| Universum:
Minestrone madidum chao, linearitate, et iusto pizzico mentis humanae |
curante
Roberto Quaglia |
|
Enim, obsessio praedilecta hominis est illa
distinguendi inter bonum et malum. Lampans est tales titulos
commoditatis, "bonum" et "malum", non esse re vera id quod
suprema approximatione praetenditur esse, scilicet Bonum et
Malum. Quicumque de eo momentum reflectat seponens praeconcepta
rudissima facile intellegit Bonum et Malum, ut talia, nullo modo exsistere,
adeo verum est ut in millenniis historiae numquam
conventum sit de distinctione univoca inter has duas tam populares
categorias. Disputationes inter id quod sit Bonum et id quod sit
Malum nihil aliud sunt quam forma maxime in usu in qua se manifestat
imprescindibilis dialectica dualistica quae est in basi naturae
nostrae quoniam est imprimis in basi naturae universi,
cuius - ne obliviscamur - indissolubiliter pars integra sumus.
Sed in vita nostra dualismus est chamaeleon omnipotens
qui illimitatas formas assumit, et vita nostra non est in synthesi aliud
quam plus minusve maiestosum cocktail dualismorum assortitorum. Mors
opponitur vitae, turpe distinguitur a pulchro, iustum se
opponit iniusto, omnis opinio fataliter generat contra-opinionem
oppositam, et omnia, ita procedendo, curiose se evolvunt, vel,
non minus curiose, se involvunt. Re vera, in quolibet ambitu
vitae nostrae non effugitur destino oppositorum qui se contraponunt.
Pax opponitur bello et vice versa, divitiae opponuntur
paupertati et vice versa, contra quodlibet regimen cuiuscumque naturae
nascitur inevitabiliter oppositio. Amor opponitur odio et vice versa.
Constructivitas et destructivitas convivunt in perfecto disaccordo.
Coercitio ad dualismum invenit suam curiosam manifestationem etiam
in ipsa architectura cerebri nostri: ut notum est, quisque nostrum
hospitatur in cranio duos bene distinctos hemisphaerios cerebrales, conexos inter se
modica quantitate fibrarum nervosarum ("corpore calloso"), qui,
ut nos docent neurologi competentissimi, coexistunt
in perenni conflictu dualistico, quem nos, valde simplicistice,
percipimus praesertim ut conflictum inter instinctualitatem
nostram et rationalitatem nostram. Talis conflictus dualisticus inter duos hemisphaerios
cerebrales se manifestat modo exemplari in phaenomeno attaccorum epilepticorum,
in illis individuis qui eis subiecti sunt. Et modo aeque exemplari
emergit in comportamento individuorum quibus recisum est
"corpus callosum" quod conectit duos hemisphaerios. (non intro hic in detaillum,
cum tale argumentum nimis vastum et fascinans sit ad id liquidandum paucis
paragraphis)
Superior evolutionis gradus ab humanitate attingetur
cum omnia individua capacia erunt repraesentandi in propria
mente, maiore efficacia, inevitabiles repraesentationes dualisticas
quibus per naturam subiecti sumus, scilicet cum omnes capaces erunt
continendi in se oppositos punctos visus de illis aspectibus
realitatis super quibus oritur contentio et conflictus. Eum vocare possemus
"dualismum endomentalem", si prorsus volumus affibbiare titulum huic
conceptui. Maioritas hominum, hodie ut hodie (ut in praeterito),
incapax est hospitandi serenam et responsabilem dialecticam interiorem
("endomentalem") de conflictibus socialibus in quibus involuta est,
praecipitans sine ullo verisimili arbitrio ad se identificandum in positione
contraposita alteri. Praeter quod parum eleganter, haec solutio est
causa illius vastae gammae inaestheticorum quae sunt bella et
contrasti sociales in genere. Quoniam universum dualisticum est
et nos non sumus minoris, tanti est accipere hunc statum rerum
bono animo, cum dignitate et utili intelligentia, scilicet fieri
personaliter continentes dualismorum inevitabilium, potius quam esse
a talibus dualismis phagocitati et igitur contenti, schierati ab una parte
in oppositione alteri. Ita, scio, ita dictum non est
quod sit simplicissimum ad intellegendum, sed realitas, si umquam exsistit, non
est prorsus res simplicissima. Ut plus minusve dixit
Aliquis (credo Einstein), oportet res explicare modo
quam simplicissimo possibili, sed non simpliciore adhuc!
Itaque, ad reddendam pretiosiorem vitam vestram et illam humanitatis,
conamini continere in vobis dualismos qui cursu temporis vobis prospicientur,
potius quam esse ab eis contenti.
Elargita hac pia indicatione, exhaurimus caritative
capitulum dualismi ad redeundum propinquius in meritum affirmationis
qua hoc fragmentum incepit.
Oporteret interdum oculum coniicere in universum nostrum,
ad sumendum exemplum de modo nos gerendi.
Re vera, universum nostrum, praeter fundamentalem dualismum, praebet
etiam alios interessantes characteres, qui, quoniam etiam
nos sumus universum, non possunt non esse proprii etiam nostri ipsorum.
Unus ex characteribus interessantissimis, meo iudicio, est
proprietas autoorganizativa universi. Experimentum facillimum
quod quicumque suo modo perficere potest est sequens:
conectatur telecamera televisori, et igitur inquadretur scrinium
eiusdem. Videbimus tunc apparere in telescrinio imaginem telescrinii
intra quod est aliud telescrinium intra quod est
aliud telescrinium, et sic deinceps, in infinitum. Est phaenomenon
retroactionis. Faciamus paulum experimentorum cum zoom, augentes illud
punctum luminosum centrale in quo telescrinia in telescriniis se dirimunt
in infinitum. Videbimus fere statim telescrinium nostrum impleri lampis
luminosis disorganizatis, in motu veloci et prorsus chaotico. Insistamus
paulum modificantes leviter inquadraturam et zoom, et repente,
mysteriose, aggregabitur in telescrinio imago geometrica
recognoscibilis et complexa, plerumque elaborata spira, similis
conchiliae limacis. Spira? Et unde umquam exsilit
spira, praeterea similis conchiliae limacis? Talis
spira, praeterea, lente rotabit, prorsus ut in cosmo rotant
galaxiae. Hac de re: quomodo galaxiae rotant?
Bene, prorsus in hac analogia scientifici moderni vident
viam percurribilem ad conandum intellegere principia secundum quae
evolutio procedit. Thesis est enim quod unus ex characteribus
typicis universi sit tendentia ad autoorganizationem, quidquid
haec obscura assertio significet. Relictum sibi ipsi, universum
tendit ad transformandum chaos, creans spiras, et etiam aliam rem. Sunt
spirae maxima pars galaxiarum, sunt spirae conchiliae
limacum, sunt spirae fasces electronum retroactionis video, sunt
spirae (re vera helicoides)... etiam moleculae DNA in basi
vitae. Quid significant haec omnia? Omne responsum, re vera,
ponit tantum novas et magis intrigantes quaestiones. Studium systematum
chaoticorum evidentiavit factum quod omne systema chaoticum, in certis condicionibus
collassat se autoorganizans in formas structuratas et complexas. Bene. Etiam
cerebrum nostrum est in parte systema chaoticum, etiam societas
nostra est in parte systema chaoticum, etsi utraque, eodem
tempore, bene structurata et stabilia. Et cerebrum nostrum
et societas humana sunt igitur eodem tempore systemata linearia
et systemata non linearia, systemata stabilia et systemata chaotica. Re vera,
id nos nimis mirari non debet. Est iterum illa fatalis res
dualitatis inevitabilis quae ad scaenam redit in sermone nostro.
Si de eo cogitamus, non potest aliter esse, quoniam - ne obliviscamur
- nos pars sumus universi in quo dicimus nos habitare et in quo
res ita operantur.
Species humana igitur non praecipitatur in chaos qui eam dissolveret
in instanti in virtute suae proprietatis linearis quae eam stabilizat.
Et species humana eodem tempore se evolvit in virtute suae
proprietatis chaoticae, quae eam instabilizans ei reddit possibilem illum
sequentem collassum autoorganizantem versus novam stabilem et magis
complexam structurationem quae est modus quo ipsum universum
procedit ab semper versus novos et superiores complexitatis gradus.
Recentibus temporibus tale phaenomenon progressum est
modo exponentiali, sed hoc est thema novae arboris reflexionum
quam hoc in contextu vitabimus.
Etiam in cerebro nostro, vel potius in mente nostra, convivunt
chaos et linearitas. Chaos nos instabilizat, et sic faciens
nobis permittit crescere. Qui parum habuerit commune cum confusione
et incertitudine, difficiliter poterit structurare in se cogitationes
originales, quae non sint mera echo cogitationum ab aliis productarum. Excessus
chaos, ex altera parte, fatalis est stabilitati
systematis mentalis, et ducere potest ad totalem degenerationem (cum
consequente abbrutimento, dementia et/vel morte). Pro iis in quibus cogitatio
definitive fossilizata sit in condicione irreversibilis
praevalentiae aspectus stabilis et linearis mentis, oportet habere quandam
indulgentiam (etiam quia maioritas sunt), etsi inter
nos non debemus timere loqui de eis in plena libertate
et ludica candore, sive quia tanto ei non intellegunt id
quod dicimus, sive quia - exempli gratia - certe
ei non legunt has lineas, neque umquam id facient, nisi
eventualiter et casu et utcumque eodem tempore cogitantes de prorsus aliis.
Appurato quod in nobis qui scribimus et legimus et vage intellegimus id
quod hoc eodem momento hae phrases significant, est
viva et florida accentuata componens chaotico-evolutiva, in sede
mentis nostrae, restat nobis interrogare quomodo nobis conveniat nos gerere, mentaliter,
in prosecutione exsistentiarum nostrarum.
Unum clarum est: universum et omnia quae intus
sunt se autogeneravit ex radiatione fundi primordiali,
in virtute curiosi principii tam incomprehensibilis quam lampantis,
in observantia singularis dualitatis fundamentalis, manens reale
in virtute permanentiae linearis stabilium aequilibriorum conquisitorum,
et se evolvens per periodicam ruptionem destabilizantem et chaoticam
illorum eorundem aequilibriorum. Confiteor me ipsum non bene intellexisse
hanc meam ultimam phrasem (quare sollicitamini tantum si creditis vos eam
intellexisse!), sed ei non renuntio, cum tantum audentes cogitare impensabile
possimus sperare nos exprimere semel aut alteram aliquam repraesentationem
novam ex molestis aliter meningibus nostris.
Homo, scilicet, pars integra est talis
curiosissimae autogenerationis et, in subordine, quisque nostrum id est.
Quisque nostrum, enim, est saltem in parte productum sui ipsius,
scilicet (prorsus ut universum!) quisque nostrum est structura
autoorganizata irrepetibilis originalitatis.
Naturaliter, quoniam systema quod quisque nostrum est,
praecipue est systema phaenomenalis complexitatis, quod
impegnavit quindecim miliarda annorum (praesumpta) ad se structurandum ita,
incipiens ex initiali radiatione fundi primordiorum, inde consequitur quod
pars nostri ipsorum quam quisque nostrum originaliter creat per
processum autoorganizativum de quo dictum est, est percentualiter
microscopica. Nos facti sumus in quindecim miliardis annorum, quindecim miliardis
annorum in quibus universum agglomeravit stabilem linearitatem in
quibusdam minusculis partibus sui usque ad causandas illas bipedes formas
cogitantes quae sumus. Itaque, apportus quem quisque nostrum producere potest
in hoc colossali phaenomeno autoorganizativo quod est universum,
evenit revera infinitesimalis. Nihilominus, is possidet quandam fieritatem
(si non aliud poetico sensu). Omnibus computatis, lucrantes ex facto
quod scientia humanitatis se evolvit incremento exponentiali,
etiam pro mente individuali possibilitates evolutionis autoorganizantis
notabiles sunt. Et circa factum num sensum habeat necne dedicare proprias
energias tali laborioso scopo, scilicet, verbis paucis, assequi cogitare
aliquid novum, igitur, verbis tortuosis, evolvere autoorganizative
propriam mentem, mihi videtur non debere esse nimios dubios. Postremo,
si verum est, ut verum est, quod una ex peculiaritatibus
fundamentalibus universi est illa se evolvendi autoorganizative,
factum quod nos utamur tempore nostro ad faciendam eandem rem cum nobis ipsis
est res naturalissima quae sit, cum - ne obliviscamur
- quisque nostrum sit fundamentaliter particula universi.
Ecce, hoc sensu inquadratur declaratio mea initialis. Oporteret
interdum oculum coniicere in universum nostrum, ad sumendum exemplum de
modo nos gerendi. Universum in evolutione est. Quicumque nostrum renuntiet
suae fecundae et evolutivae componenti chaoticae mentali, et se resignet
ad cogitanda semper eadem, et ad credenda semper eadem, et ad
essendum semper eandem personam, etiamsi anagraphice supervivit, fit
ineluctabiliter particula vetus universi, relictum evolutivum.
Non grave est.
Sed non fierum est.
Haec distinctio unice poetica est. Ut evolutio.
Qui audaciam haberet approfundiendi Robertum Quaglia, tentet
cum eius
Homepage. Qui legere vellet alios eius articulos Cogitationis
Stochasticae, hic
eorum invenit elenchum ordinatum.
Praesens textus legi potest in linea vel
deferri, et diffundi potest per viam telematicam sine limitationibus.
Textus est tamen proprietas auctoris et non potest
adhiberi ad fines commerciales, in periodicis commercialibus edi
vel in CD-Rom inseri, sine praevia auctoris auctoritate.