Ego non sum peculiariter inclinatus liturgiis, sed hac vice intellexi quod potuissem assistere et reassistere illi spectaculo omnibus diebus per multum tempus - per integram phasem vitae. Illae quattuor horae repraesentationis erant pro me nirvana in quod me immersissem ineffabili cum voluptate. Haec omnia satis strana erant ad debendum significare aliquid peculiariter significativum. Sed quid?
Quid percepi tam significativum in illa interpretatione theatrali Trium Sororum Cechov, considerans quod non cognoscebam nec comprehendebam tramam neque etiam intellegebam verba?
Ergo, parafrasando Sherlock Holmes, cum de mysterio eliminasti explicationes impossibiles, id quod remanet, quamvis improbabile, consideranda est realitas cuius non potes non habere rationem.
Id quod revera valebat, in repraesentatione theatrali cui assistivi, erat pura repraesentatio ipsa. Ignorantia textus et linguae lituanae, paradoxe, potius quam ostacolare meam fruitionem repraesentationis, mihi consenserunt non me distrahere ab eadem, quae erat indolis absolute sublimis. Et hic redimus ad observationem praecedentem: si revera importaret praesertim comprehensio in terminis verbalibus eius quod repraesentatur, purior est et intensior experientia legendi sibi textum suo modo. Si esset trama id quod magis importat, bonus sceneggiato televisivus, vel pellicula, vel adhuc lectio ipsa textus, sunt certe modalitates fruitionis praeferibiles. Pro eo qui contentus est imaginibus visivis est etiam sufficiens video-clip. Cui satis sit strepitus optime valet concentus heavy metal. Unica res quae hodie ad theatrum sensum habet exprimere, pro regista et compagine theatrali, est qualitas proprii spiritus (illa cosuccia quam ii qui se ea aliquam reperiunt sciunt optime quid sit et alii patientia), et perparum importat quis sit textus in quo codificare talem proprium spiritum. Ceterum, quid umquam potest esse illa res capax me extasiandi quae superest, ex repraesentatione cui ego assistivi, semel sublatis historia quam non intellegebam et verbis quae mihi erant incomprehensibilia, nisi spiritus humanus eius qui confezionavit et interpretavit totum?
Id quod me emotionavit non fuit Cechov, quem non intellegebam quia erat in lituano. Erat id quod faciebant et quod praesertim erant actores ante me. Tres Sorores Cechov erat pretextus in cuius nomine tales homines, ludentes ad faciendos actores, reuniti a maximo regista, generaverunt unum spiritum collectivum et synergicum consistentiae bene superioris summae partium spiritus apportatarum a quoque eorum. Nimis metaphysicum? Cautela ne te slogi cerebrum.
Ceterum, si putaretis me dare foras de matto et estis inter eos qui se piegant ante pareri auctorabiles, fit utile menzionare quod de Eimuntas Nekrosius et eius compagine iam annis octogesimis Arthur Miller dixit quod si hi actores cum hoc regista recitarent in anglico consecrarentur fama mundiali. Contra, interim, fortunati qui fruantur fructibus interactionum inter Andrius Bialobzeskis, Ausra Pukelyte, Dalia Micheleviciuté, Aldona Bendoriute, Viktorija Kuodyté, Vytautas Rumsas, Algirdas Laténas, Vladas Bagdonas, Juozas Budraitis, Michailas Jevdokimovas, Tauras Cizas, Laimonas Noreika, Jurate Aniulyte, Nadezda Gultiajeva, Faustas Latenas, Romas Treinys et Eimuntas Nekrosius sunt adhuc pauculi.
Bene, sed titulus quem dedi huic fragmento est "futurum theatri" et igitur esset fortasse casus intrare prius vel posterius in argumentum, etiam in consideratione facti quod in argumento iam sumus ab aliquo etsi fortasse non videtur.
Sentio enim me integrare opinionem Arthur Miller pari azzardato quod in futuro factum non recitandi in anglico, pro compaginibus revera in gamba, possit pervenire ad se revelandum commodum. Quod theatrum purius et excellentius sibi imaginari potest enim quam theatrum in quo reperiatur totum id quod satis sit sine necessitate comprehendendi nec id quod dicitur super palco nec historiam quae fungitur ut pretextus pro repraesentatione?
Cum nobis placet repraesentatio Shakespeare in lingua nostra non scimus umquam absoluta certitudine num quod nobis placuit fuerit qualitas repraesentationis vel qualitas textus Shakespeare. Praeter in casibus (non infrequentibus) in quibus compago theatralis ruinat aperte propria repraesentatione disastrosa pauperem Shakespeare (vel alios), gradimentum textus et illud repraesentationis se fundunt in unum totum. In aliquibus casibus, qualitas repraesentationis compaginis potest inquinari non adaequatezza textus. Supponamus quod in Tribus Sororibus cui ego assistivi cum satisfactione quam dixi, phrases verbales quas ego non comprehendebam essent tractae, potius quam a Cechov et circumstantibus, ex Processo del Lunedì vel ex aliquo alio container televisivo locorum communium. Pro auribus meis Italicis, non fecisset ullam differentiam. Sensationes meae, catalizatae interpretatione actorum, non mutatae essent. Cepissem omne sublime quod ad capiendum aderat sine me facere influenzare a puttanatis quas eorum verba lessicaliter significabant. Eimuntas Nekrosius potuisset realizare aequale (vel etiam superius) praeclarum opus, ponens in scaenam exacte id quod posuit in scaenam substituens tamen phrases Cechov locis communibus calcistico-televisivis. Scenografia, costumi, trovate scaenicae, expressiones et tonalitates actorum inalteratae. Solum textus, substitutus. Ergo, pro non lituano non fuisset modus detegendi num potius quam recitare Cechov actores essent re vera commentantes ultimas partitas campionati calcii lituani. Mihi oritur enim dubium num non possit revera esse ita! Quis nobis dicit quod per omnes quattuor horas durationis Trium Sororum in lituano actores re vera non essent genialiter commentantes eventus partitarum calcii ultimae Dominicae campionati baltici? Et nos illic ad commovendum nos ob nostram hallucinationem credendi eos contra exprimere profundissimos significatus!
Diverse, propensus sum credere quod si ego, comprehendens lituanum, secutus essem spectaculum sine posse vitare intellegere quod phrases quas actores dicebant re vera erant banalitates generis calcistico-televisivi, tota mea perceptio sublimis se inde fuisset acta ad se friggendum, et ad summum me fecissem aliquam ephemeram et crassam risam ob bonas recidivas satiricas omnium horum. Per primos decem minutos. Deinde non amplius tenuissem et exivissem e theatro. Non assequens separare significatus verbales ab illis non verbalibus, eventus fuisset hic.
Conclusio quae inde trahitur iterum est quod comprehensio eius quod dicitur in scaena ad theatrum distrahit a perceptione repraesentationis cui assistitur. Si textus bonus est et repraesentatio mala est, regista et actores possunt se salvare (et plerumque se salvant) a sacrosancto naufragio sui imbastimenti. Si textus malus est et repraesentatio bona est, regista et actores incurrunt probabiliter in naufragium immeritum.
Cum res sint ut sunt, non est mirandum quod theatrum hodie mortuum est.
Tamen spectaculum Eimuntas Nekrosius et meae reflexiones hac de re me persuaserunt quod ex putrescentia theatri in decompositione possit optime regenerari theatrum novum et vitalissimum. Potest darsi quod Tres Sorores Nekrosius mihi placuissent etiam si comprehendissem lituanum, tamen non possum prescindere a consideratione quod spectaculum me extasiavit sine quod verbaliter ego comprehenderem verbum. Eo magis quod scio optime quod in curiosissimo phaenomeno communicationis verbalis Equivocum est monarcha qui regnat supremus. Non exsistunt vocabula quae habeant exacte eundem significatum pro quoque nostrum. Quisque assignat omni vocabulo sfumaturas significatus quae ei sunt familiariores. Saepe tales sfumaturae divergunt in sensu mensura abissali, quae res demonstratur typica incomunicabilitate quae inde consequitur et de qua enim homines amant se lamentari. Id quod hoc sensu verum est pro vocabulis est adhuc magis verum pro conceptibus. Maximum equivoci in usu vocabulorum et conceptuum habetur cum unus sustineat aliquid esse pulchrum et bonum, et alter ribatta eandem rem esse contra turpem et malam. Ambo se referunt evidenter eidem obiecto, sed aeque evidenter habent bene diversam interpretationem conceptuum pulchri, boni, turpis et mali. Eliminare ex repraesentatione theatrali inquinamentum constitutum conceptibus verbalibus potest effective reddere puriorem et profundiorem et coinvolgentem communicationem theatralem. Naturaliter, talis res facta minus quam optime non poterit nisi sfociare in aliquam inutilem porcheriam.
Et tunc, id quod hodie est mea speculatio azzardata, posset fieri norma cras. In futuro, posset se affirmare et fieri de moda (phaenomenon iam embrionaliter coepit) theatrum in lingua extranea. Olim, soli zoticoni ibunt ad theatrum ad videndum in propria lingua illos magnos classicos qui etiam in futuro venient incessanter repropositi. Veri cultores Theatri cum "T" maiuscula exigent contra numquam intellegere singulum verbum spectaculorum quae se recabunt spectare, ita ut possint iudicare sine esse distracti textu qualitatem repraesentationis. Americani, qui per traditionem non loquuntur linguas extraneas, erunt privilegiati ut publicum, et svantaggiati ut actores. Parvae patriae cum registis genialibus ut Lituania habebunt integre successum meritum.
Haec omnia naturaliter spectant et spectabunt Theatrum cum "T" maiuscula. Magnum publicum, magis suo commodo cum theatro de "t" minuscula, garantiet scilicet securum futurum etiam huic ultimo.
A stellis ad stabula, igitur, proliferabunt in dismisuram etiam registi et compagini theatrali persuasi de facto quod satis sit reddere incomprehensibile id quod verbaliter pronuntiatur in scaena, ad faciendum theatrum bonum et modernum. Ob obvietatem rerum, ipsi quoque erunt praemiati bona fetta publici, praesertim si sustentati critica amica. Ii enim qui se fregiabunt titulo intellectualis cum id sibi guadagnaverint modo diverso ab illo evolvendi pregevoliter propriam cogitationem, non distinguent appropriate inter theatrum effective validum et illud quod se limitabit ad mimandum id esse, et implebunt ita theatra errata etiam plus illis pretiosissimis.
Sub stabulis, naturaliter, est adhuc plurimum spatii, et se implebit totum. Iam hodie in Italia garantit totum exauritum compago theatralis quae annoveret praesentatorem televisivum vel vallettam inter proprios actores et actrices protagonistas. Naturaliter, haec tendentia in futuro non poterit nisi se affirmare semper magis. Theatra fient ita mensura crescenti templum populare in quo consumetur ritus liturgicus epiphaniae Mythi Televisivi Incarnati. Spectatores-pellegrini affolleranno botteghini ad sibi assicurandum locum in prima fila in sala Miraculi Garantiti: ecce enim quod spectra humanoida virtualia quae a televisoribus domus per annos et in perpetuum invaserunt eorum mentes spectatorum natorum, denique nunc apparent etiam cum plena Realitate ante eorum oculos allibitos, facti carnis quasi essent humani potius quam divini, una sancta apparitio quae imprimet in devotis recordationem indelebilem, perparum importat quid aliud super palco tales bipedes deinde faciant et quomodo.
Haec omnia, inevitabile est id supponere, omni probabilitate assument in tempore bene pronuntiatas componentes sexuales, ut in tota historia humanitatis accidit pro maioritate rituum tribalium. Crescita inflationistica emittentium televisivarum, enim, preannuntiata proximis annis cum adventu satellitium a canalibus digitalibus, et annis sequentibus cum irruptione Interretis in emittenza televisiva, mutabit radicaliter scenarium actuale in directionem quam in parte possumus tentare praefigurare.
Cum in Italia erant tantum unus vel duo canales televisivi, "star" quae apparebant in video erant numerice valde contentae et igitur carentes concurrentia. Varii "Mike Bongiorno", "Pippi Baudo" et compagnia bella facti sunt characteres imprescindibiles imaginarii popularis quia cum super sancto video erant ei, erant ei et basta et omnes ii qui habebant televisionem accensam non poterant facere a meno videndi eos et ad longum eos memorizandi in perpetuum. Hodie contra, ab momento in quo se accendit televisio deinceps, est myrias optionum comprensa illa spectandi sibi quamlibet ex milibus videocassettarum omnium generum quas quolibet instanti quisque sibi affittare potest. Hodie, quicumque appareat in tivù, non est unicus apparens in illo instanti. Est tantum unus ex plurimis. Etiam apparens quotidie in una transmissione magni auditus, non se imprimit amplius efficientia olim in mente omnium telespectatorum. Est inde semper bona percentualis quae spectat aliquid aliud. Successus televisivus hodie multo arduior et ephemerior est illo olim. Si Televisio est ecclesia quae usque ad viginti annos abhinc offerebat paucas divinitates ad posse adorandas, hodie proliferatio sanctorum et mythorum televisivorum nos duxit ad pantheismum sfrenatum qui tamen reddit instabilem et precariam permanentiam in Olympo omnium novellorum deorum frescorum frescorum divinitatis.
Hac de causa, iam hodie proficuum est, pro aspiranti charactere-mytho televisivo, recurrere ad tribalissimos artificios ad imprimendam recordationem sui in massa telespectatorum distractorum. Et sexus est ob longinquissimum archetypum ab semper efficientissimus talium tribalium artificiorum. Et tunc videmus in decenniis praesentatrices et vallettas se spogliare omnes omni anno magis, et quasdam earum interdum se oblivisci ad arte induendi mutandine vel narrare se esse sodomizatas vel recurrere ad alia giochetta generis. Parallele, ortae sunt nicchiae utenzae pro iis qui se praestant coniunctionibus carnalibus effectivis in sic dictis pelliculis a luce rubra. Munus pornostar, initialiter incommodum pro magna varietate aspectuum, in tempore factum est semper minus infamans, scilicet semper magis honorabile et ambitum. Ex-pornostar "soft-core" sunt iam hodie titulo pleno rispettabilissimae divinitates Pantheon televisivi massae, et iam s'intravede analoga rispettabilità coinvolgere etiam pornostar completiores. In proximo futuro, trasgressività residua implicita in sexu effectuato publice venient prorsus absorbtae a Normalitate in continua transformatione.
Cur effectuavi has digressiones?
Ad reddendas melius fondatas meas sequentes extrapolationes quae de riflesso se ponunt:
Theatrum futuri, in suo gradu intellectualiter inferiore sed populariter appetibiliore et remunerativore, videbit irruptionem massiccia accoppiamentorum hard-core cursu spectaculi. Ad melius competendum cum decenis milium concurrentium quae milia et milia canalium televisivorum futuri continebunt (evolutio Interretis feret probabiliter etiam ad miliones canalium - in practica quisque id volet poterit sibi facere a se propriam emittentem televisivam), aspirantes mythi televisivi utriusque sexus debebunt recurrere ad omnes tacticas possibiles ad tenendum confrontum cum suis rivalibus. Sexus est in absoluto id quod magis movet massas. Igitur possumus rationabiliter supponere quod pur ad se imprimendum melius in memoria proprii publici, vel ad sibi procurandum publicum si id non habetur, vallettae, praesentatores ad margines notorietatis non haesitabunt ire in tournée cum suo spectacululo purissimi Shakespeare, Iulietta et Romeo, in quo ante drama finale sexus verus se sprechi. In historia theatri quae inter saeculum docebitur in Academiis recitationis, hodierna theatrina sexus Amsterdam venient additata ad par theatri Plauti. Et olim adhuc longinquiore, cum iam se erit perdita memoria temporis in quo sexus a vero non erat res gusti, in ipso Theatro alti lignaggii optimi registi crastini vel potius postcrastini azzarderanno provocationem assemblandi praeclara opera capacia non prescindendi a necessariis accoppiamentis carnalibus de norma. Erit igitur ortum novum formalismum intra quod ingenium humanum ordiet harmonias aestheticas. Ars confezionandi praeclarum opus theatrale nonostante necessitatem imprescindibilem actuandi amplexus authenticos cursu operis.
Et ad illud tempus, cum memoria sexus ut trasgressionis se erit perdita, et soli registi pigri omittent amplexus ex suis spectaculis, novae levae theatri inferioris gradus, ad se distinguendos et emergendos, super palcis et in televisionibus muralibus quae in domibus substituent tapezzerias, libenter incipient includere, in suis repraesentationibus, inter unum coitum et alium, veros actus luctae et violentiae physicae sine fictione. Ad melius suscitandas recordationes in publico spectante. Erit initium novae aerae.
Sed hoc est aliud futurum adhuc.